II SA/Gl 8/10

WyrokWSA w Gliwicach2010-04-21

Skład orzekający: Elżbieta Kaznowska, Bonifacy Bronkowski, Rafał Wolnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca projekt scalenia gruntów, która objęła działkę zabudowaną, może zostać uznana za nieważną z powodu rzekomego naruszenia prawa lub interesu prawnego współwłaściciela, jeśli objęcie tej działki nastąpiło na wniosek współwłaścicieli, a granice działki nie uległy zmianie?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów. Wskazano, że objęcie działki zabudowanej postępowaniem scaleniowym nastąpiło na wniosek współwłaścicieli, a granice działki nie uległy zmianie, co jest zgodne z przepisami ustawy o scaleniu i wymianie gruntów. Sąd podkreślił, że postępowanie administracyjne nie jest właściwe do rozstrzygania sporów majątkowych między małżonkami ani do kwestionowania wpisów w księgach wieczystych.
Stan faktyczny
Skarżąca I. D. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów, domagając się wyłączenia z gospodarstwa rolnego jej męża działki nr 1, której była współwłaścicielką. Twierdziła, że działka ta, będąca częściowo zabudowana, została scalona bez jej zgody i wiedzy, a także że została wprowadzona w błąd przy podpisywaniu dokumentów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji, uznając, że objęcie działki scaleniem nastąpiło zgodnie z prawem i na wniosek współwłaścicieli, a granice działki nie uległy zmianie. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko SKO.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi I. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 3 ust. 1, art. 17 ust. 3, art. 27 ust. 1, 3 i 4 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scaleniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 2003 r. Nr 178, poz. 1749 ze zm., zwanej dalej ustawą o scaleniu i wymianie gruntów) Starosta [...] orzekł m. in. o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów o łącznej powierzchni 1033,9175 ha obejmujących obręb [...] i obręb [...] w Gminie [...] Decyzja ta została utrzymana następnie w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania M. K. We wniosku z dnia [...] r., sprecyzowanym następnie pismem z dnia [...] r. I. D. wniosła o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji scaleniowej przez wyłączenie z gospodarstwa rolnego J. i A. D. położonego w T. działki nr 1 o powierzchni 2000 m2. Uzasadniając to żądanie stwierdziła, że stanowiąca jej współwłasność małżeńską z C. D. działka nr 1 jako działka zabudowana nie podlegała postępowaniu scaleniowemu w wyniku którego została połączona ze stanowiącą również ich współwłasność działką nr 2 o pow. 0,17 ha oraz przyłączona do gospodarstwa rolnego J. i A. D. Po rozpatrzeniu tego żądania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 156 § 1, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 kpa odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji scaleniowej. Uzasadniając to orzeczenie stwierdziło, że brak jest podstaw do przyjęcia, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Wprost przeciwnie, Kolegium stwierdziło, że w odniesieniu do działek nr 2 i 1 stanowiących współwłasność małżeńską I. i C. D. , decyzja scaleniowa została wydana zgodnie z przepisami ustawy o scaleniu i wymianie gruntów. Scalenie w odniesieniu do tych działek polegało przy tym jedynie na objęciu ich jednym numerem geodezyjnym (nr [...]k.m. 4 o pow. 0,375 ha) bez zmiany ich granic. Większa powierzchnia tak scalonej działki (o 53 m2) została uwidoczniona w następstwie dokładnego ich pomiaru. Jakkolwiek działka nr 1 istotnie była częściowo działką zabudowaną to I. D. i jej mąż wnieśli o objęcie jej scaleniem oraz o uwzględnienie jej granic zgodnie ze stanem użytkowania (karta uczestnika nr [...]). W konsekwencji objęcie tej działki scaleniem nastąpiło zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy o scaleniu i wymianie gruntów. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy I. D. zarzuciła, że nie wnosiła o stwierdzenie nieważności decyzji scaleniowej w części dotyczącej scalenia działki nr 2 i nr 1 ale o stwierdzenie nieważności scalenia tych działek z gospodarstwem rolnym jej męża C. D., które to scalenie zostało wpisane w dziale III księgi wieczystej [...]. O scalenie to wystąpił bez jej zgody C. D. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa utrzymało w mocy swoją wcześniejszą ww. decyzję z dnia 8 października 2009 r. Uzasadniając to rozstrzygnięcie podtrzymało swoje wcześniejsze ustalenia faktyczne i ich ocenę prawną. Stwierdziło, że wbrew stanowisku I. D. stanowiące jej współwłasność działki nr 2 i nr 1 nie zostały scalone z działkami gospodarstwa rolnego C. D. i K. D., dla których sporządzono odrębną kartę uczestnika (nr 177) oraz odrębne rejestry szacunków porównawczych gruntów przed i po scaleniu. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję SKO z dnia [...] r. I. D. wniosła o jej uchylenie oraz o stwierdzenie nieważności scalenia działek nr 2 i nr 1 z gospodarstwem rolnym jej męża C.D. "wpisanego do działu III księgi wieczystej [...]". W uzasadnieniu skargi m. in. podała, że mąż bez jej zgody zgłosił wniosek o założeniu dla ich działki nr 1 nowej księgi wieczystej. Stwierdziła też, iż kartę scaleniową podpisała nieświadomie, wprowadzona w błąd przez męża i "geodetę S.". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i w ogólnym zarysie jego uzasadnienie. Dodatkowo stwierdziło, że podniesione w skardze okoliczności dotyczą roszczeń między małżonkami, które nie mogą być rozstrzygane w postępowaniu administracyjnym. W piśmie procesowym z dnia [...] r. (według daty wpływu do Sądu) I. D. wniosła o unieważnienie wpisu ostrzeżenia o postępowaniu scaleniowym dokonanego w dziale [...]. Stwierdziła też, że w wyniku scalenia została pozbawiona własności działek i domu ujawnionych w [...]. Dlatego też żąda "wyłączenia scalenia w [...] i wsi L. M. i ...". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązującego prawa a tylko pod tym względem podlega ona kontroli w postępowaniu sądowym zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Tylko też ta decyzja jako zaskarżona w przewidzianym prawem trybie mogła stanowić przedmiot postępowania sądowego. Dlatego też Sąd nie był władny rozpatrywać żądania skarżącej sformułowanego w jej ww. piśmie z dnia [...] r. odnośnie unieważnienia wpisu ostrzeżenia w księdze wieczystej (niezależnie już od tego, iż kontrola takich wpisów przynależy sądom powszechnym a nie sądom administracyjnym). Sąd administracyjny ani SKO nie są też uprawnieni do rozstrzygania spraw majątkowych między małżonkami, które to kwestie jak się wydaje podnoszone są w pismach skarżącej. Na wstępie należy też stwierdzić, że jakkolwiek treść pism skarżącej budzi co do jej intencji i żądań wiele wątpliwości, to istotnie pisma skarżącej z dnia [...]. dawały podstawę do przyjęcia, że żądała ona stwierdzenia nieważności decyzji scaleniowej Starosty C. z dnia [...] r., w którym to przedmiocie zapadła zaskarżona decyzja. Dokonując jej kontroli należy podzielić stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. , że w zakresie działek nr 2 i 1 stanowiących współwłasność skarżącej brak jest podstaw do przyjęcia, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, którego to naruszenia skarżąca zresztą bliżej nie sprecyzowała. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie zostało też wykazane aby do scalenia tych działek doszło z naruszeniem interesu prawnego skarżącej w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą p,p.s.a.), a to w sytuacji gdy nie zostało w jakikolwiek sposób podważone ustalenie SKO, że scalenie tych działek polegało jedynie na objęciu ich jednym numerem geodezyjnym bez zmiany granic działek i to przy przyjęciu ich większej powierzchni, łącznie o 53 m2. Nie zostało też wykazane aby w postępowaniu scaleniowym działki te były traktowane łącznie z działkami uwidocznionymi w ewidencji gruntów na rzecz C. D. i K. D. , czy też aby doszło do ich scalenia z gospodarstwem rolnym tych osób, a jeżeli nawet tak to aby naruszony został z tego względu interes prawny skarżącej. W świetle treści karty uczestnika scalenia Nr [...] (kserokopia w aktach adm.) zasadne jest też ustalenie SKO, że do objęcia postępowaniem scaleniowym działki zabudowanej nr [...] doszło na wniosek jej współwłaścicieli tj. skarżącej i jej męża C. D. Tym samym brak jest też podstaw do przyjęcia aby w tym zakresie decyzja scaleniowa została wydana z naruszeniem art. 2 ust. 3 ustawy o scaleniu i wymianie gruntów. W świetle treści § 8 aktu notarialnego z dnia [...] r. Rep. Nr [...] notariusz M. B. (kserokopia wypisu dołączona do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) całkowicie niezrozumiałe jest też twierdzenie skarżącej, że bez jej zgody dla działki nr w 1 została założona nowa księga wieczysta nr [...]. Podstawę stwierdzenia nieważności decyzji scaleniowej nie mogło też stanowić sformułowane w postępowaniu nieważnościowym stwierdzenie skarżącej, że wniosek o objęcie postępowaniem scaleniowym działki nr 1 złożyła ona pod wpływem błędu. Taka podstawa nieważności nie została bowiem sformułowana w art. 156 § 1 kpa. Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło