II SA/Gl 80/13
PostanowienieWSA w Gliwicach2013-04-15
Skład orzekający: Łucja Franiczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wstrzymania wykonania decyzji zezwalającej na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości w celu przeprowadzenia prac remontowych przy rowie melioracyjnym, w sytuacji gdy skarżący obawia się znacznej szkody dla swojego gospodarstwa rolnego i wątpi w możliwość uzyskania odszkodowania, a jednocześnie inwestycja jest dofinansowana ze środków unijnych i jej wstrzymanie może skutkować koniecznością zwrotu tych środków?Ratio decidendi
Sąd oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, ponieważ nie stwierdził wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 PPSA, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd uznał, że obowiązek naprawienia ewentualnych szkód lub wypłaty odszkodowania, wynikający z Prawa budowlanego, zabezpiecza interesy skarżącego. Ponadto, wstrzymanie prac mogłoby skutkować koniecznością zwrotu środków unijnych, co stanowiłoby znaczną szkodę finansową i naruszało interes publiczny.Stan faktyczny
Skarżący Z.T. złożył wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty zezwalającą na wejście na jego nieruchomości w celu remontu rowu melioracyjnego. Skarżący obawiał się strat w hodowli bydła i wątpił w możliwość uzyskania odszkodowania, a także podnosił kwestie uciążliwości związanych z przyszłą działalnością oczyszczalni ścieków. Organ i inwestor wnieśli o oddalenie wniosku, wskazując na zaawansowanie prac, konieczność uruchomienia oczyszczalni dofinansowanej ze środków unijnych oraz obowiązek naprawienia szkód.Rozstrzygnięcie
Oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodnicząca - Sędzia NSA Łucja Franiczek po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości w kwestii wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Starosta [...], na skutek wniosku Wójta Gminy Z., orzekł o niezbędności wejścia na teren działek nr ew. [...] położonych w Z., stanowiących własności Z. T.. Zajęcie odnosiło się do pasa o szerokości do [...] m, po obu stronach rowu melioracyjnego, usytuowanego na działce nr ew. [...] w Z., celem wykonania prac remontowych w terminie od dnia [...] r. Jednocześnie zobowiązano inwestora do naprawienia po zakończeniu robót ewentualnych szkód powstałych w wyniku korzystania z wejścia na teren w/w działek poprzez przywrócenie stanu poprzedniego lub zapłatę odszkodowania.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r., nr [...] uchylił powyższą decyzję w części określającej termin wejścia na teren działek Z. T. i wyznaczył nowy termin od dnia [...] r. do dnia [...] r. w okresie [...] dni roboczych, a w pozostałym zakresie utrzymał decyzję w mocy. Jak wynika z uzasadnienia decyzji przedmiotowy rów po uszczelnieniu ma odprowadzać oczyszczone ścieki komunalne z oczyszczalni ścieków Z. do rzeki [...] .
Z. T., po wniesieniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargi na powyższą decyzję Wojewody [...] , złożył w dniu [...] r. wniosek o wstrzymanie wykonania tego aktu, wskazując, że w dniu [...] r. rozpoczęte zostały roboty budowlane na rowie melioracyjnym. Uzupełniając wniosek pismem z dnia [...] r. skarżący podniósł, że wykonywane roboty spowodują dla niego duże straty w paszy dla bydła. Nadto, wyraził obawę co do funkcjonowania oczyszczalni ścieków oraz wskazał na związane z tą inwestycją uciążliwości dla mieszkańców. Poddał również w wątpliwość fakt uzyskania ewentualnego odszkodowania za poniesione straty.
Wójt Gminy Z. ustosunkowując się do wniosku skarżącego, wniósł o jego oddalenie, wskazując że wykonawca wykonał już wstępne oczyszczenie na rowie melioracyjnym i w chwili obecnej pozostało jedynie ułożenie betonowych płyt wewnątrz w/w rowu. Inwestor podkreślił, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji pociągnie za sobą poważne straty finansowe, albowiem remont rowu jest niezbędny celem uruchomienia wybudowanej oczyszczalni ścieków, zaś inwestycja ta jest dofinansowana w 75 % ze środków unijnych. Przekroczenie terminów grozi zaś koniecznością zwrotu tych funduszy. Inwestor załączył sporządzone przez wykonawcę robót pismo z dnia [...] r., w którym opisano obecny etap prowadzonych prac udrożnienia rowu melioracyjnego oraz zawarto stanowisko deklarujące daleko idącą współpracę ze Z. T., zmierzającą do uporządkowania terenu oraz ewentualnych robót rekultywacyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznając ten wniosek, zważył:
Przepis art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie Ppsa, stanowi, że wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 Ppsa, sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie tego aktu lub czynności w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W świetle powyższej regulacji wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności stanowi, więc odstępstwo od zasady z art. 61 § 1 Ppsa, a zatem odnosi się jedynie do okoliczności faktycznych o charakterze nadzwyczajnym.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wyraził swoją obawę dot. negatywnych skutków robót budowlanych w odniesieniu do prowadzonego przez niego gospodarstwa rolnego, w tym hodowli bydła. Nawiązał również do kwestii przyszłego funkcjonowania oczyszczalni ścieków i związanych z tym uciążliwości.
Mając powyższe na uwadze, podkreślić należy, powołując się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 (opublikowane na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że nie każda szkoda stanowi przesłankę wstrzymania wykonania aktu, lecz ta która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu.
W rozpatrywanej sprawie Sąd, działając z urzędu, jak również biorąc pod rozwagę okoliczności przywołane przez skarżącego, nie dopatrzył się przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wyliczonych enumeratywnie w art. 61
§ 3 Ppsa. Należy mieć na uwadze, że zaskarżoną decyzją inwestor został zobowiązany, po zakończeniu prowadzonych robót, do naprawienia ewentualnych szkód powstałych w wyniku wejścia na teren nieruchomości Z. T., doprowadzając ten teren do stanu poprzedniego lub wypłacając odszkodowanie. Obowiązek w tym zakresie wynika zaś z regulacji art. 47 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.). Nieuzasadniona jest zatem obawa skarżącego co do przysługujących mu uprawnień w tym zakresie. Jako przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej nie można również uznać przywołanych przez skarżącego argumentów wskazujących na ewentualne uciążliwości związane z przyszłą działalnością oczyszczalni ścieków, albowiem są one jedynie subiektywną oceną skarżącego, mającą charakter hipotetyczny, przede wszystkim nie dotyczą przedmiotu niniejszej sprawy, tj. wykonywanych obecnie prac remontowych przy rowie melioracyjnym.
Należy mieć także na względzie, że na obecnym etapie postępowania wykonawca wykonał już wstępne oczyszczenie na rowie melioracyjnym, a pozostałe roboty, zgodnie z informacją inwestora, sprowadzają się jedynie do ułożenia betonowych płyt wewnątrz rowu.
Jednocześnie podkreślić wymaga, że sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu ma obowiązek brać pod uwagę następstwa jego wykonania nie tylko w kontekście sytuacji strony skarżącej, lecz również uwzględnić sytuację pozostałych stron oraz szeroko rozumiany interes publiczny. Częstokroć bowiem interes skarżącego w czasowym odroczeniu skutków wykonania zaskarżonego aktu koliduje, zarówno z interesami innych uczestników postępowania, jak i z interesem ponadindywidualnym. W niniejszej sprawie, jak wynika z wyjaśnień udzielonych przez Wójta Gminy Z., remont rowu melioracyjnego jest konieczny do uruchomienia wybudowanej oczyszczalni ścieków, zaś inwestycja w tym zakresie jest dofinansowana ze środków budżetu unijnego. Oznacza to, że wstrzymanie zaskarżonej decyzji, a tym samym wstrzymanie prowadzonych robót, może skutkować koniecznością zwrotu uzyskanych środków finansowych, które niewątpliwie stanowią poważną stratę finansową.
Nadto, wyjaśnić należy, że rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd nie dokonywał oceny tego aktu pod względem zgodności z prawem, bowiem dopiero w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie Sąd zajmie stanowisko, co do ewentualnego naruszenia przez organy prawa oraz jego skutków.
W świetle wskazanych okoliczności, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia, działając na podstawie art. 61 § 3 Ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło