II SA/Gl 802/06
WyrokWSA w Gliwicach2007-04-18
Skład orzekający: Maria Taniewska-Banacka, Iwona Bogucka, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę na instalację tablicy reklamowej, mimo że roboty te zazwyczaj wymagają jedynie zgłoszenia, jeśli istnieje potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi lub mienia?Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej ma prawo, w ramach uznania administracyjnego, nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę na roboty budowlane, które zazwyczaj wymagają jedynie zgłoszenia, jeśli istnieją uzasadnione przesłanki wskazujące na potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi lub mienia. W przypadku instalacji tablicy reklamowej o znacznych rozmiarach, jej usytuowania i sposobu montażu, organ może uznać, że istnieje takie zagrożenie, co uzasadnia nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.Stan faktyczny
Spółka "A" S.A. dokonała zgłoszenia zamiaru montażu tablicy reklamowej. Prezydent Miasta nałożył sprzeciw i obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, wskazując na potencjalne zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia ze względu na rozmiary, usytuowanie i sposób montażu tablicy, a także na negatywny wpływ na walory architektoniczne. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak wystarczającego uzasadnienia zagrożenia i naruszenie trybu zgłoszeniowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.) Sędzia WSA Rafał Wolnik Protokolant sekretarz sądowy Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi "A" S.A. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oddala skargę.
W dniu [...] r. "A" S.A. w W., reprezentowana przez pełnomocnika dokonała zgłoszenia zamiaru przystąpienia do wykonania robót budowlanych, polegających na montażu tablicy reklamowej o wymiarach 3 x 12 m na budynku położonym w K. przy ul. [...]. Do zgłoszenia dołączono m.in. oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz projekt budowlany.
Decyzją z dnia [...] r., doręczoną pełnomocnikowi Spółki J. B. [...] r., Prezydent Miasta K. wniósł sprzeciw wobec zamiaru zamontowania konstrukcji pod reklamę wielkoformatową na dachu budynku przy ul. [...] w K. i nałożył obowiązek uzyskania w tym zakresie pozwolenia na budowę. W podstawie prawnej podano przepis art. 30 ust. 5 i 7 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016 ze zm.). Natomiast w uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w jego ocenie realizacja zamierzenia może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Reklama o znacznej powierzchni, podatnej na porywy wiatru, ma być przymocowana do stropu i dachu budynku. Konieczne jest zatem wykonanie obliczeń wytrzymałościowych oraz fachowa ocena techniczna przydatności budynku do takich obciążeń. Stąd sporządzenie projektu budowlanego oraz nadzór nad montażem tablicy winny zostać powierzone osobom posiadającym odpowiednie uprawnienia. W uzasadnieniu decyzji, po części zawierającej pouczenie o środkach zaskarżenia, podniesiono również, że planowana reklama szpeci budynek i nie jest dostosowana do formy obiektu. Propozycja inwestora z punktu widzenia niewymiernych lecz istotnych i powszechnie postrzeganych przez ludzi wartości architektonicznych jest zatem niekorzystna.
W odwołaniu od decyzji skarżąca Spółka wniosła o uchylenie decyzji i przyjęcie zgłoszenia. Podniosła, że zgłoszenie zostało dokonane zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 prawa budowlanego, natomiast decyzja narusza zarówno ten przepis, jak i art. 107 § 1 i 3 oraz art. 6 i 7 k.p.a. Podniesiono, że organ nie uzasadnił swej decyzji w dostateczny sposób, w szczególności nie podał, w jaki sposób realizacja reklamy, indywidualnie zaprojektowanej, może spowodować niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia. Podnosząc taki argument organ winien go odpowiednio uzasadnić. Tablica została zaprojektowana przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane, niezasadne jest zatem stanowisko organu w tej kwestii. Jako wątpliwe oceniono również zastrzeżenia co do walorów estetycznych tablicy, nie znajdujące uzasadnienia w obowiązującym prawie. Zarzucono, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa i interesu strony. Sprzeciw został bowiem wydany z przekroczeniem terminu oraz w oparciu o niewłaściwą podstawę prawną, czym naruszono interes strony. W odwołaniu nie uzasadniono tezy o wydaniu sprzeciwu z naruszeniem terminu do jego wniesienia.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że organ administracji architektoniczno-budowlanej może w trybie art. 30 ust. 7 pkt 1 prawa budowlanego nałożyć na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, jeżeli inwestycja może spowodować niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia. Taką ocenę w sprawie uzasadniają rozmiary tablicy, jej usytuowanie oraz sposób zamontowania. Wobec powyższego jedynym środkiem umożliwiającym nadzór nad prawidłową i zgodną z przedłożonym projektem realizacją montażu jest tryb uzyskania pozwolenia na budowę. Dobra wola inwestora nie może stanowić w tym zakresie jedynej gwarancji.
W skardze do sądu administracyjnego "A" S.A. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zwrot kosztów postępowania. Wskazano, że decyzje naruszają prawo materialne oraz interes strony. Decyzja zgodnie z art. 107 k.p.a. winna zawierać podstawę prawną. Organy uchybiły temu, albowiem decyzja organu odwoławczego powołuje jedynie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., nie powołuje zastosowanej podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Nadto decyzje została wydana z naruszeniem art. 29 ust. 2 pkt 6 prawa budowlanego, albowiem organ błędnie przyjął, że zachodzi stan zagrożenie. Tego przekonania organy nie uzasadniły, nie wyjaśniono na czym ma polegać owo zagrożenie i czego dotyczyć. Nie przytoczono na tę okoliczność żadnych dowodów.
Skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem, że jedynie tryb pozwolenia na budowę gwarantuje nadzór nad prawidłowym wykonaniem inwestycji. Prawo budowlane daje organom możliwość nadzorowania prowadzonych inwestycji. Gdyby zaś tryb zgłoszenia nie pozwalał na prowadzenie robót z zachowaniem warunków bezpieczeństwa, ustawodawca nie wprowadziłby takiej regulacji. Dołączona dokumentacja projektowa została zaś przygotowana przez uprawnione osoby. Zanegowano, aby zamierzony nośnik był znacznych rozmiarów, nadto prawo nie przewiduje, aby rozmiary urządzenia stanowiły podstawę do nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie z przytoczonym orzecznictwem, ani rozmiary tablicy ani stan skomplikowania konstrukcji nie uzasadniają wyłączenia inwestycji z trybu zgłoszeniowego.
Zarzucono także, że organ odwoławczy naruszył zasady z art. 7 i 1 k.p.a., albowiem ograniczył się do kontroli poprawności decyzji organu I instancji a zaniechał ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Nie odniósł się także do tez decyzji nie znajdujących uzasadnienia w przepisach prawa, dotyczących naruszenia walorów estetycznych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko i argumentacje zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:
Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 prawa budowlanego, roboty budowlane polegające na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych (za wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym), nie wymagają pozwolenia na budowę. Roboty te objęte są obowiązkiem dokonania zgłoszenia, co wynika z art. 30 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. Obowiązek ten niewątpliwie został przez skarżącą Spółkę spełniony.
Prawo budowlane uprawnia jednak właściwe organy do poddania indywidualnie określonych robót budowlanych obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę. Rozwiązanie takie umożliwia organom efektywne sprawowanie kontroli nad planowanymi i realizowanymi przedsięwzięciami budowlanymi. W szczególności, gdy przedsięwzięcie może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, organ może nałożyć na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Nakładając ten obowiązek, organ równocześnie wnosi sprzeciw wobec dokonanego zgłoszenia. Obowiązek uzyskania pozwolenia nakładany jest bowiem w decyzji o której mowa w art. 30 ust. 5 ustawy, czyli w decyzji wnoszącej sprzeciw (art. 30 ust. 7 prawa budowlanego).
Decyzja o nałożeniu obowiązku uzyskania dla danej inwestycji pozwolenia na budowę ma charakter decyzji uznaniowej. Jej wydanie jest uzależnione od oceny organu, w szczególności dotyczącej możliwego zagrożenia ze strony planowanych robót dla bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Wystarczające jest, by zagrożenie to było potencjalne i możliwe. Brzmienie art. 30 ust. 7 prawa budowlanego wskazuje, że nałożenie obowiązku jest dopuszczalne już wówczas, gdy realizacja inwestycji może spowodować zagrożenie. Uzasadnieniem dla takiego podejrzenia muszą być okoliczności danej sprawy.
Skarżąca Spółka zarzucała, że organy nie uzasadniły, w oparciu o co przyjęły stan zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi lub mienia, nie skonkretyzowano na czym ma polegać i czego dotyczyć, oraz czym być spowodowany. Zarzut ten nie jest zasadny. W uzasadnieniach organy wskazały wszak, że w ich ocenie źródłem zagrożenia są rozmiary i sposób oraz miejsce zamontowania tablicy. Oczywiste jest również wobec tego, na czym zagrożenie polega: tak usytuowana tablica jest zagrożona upadkiem. Jego skutki niewątpliwie mogą zagrozić ludziom i mieniu. Nie jest zatem tak, jak sugeruje Skarżąca, że obowiązek dotyczący pozwolenia na budowę został nałożony z odwołaniem się jedynie do argumentu z wielkości obiektu. Przesłanką nałożenia tego obowiązku, co wynika z uzasadnienia decyzji, jest przekonanie organów o zagrożeniu dóbr wskazanych w art. 30 ust. 7 pkt 1 prawa budowlanego. W rozpoznawanym przypadku, w ocenie Sądu, nie doszło do przekroczenia przez organ granic udzielonej mu swobody. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że planowana tablica reklamowa nie jest dużych rozmiarów. Jej powierzchnia jest znaczna i niewątpliwie jej montaż na dachu musi spełniać parametry gwarantujące bezpieczeństwo.
Faktem jest, że dołączony do zgłoszenia projekt został wykonany przez uprawnione osoby. Organy nie zgłosiły zastrzeżeń co do treści tego projektu, nie zanegowały też dopuszczalności posadowienia tablicy zgodnie z projektem. Wskazały natomiast, że projekt ten winien być restrykcyjnie zrealizowany, pod nadzorem osób odpowiedzialnych a poszczególne etapy montażu udokumentowane. Przepisy prawa budowlanego niewątpliwie dają organom administracji możliwość kontrolowania robót wykonywanych na podstawie zgłoszenia i reagowania w sytuacjach prowadzących do zagrożenia (n. art. 50 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego). Wybór pozostawiony jest jednak do uznania organu. Sytuacja, gdy roboty mogą spowodować zagrożenie, uprawnia do zmiany reżimu prawnego i nałożenia obowiązku uzyskania na nie pozwolenia na budowę.
Treść uzasadniania decyzji organu odwoławczego nie uzasadnia także zarzutu, że organ ten nie rozpoznał sprawy co do istoty. Oceny i konkluzje zbieżne ze stanowiskiem organu I instancji nie dowodzą, że ograniczono się do oceny decyzji tego organu. Natomiast pominięcie w powołanej podstawie prawnej decyzji przepisu prawa materialnego musi być uznane za wadliwe, wada ta nie uzasadnia jednak uchylenia decyzji przez sąd. Po pierwsze podstawa prawna nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę została przez organ wskazana w uzasadnieniu decyzji w sposób prawidłowy. Nadto podstawą do uchylenie decyzji przez sąd, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), jest takie uchybienie przepisom procedury, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. W niniejszym przypadku wpływu takiego stwierdzić nie można.
Mając na względzie podaną argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło