II SA/Gl 801/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wykonania określonych robót budowlanych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy Z. R. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Z treści formularza wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną, dysponując udziałem (1/2) w prawie własności budynku o pow. 200 m2. Wedle informacji podanych przez wnioskodawcę, nie posiada on żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Skarżący otrzymuje zasiłek przedemerytalny w kwocie 946 zł netto miesięcznie zaś jego małżonka wynagrodzenie z tytułu umów zlecenia w kwocie 196 zł netto miesięcznie. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał dokumenty obrazujące dochody uzyskiwane w jego rodzinie oraz kopie faktur za energię elektryczną, wywóz śmieci, usługi telekomunikacyjne, dostawy wody oraz ubezpieczenie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz.270 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Podkreślić trzeba, że instytucja prawa pomocy (a zwłaszcza w zakresie całkowitym, co ma miejsce w niniejszej sprawie) jest swoistą formą dotowania przez Skarb Państwa podmiotów, które ze względu na naprawdę nadzwyczaj trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść w pełni wymaganych prawem kosztów postępowania i brak środków finansowych stanowi przeszkodę uniemożliwiającą im dochodzenie swych praw przed sądem (por. postanowienie NSA z 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt II FPP 2/12 – Lex nr 1145404). Mając na uwadze treść przywołanych wyżej przepisów oraz status materialny skarżącego uznano, że jego wniosek nie zasługuje uwzględnienie, albowiem sytuacja materialna Z. R. nie jest na tyle ciężka aby uzasadnionym było zarówno zwolnienie go od kosztów sądowych jak i ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu. Skarżący dysponuje stałym źródłem dochodu z tytułu zasiłku przedemerytalnego, co przy uwzględnieniu faktu, że jego małżonka również uzyskuje wynagrodzenie za pracę, przeczy tezie o szczególnie ciężkim położeniu rodziny wnioskodawcy. Znaczącą część uzyskiwanych dochodów Z. R. przeznacza na pokrycie bieżących potrzeb, w tym również opłacenie raty zaciągniętego zobowiązania (kredytu) jednakże fakt, że na bieżąco reguluje on wspomniane płatności świadczy o tym, że będzie w stanie wygospodarować środki, dzięki którym pokryje wydatki na fachowego pełnomocnika. Tego rodzaju wydatek, który strona uważa za konieczny dla ochrony swoich praw winien być traktowany na równi z innymi pozycjami w budżecie domowym wnioskodawcy. Również konieczność poniesienia kosztów sądowych, w sytuacji, gdy wnioskodawca dysponuje stałym źródłem dochodu winna mieć pierwszeństwo przed regulowaniem zobowiązań prywatnoprawnych typu kredyt, albowiem koszty sądowe stanowią daninę publiczną, zbliżoną swym charakterem do podatku. Ponieważ w realiach rozpoznawanej sprawy nie sposób stwierdzić, że Z. R. znajduje się w bardzo trudnym położeniu - w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.