II SA/Gl 799/15

WyrokWSA w Gliwicach2015-12-09

Skład orzekający: Łucja Franiczek, Grzegorz Dobrowolski, Elżbieta Kaznowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo umorzyły postępowanie w sprawie samowoli budowlanej, gdy brak było dokumentacji projektowej, a materiał dowodowy budził wątpliwości co do braku rozbudowy budynku?
Ratio decidendi
Organy administracji uchybiły zasadom postępowania dowodowego, nie podejmując wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Brak dokumentacji projektowej nie wyklucza możliwości ustalenia parametrów budynku innymi środkami dowodowymi. Niewyjaśnienie rozbieżności wynikających z dokumentacji fotograficznej dotyczącej rozbudowy budynku uniemożliwiło kontrolę zaskarżonego aktu i jednoznaczne rozstrzygnięcie sprawy.
Stan faktyczny
Skarżąca S. B. zawiadomiła o samowoli budowlanej sąsiadów M. i H. B. (budowa studni, garażu, rozbudowa budynku, ogrodzenia bez pozwoleń). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie dotyczące rozbudowy budynku, uznając, że został wzniesiony w 1986 r. na podstawie pozwolenia i nie był rozbudowywany. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na brak domniemania samowoli budowlanej i brak dowodów na rozbudowę. Skarżąca zarzuciła błędy w ustaleniu legalności dobudowanego tarasu i niepodjęcie działań w celu odnalezienia dokumentacji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek,, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.),, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant Marta Guzik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w przedmiocie legalności wykonanych robót budowlanych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] r. nr [...], 2) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. S. B., zam. Z. [...] , właścicielka działki o numerze ewidencyjnym [...]w Z., zawiadomiła Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z., iż właściciele sąsiedniej nieruchomości (o numerze ewidencyjnym [...]) M. i H. B. zam. Z. [...]dopuścili się samowoli budowlanej poprzez budowę studni głębinowej, garażu, rozbudowy budynku oraz budowy ogrodzenia bez wymaganych prawem pozwoleń. Dnia [...]r. zostały przeprowadzone oględziny spornej nieruchomości, w ramach których opisano znajdujące się na terenie nieruchomości obiekty budowlane. Wykonano również szkic sytuacyjny. H. i M. B. pismem z dnia [...]r. przedstawili swoje stanowisko w sprawie. Odnieśli się przede wszystkim do problemu odległości ich budynku od granicy z działką S. B., który faktycznie oddalony jest w niektórych miejscach o mniej niż 3 metry (2,75 m). Wskazali jednak, iż wynika to z błędów w trakcie "modernizacji" gruntów (ustaleniu przebiegu granic pomiędzy nieruchomościami). Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. umorzył postępowanie w sprawie legalności rozbudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce o numerze ewidencyjnym [...]w Z.. W ocenie organu dalsze procedowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe. W świetle zebranego materiału dowodowego budynek został wzniesiony w [...] r. na podstawie pozwolenia na budowę. Od tego czasu nie był on rozbudowywany. W związku z tym, iż budynek znajduje się w odległości około 10 metrów od budynku sąsiedniego należy przyjąć, że jego budowa nie naruszała warunków technicznych obowiązujących w trakcie realizacji robót w 1986 r. Odwołanie od tej decyzji złożyła S. B.. W istocie nie podniosła jednak żadnych zarzutów dotyczących decyzji PINB z dnia [...]r. poza ogólnym stwierdzeniem, że całość dokumentacji projektowej spornego obiektu znajduje się w archiwum starostwa w Z.. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. dnia [...]r. wystąpił do starostwa w Z. o udostępnienie dokumentacji projektowej budynku będącego przedmiotem postępowania. Z tej samej sprawie pismem z dni [...]r. wystąpił do Archiwum Państwowego w K.. W obu przypadkach dokumentacja powyższa nie została odnaleziona. Decyzją z dnia [...]r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W ocenie organu II instancji nie można domniemywać samowoli budowlanej. Na pewno nie świadczy o niej brak dokumentacji projektowej budynku. Wszystkie okoliczności wskazują, że budynek od momentu jego wzniesienia nie był rozbudowywany, więc nie można mówić o samowolnej rozbudowie. Skargę na tę decyzję złożył reprezentujący S. B. Z. B.. Domagając się uchylenia decyzji, "rozpatrzenia i ustalenia prawidłowego ustawienia budynku według planu z prawidłowymi otworami okiennymi w ilości /sześciu/ sztuk w południowej elewacji budynku według projektu budowlanego [...]", doprowadzenia do zamurowania wszystkich otworów okiennych od strony granicy z działką o numerze ewidencyjnym 58 ze względu na nieprawidłową odległość od jej granicy i zgodności z planem budynku i wreszcie zasądzenia kosztów postępowania, zarzuciła organowi II instancji: - błędy w zakresie ustalenia legalności dobudowanego tarasu, - niepodjęcie wszystkich działań w celu odnalezienia w odpowiednim archiwum. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na początku należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle § 2 wspomnianego przepisu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia jako "P.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 P.p.s.a. tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 poz. 267 ze zm. – w dalszej części jako "k.p.a.") "w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jednocześnie w świetle art. 77 § 1 k.p.a. organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W ocenie składu orzekającego w rozpatrywanej sprawie organy administracji uchybiły powyższym zasadom. I nie odnosi się to tylko do prawidłowości podjętych rozstrzygnięć, ale również możliwości ich oceny przez Sąd. Przede wszystkim okoliczność, iż brak jest projektu budowlanego spornego przedsięwzięcia nie skutkuje tym, że nie można ustalić jego podstawowych parametrów budynku. W tym celu można wykorzystać inne środki dowodowe przewidziane przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd zwraca organowi I instancji uwagę na znajdujący się w aktach, oraz załączony do odwołania projekt zagospodarowania budynku mieszkalnego położonego w Z. pod nr [...]. Pozwala on na ustalenie pierwotnego kształtu budynku. Organy przyjęły również, iż sporny budynek został wzniesiony w [...]r. i od tego czasu nie został rozbudowywany. Przeczy temu dokumentacja fotograficzna przedstawiona przez skarżących. [...] r. przedstawia widok schodów, obok których nie ma tarasu, który widnieje na fotografiach stanu obecnego. Te rozbieżności w ogóle nie były przez organy administracji wyjaśnione. Powyższe uchybienia w postępowaniu dowodowym uniemożliwiły kontrolę zaskarżonego aktu. Sąd nie przesądza, czy w sprawie należało umorzyć postępowanie. Zebrany w niej materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne rozstrzygnięcie tej kwestii. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji uwzględnią dokonane w niniejszym uzasadnieniu rozważania Sądu dotyczące konieczności uzupełnienia postępowania dowodowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło