II SA/Gl 8/10

PostanowienieWSA w Gliwicach2010-06-02

Skład orzekający: Referendarz sądowy Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, samotnie prowadząca gospodarstwo domowe i otrzymująca niską emeryturę, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu, mimo że jej małżonek odbierał korespondencję i był oznaczany jako dorosły domownik?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony, ponieważ skarżąca nie wykazała, że znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej. Pomimo deklaracji o samotnym prowadzeniu gospodarstwa domowego, okoliczności sprawy wskazują, że jej małżonek odbierał korespondencję i był traktowany jako domownik, co podważa tezę o braku możliwości uzyskania od niego wsparcia materialnego. Niejasności dotyczące wspólnego gospodarstwa domowego i braku przedstawienia rachunków za media uniemożliwiły rzetelną ocenę sytuacji materialnej skarżącej.
Stan faktyczny
Skarżąca I. D. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu, uzasadniając go trudną sytuacją materialną (samotne prowadzenie gospodarstwa domowego, niska emerytura w kwocie 950 zł miesięcznie). Referendarz sądowy wezwał do udokumentowania dochodów i wydatków. Skarżąca przedstawiła zaświadczenie o emeryturze i oświadczenie o miesięcznych wydatkach na utrzymanie w kwocie 700 zł. W toku postępowania ujawniono, że jej małżonek odbierał korespondencję i był oznaczany jako dorosły domownik, co podważyło twierdzenia o braku możliwości uzyskania od niego wsparcia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy I. D. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Swój wniosek umotywowała trudną sytuacją materialną, zaznaczając, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe zamieszkując w niewykończonym domu. Jedynym źródłem utrzymania się skarżącej jest świadczenie emerytalne uzyskiwane w kwocie 950 zł miesięcznie. Strona zadeklarowała, że nie ma żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani tez przedmiotów, których wartość przekracza 3.000 euro. Pismem z dnia [...]r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do udokumentowania wysokości uzyskiwanego świadczenia emerytalnego oraz wydatków przeznaczanych na utrzymanie się. W odpowiedzi na to wezwanie skarżąca nadesłała jedynie zaświadczenie o wysokości uzyskiwanej emerytury oraz złożyła oświadczenie, że na utrzymanie przeznacza co miesiąc około 700 zł. Rozpoznając wniosek zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Aby ustalić, czy rzeczywiście sytuacja materialna strony jest wyjątkowo trudna, co uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, konieczne jest wykazanie przez nią okoliczności potwierdzających tę tezę. Tym samym wszelkie niejasności stanowią w takim przypadku przeszkodę dla przyznania prawa pomocy. W rozpoznawanej sprawie I. D. zadeklarowała, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, zaś jej małżonek zamieszkuje gdzie indziej. Tymczasem przeczą temu informacje zgromadzone w toku postępowania. Zarówno bowiem w trakcie postępowania administracyjnego jak i sądowego część korespondencji odbierał C. D. - małżonek skarżącej. Co więcej, był on oznaczany jako dorosły domownik. Kwestia ta ma o tyle istotne znaczenie, że osoba występująca o przyznanie prawa pomocy winna w pierwszej kolejności wykazać, że wsparcia materialnego nie mogą jej udzielić bliscy, a dopiero wówczas, gdy okaże się, że jest to niemożliwe - może oczekiwać uwzględnienia złożonego wniosku. W rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że C. D. nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z wnioskodawczynią. Okoliczność te mogłyby uprawdopodobnić rachunki za media, gdyby okazało się, że zostały wystawione na skarżącą. Jednakże uchyliła się ona od ich nadesłania, co zarówno uniemożliwia uzyskanie rzetelnej informacji na temat wysokości wydatków jak i stwierdzenia, że rzeczywiście sama wnioskodawczyni pokrywa te należności. Przywołane wyżej powody nie pozwoliły stwierdzić, że skarżący znajduje się w wyjątkowo ciężkiej sytuacji materialnej, co uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stąd też, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło