II SA/Gl 803/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Taniewska - Banacka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu S.R. od postanowienia Referendarza sądowego z dnia 22 grudnia 2011 r. w sprawie ze skargi S.R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: 1. zwolnić skarżącego z kosztów sądowych, 2. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 25 października 2011 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] S.R. złożył pismo z dnia [...]r. wnosząc o "przydzielenie pełnomocnika z urzędu oraz zwolnienie z kosztów sądowych". Uzasadniając wniosek skarżący podniósł, że z uwagi na stan zdrowia nie jest w stanie dochodzić swoich praw przed sądem, a ustanowiony przez niego pełnomocnik (ojciec) - z uwagi na zamieszkiwanie poza granicami kraju - również nie może go skutecznie reprezentować w postępowaniach przed urzędami i sądami. Wskazano również na niski dochód w postaci renty inwalidzkiej załączając stosowny dokument potwierdzający jego wysokość, wystawiony przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w C.. W związku z powyższym pismem, na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 17 listopada 2011 r., skarżący został wezwany do wypełnienia i nadesłania do tutejszego Sądu wniosku o przyznanie prawa pomocy sporządzonego na urzędowym formularzu PPF w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W przesłanym formularzu ponownie złożono oświadczenie o wysokości dochodu uzyskiwanego z tytułu renty inwalidzkiej w kwocie [...] zł i braku innych "środków do życia". Dodatkowo S.R. podał, że nie posiada żadnego majątku i sam prowadzi gospodarstwo domowe. Rozpatrując złożony wniosek Referendarz sądowy wezwaniem z dnia 2 grudnia 2011 r. zobowiązał stronę do udokumentowania aktualnej wysokości uzyskiwanego dochodu, a nadto do wskazania aktualnego miejsca zamieszkania, tytułu prawnego do lokalu, w którym przebywa oraz do udokumentowania wydatków związanych z utrzymaniem się, takich jak czynsz, koszty energii elektrycznej, zużycia wody, gazu, itp. W odpowiedzi skarżący przesyłał wyciągi z rachunku bankowego potwierdzające kwotę uzyskiwanego dochodu podaną we wniosku. Wyjaśnił również, że z uwagi na obecną sytuację życiową zmuszony jest zamieszkiwać u matki we [...], a podczas obecności w Polsce przebywać u brata. Nie ponosi zatem żadnych kosztów utrzymania mieszkania. Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2011 r. Referendarz oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu podniesiono, że co prawda dochód S.R. jest stosunkowo niski, jednakże nie przedstawił on w sposób wyczerpujący swojej sytuacji rodzinnej. Zdaniem Referendarza na ocenę stanu majątkowego skarżącego mógłby wpływać fakt, że zamieszkuje z matką, której dochody nie zostały wykazane. W piśmie z dnia [...] r. S.R. zaskarżył powyższe postanowienie w całości podnosząc, że uniemożliwi ono dochodzenie mu praw przed tutejszym Sądem. Wyjaśnił, że przesłany urzędowy formularz nie jest jasno sformułowany, a on uznał, że skoro jest osobą pełnoletnią, nie jest zobowiązany do opisywania sytuacji finansowej swoich rodziców. Dalej podał informacje na temat obecnego stanu materialnego matki i ojca, popierając to dokumentami wystawionymi w języku [...], a także dotyczące stanu zdrowia obojga rodziców. Wskazał również, że od jakiegoś czasu z uwagi na te okoliczności, rodzice przestali go wspomagać. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm. - zwana dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. W dniu [...] r. strona wniosła sprzeciw od postanowienia Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 grudnia 2011 r., który nie został przez Sąd odrzucony, a zatem powyższe postanowienie utraciło moc. W świetle art. 199 p.p.s.a., zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Natomiast intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Instytucja ta, stanowiąca wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania, może być stosowana w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1 i 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W tym przypadku - stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Analiza sytuacji materialnej S.R. prowadzi do przekonania, że została spełniona przesłanka przewidziana w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., a zatem jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżący jest osobą uzyskującą jedyny dochód w postaci renty z tytułu okresowej częściowej niezdolności do pracy w wysokości [...] zł oraz nie posiada żadnego majątku, którego spieniężenie mogłoby spowodować poprawę jego sytuacji finansowej. Nadto sytuacja, w jakiej znajdują się rodzice skarżącego, nie pozwala im na utrzymywanie pełnoletniego syna, tym bardziej, że ze złożonych wyjaśnień nie wynika, aby skarżący prowadził z którymś z nich wspólne gospodarstwo domowe. Natomiast kwota dochodu osiąganego przez S.R. jest na tyle niska, że pozwala to na przyjęcie, że skarżący nie jest zdolny ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Na marginesie Sąd pragnie wskazać, że z uwagi na nieprawidłowe doręczenie przesyłki zawierającej zaskarżone postanowienie Referendarza sądowego z dnia 22 grudnia 2011 r. nie doszło do uchybienia terminu do wniesienia sprzeciwu i tym samym nie było potrzeby nadania biegu wnioskowi o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 16 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.