II SA/Gl 797/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodnicząca Sędzia NSA Łucja Franiczek po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. Z. od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 8 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Gl 797/17 w sprawie ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kosztów związanych z przechowywaniem, oszacowaniem wartości i likwidacją pojazdu postanawia: zmienić postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 8 listopada 2017 r. w ten sposób, że zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia 18 września 2017 r. skarżący J. Z. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że obecnie jest osobą bezrobotną i pozostaje na utrzymaniu konkubiny, która osiąga dochód w wysokości 2400 zł miesięcznie netto. Wyjaśnił, że poza pojazdem marki [...] o wartości około 2000 zł nie posiada żadnego majątku. Skarżący sporządził zestawienie stałych wydatków w postaci opłat za: czynsz za mieszkanie w kwocie 850 zł; ratę kredytu w kwocie 200 zł; zakup lekarstw w kwocie 120 zł; zakup żywności w kwocie 800 zł oraz utrzymanie psa w kwocie 90 zł. W odpowiedzi na wezwanie wystosowane przez referendarza sądowego skarżący nadesłał dokumenty potwierdzające wskazane przez nich koszty utrzymania zamieszkiwanego lokalu mieszkalnego, wysokość dochodów konkubiny, dokument potwierdzający zobowiązanie kredytowe skarżącego oraz wysokość opłacanych rat, a także zaświadczenie z PUP w K. z dnia 18 października 2017 r. potwierdzające, że skarżący w dniach od 16 maja do 28 czerwca 2017 r. był zarejestrowany jako bezrobotny i nie pobierał świadczeń z tego tytułu. Mimo powyższej dokumentacji referendarz sądowy postanowieniem z dnia 8 listopada 2017 r. oddalił wniosek skarżącego. Zdaniem referendarza skarżący nie uprawdopodobnił faktu, że jest obecnie osobą niezatrudnioną. Referendarz wytknął skarżącemu, że mimo koniunktury na rynku pracy nie podejmuje on zatrudnienia. Pojawiła się u niego również wątpliwość powodu utraty przez skarżącego statusu bezrobotnego. Referendarz podważył również okoliczność spłaty przez skarżącego zadłużenia kredytowego, zwracając uwagę, że choć w istocie nadesłane dowody wpłaty potwierdzają uiszczenie rat w imieniu skarżącego, lecz wpłat tych dokonała osoba trzecia. Nadto, referendarz wyliczył, że miesięcznie koszty utrzymania skarżącego oraz jego konkubiny wynoszą 720 zł. W ustawowym terminie skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza. Skarżący zwrócił uwagę, że wskazane przez referendarza koszty utrzymania są mocno zaniżone i nieadekwatne do zestawienia, jakie przestawił w urzędowym formularzu wniosku. Brak jest natomiast wyjaśnienia przez referendarza, w jaki sposób dokonał wyliczenia kwoty 720 zł, nie zaś 2060 zł - wskazanej przez skarżącego. Skarżący podkreślił, że dochód konkubiny pokrywa owe wydatki i do jej dyspozycji pozostaje niewielka kwota uniemożliwiająca poczynienie jakichkolwiek oszczędności. Skarżący odniósł się również do kwestii spłaty zadłużenia wskazując, że nie ma obowiązku dokonywania wpłat z własnego rachunku, a środki wpłacane przez osobę trzecią są jej zwracane przez skarżącego. Wyjaśnił ponadto, że nadal jest bezrobotny, albowiem brak jest ofert pracy opartych o umowę pracy uwzględniających jego kwalifikacje. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej Ppsa) sąd rozpatrując sprzeciw wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z § 2 tego przepisu, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność, a sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Z kolei art. 245 Ppsa stanowi, że przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. W rozpatrywanej sprawie skarżący zwrócił się o przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. I tak, w myśl art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w świetle art. 245 § 3 Ppsa, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W oparciu o przedstawione kryteria oraz analizę okoliczności podanych we wniosku, a także w dodatkowych pismach procesowych złożonych przez skarżącego, Sąd nie zgodził się z argumentacją zawartą w zaskarżonym postanowieniu referendarza, z której wynika, że skarżący nie uprawdopodobnił przesłanek warunkujących uwzględnienie jego wniosku. Przed wszystkim, ma rację skarżący, że referendarz zaniżył koszty utrzymania skarżącego oraz jego konkubiny, wskazując na kwotę 720 zł bez jakichkolwiek wyliczeń w tym zakresie, uzasadniających pominięcie którejkolwiek z pozycji wydatków wskazanych przez skarżącego w druku formularza wniosku. W istocie, miesięczne koszty utrzymania skarżącego wraz z konkubiną wynoszą około 2000 zł. Skarżący w należyty sposób udokumentował wysokość opłat ponoszonych za zajmowany lokal mieszkalny oraz raty kredytu. Sąd nie miał również wątpliwości, że kwota 800 zł podana jako wydatek związany z zakupem żywności jest wiarygodna, biorąc pod uwagę wyżywienie dwóch dorosłych osób. Skarżący we wniosku nie wskazał, że on albo konkubina cierpią na jakieś schorzenie zdrowotne wymagające ponoszenia stałych kosztów zakupu leków. Przyjąć zatem wymaga, że wskazana kwota 120 zł przeznaczana na leki nie jest kwotą stałego wydatku. Niemniej jednak kierując się doświadczeniem życiowym Sąd wziął pod uwagę konieczność zakupu również podstawowych środków czystości oraz odzieży. W świetle tych wyliczeń Sąd podzielił argumentację sprzeciwu, że dochód w wysokości 2400 zł przy powyższej strukturze wydatków uniemożliwia poczynienie oszczędności. Sąd nie podzielił także wątpliwości referendarza związanych zarówno ze spłatą przez skarżącego kredytu bankowego, jak i posiadania statusu bezrobotnego. Ma rację skarżący, że złożone dokumenty potwierdzają ciążący na nim obowiązek kredytowy, zaś dowody wpłat wskazują w sposób jednoznaczny, że raty opłacane są co miesiąc w kwocie 200 zł. Wbrew twierdzeniom referendarza nie można na podstawie tych dokumentów, tylko z powodu wpłaty gotówki w Oddziale Agencji przez osobę trzecią, uznać, że skarżący nie ponosi kosztów w tym zakresie. Nie można wykluczyć, że skarżący posłużył się osobą trzecią aby dokonała wpłaty w jego imieniu. Takie też wyjaśnienia udzielił skarżący w sprzeciwie. Nadto, wyjaśnić wymaga, że wezwaniem z dnia 4 października 2017 r. referendarz wezwał skarżącego do przedłożenia zaświadczenia wystawionego przez właściwy urząd pracy, z którego wynikałoby, że jest osobą bezrobotną pozbawioną prawa do zasiłku. Czyniąc zadość temu wezwaniu skarżący nadesłał zaświadczenie z PUP w K. z dnia 18 października 2017 r. Dokument ten potwierdza, że skarżący nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych. Owszem wynika z niego, że skarżący obecnie utracił status bezrobotnego. Niemniej jednak nie można wywodzić z tej okoliczności, że skarżący posiada już jakieś zatrudnienie, jak to uczynił referendarz, a przy ocenie ustawowych przesłanek warunkujących przyznanie wnioskowanego uprawnienia wskazywać na koniunkturę na rynku pracy. Zauważyć wymaga, że w sprzeciwie skarżący złożył wyczerpujące wyjaśnienia dotyczące tej kwestii. W tym stanie rzeczy Sąd nie uznając prawidłowości rozstrzygnięcia referendarza postanowił zmienić zaskarżone orzeczenie i zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w niniejszej sprawie w całości, działając na podstawie art. 260 Ppsa.