II SA/Gl 803/12

WyrokWSA w Gliwicach2013-01-09

Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Elżbieta Kaznowska, Włodzimierz Kubik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy częściowe wykonanie obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego może stanowić podstawę do zgłoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a także czy zarzut niewykonalności obowiązku z uwagi na zniszczenie znaków granicznych i potencjalne uszkodzenie chodnika na sąsiedniej działce jest uzasadniony?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że częściowe wykonanie obowiązku rozbiórki nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego, ponieważ obowiązek ten jest niepodzielny i musi zostać wykonany w całości. Zarzut niewykonalności z powodu zniszczenia znaków granicznych i potencjalnego uszkodzenia chodnika również nie został uwzględniony, gdyż znaki graniczne mogą zostać odtworzone, a kwestia uszkodzenia chodnika nie jest wystarczającą przesłanką do uznania obowiązku za niewykonalny. Grzywna w celu przymuszenia została uznana za środek mniej uciążliwy niż wykonanie zastępcze, a brak upomnienia przy tytule wykonawczym był uzasadniony w przypadku grzywny nakładanej w postępowaniu egzekucyjnym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A.S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki budynku gospodarczego, który nie został wykonany w całości. Skarżący podniósł zarzuty częściowego wykonania obowiązku, jego niewykonalności z uwagi na zniszczenie znaków granicznych i potencjalne uszkodzenie chodnika na sąsiedniej działce, a także zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (grzywny zamiast wykonania zastępczego) oraz braku upomnienia przy tytule wykonawczym.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi A.S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego. oddala skargę. Decyzją Nr [...] Nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nakazał A. S. rozbiórkę budynku gospodarczego zlokalizowanego w K. przy ulicy [...] na nieruchomości o nr ewidencyjnym [...] przy granicy z działką sąsiednią o nr ewidencyjnym 2 należącą do E. J. wraz z uporządkowaniem terenu objętego robotami rozbiórkowymi. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Nr [...]. Upomnieniem z dnia 7 grudnia 2010 r. A.S. został wezwany do wykonania orzeczonego obowiązku rozbiórki wynikającej z decyzji organu nadzoru nr [...] z dnia [...] r. i pouczony o możliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego w przypadku uchylenia się od wykonania nałożonego obowiązku. W dniu [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wystawił tytuł wykonawczy, w którym wskazano jako osobę zobowiązaną do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji nr [...] z dnia [...] r. A. S. Zawarto w im pouczenie o możliwości, w terminie 7 dni, zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zarzuty nie zostały wniesione. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., działając na podstawie art.7, art. 20 § 1 pkt 4, art. 64a § 1, art. 119 i art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.jedn. Dz.U z 2005, Nr 229, poz. 1954 ze zm.), nałożył na zobowiązanego grzywnę w wysokości 17.436 zł w celu przymuszenia do wykonania wskazanego powyżej w tytule wykonawczym obowiązku. Pismem z dnia 27 lipca 2011 r. A. S. zawiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. o zakończeniu rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego, wskutek czego przeprowadzona została kontrola wykonania tego obowiązku przez wymieniony powyżej organ. Pismem z dnia 17 sierpnia 2011 r. organ powiadomił zainteresowanego, że kontrola potwierdziła, że budynek gospodarczy nie został rozebrany w całości. Nie została rozebrana część ściany wraz z fundamentem o długości 5,20 m, usytuowana w granicy z sąsiednią działką. Stwierdził, iż wobec niewykonania obowiązku wynikającego z decyzji organu nadzoru budowlanego, jako wierzyciel skierował postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wraz z tytułem wykonawczym do organu egzekucyjnego – tj. do Urzędu Skarbowego w K. celem egzekwowania nałożonej grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku polegającego na rozbiórce pozostałej części budynku gospodarczego. Do przekazanych akt dołączono tytuł wykonawczy z dnia 9 września 2011 r. wystawiony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., wskazujący jako osobę zobowiązaną A. S. i określający rodzaj należności do egzekwowania, czyli grzywnę orzeczoną na podstawie art. 119 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Pismem z dnia 19 października 2011 r. skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. A. S., na podstawie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgłosił zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zgłosił, że obowiązek dotyczący rozbiórki budynku gospodarczego został w 90% wykonany w wyznaczonym terminie tj. do 29 lipca 2011 r. Przyznał, że niezebrana pozostaje część ściany znajdująca się w granicy z działką sąsiednią, której narożniki stanowią punkty graniczne nieruchomości. Dodał, że częściowe wykonanie obowiązku stanowi zarówno podstawę zarzutu (art. 33 pkt 1 cytowanej ustawy) jak również podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 1 pkt 1 i pkt 2 tej ustawy). Stanowisko takie potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych. Nadto na podstawie art. 33 pkt 5 ustawy podniósł, iż obowiązek rozbiórki pozostałej ściany budynku, jest niewykonalny, a jego niewykonalność wynika z art. 147 w związku z art. 222 § 2 i art. 415 Kodeksu cywilnego oraz art. 277 Kodeksu karnego, a także art. 15 ust. 1 oraz art. 3 pkt 1 i art. 38 ustawy Prawo geologiczne i kartograficzne. Odwołał się w tym zakresie do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (sygn. akt II SA/Wr 527/09), podnosząc, że wykonanie obowiązku spowoduje zniszczenie przedmiotu własności – może spowodować zawalenie chodnika wybudowanego na sąsiedniej nieruchomości, bezpośrednio wspartego o przedmiotową ścianę. Wskazał także że środek egzekucyjny zastosowany przez organ nadzoru jest zbyt uciążliwy. Powołując się na orzecznictwo i poglądy doktryny dodał, że w sytuacji, gdy organ ma do wyboru grzywnę w celu przymuszenia lub wykonanie zastępcze, czyli tak jak w niniejszym przypadku, powinien wybrać wykonanie zastępcze, gdyż prowadzi ono bezpośrednio do wykonania obowiązku. Dokonując wyboru właściwego środka organ winien kierować się zasadami postępowania egzekucyjnego, w tym zasadą wyrażoną w art. 7 § 2 ustawy. Z zasady tej wynika obowiązek badania, który ze środków egzekucyjnych prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku, a w tym konkretnym przypadku organ takiego postępowania nie przeprowadził i niesłusznie zastosował grzywnę w celu przymuszenia. W końcu podniósł, że tytuł wykonawczy nie zawiera zgodnie z art. 27 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dowodu doręczenia upomnienia. Wprawdzie wskazana została podstawa (§ 13 pkt 3 lit.a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r.) braku takiego upomnienia, ale w ocenie zobowiązanego sytuacja taka nie zachodzi w niniejszej sprawie. Pismem z dnia 25 października 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K., działając na podstawie art. 34 § 1 i § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przekazał kopię zarzutów A. S. Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w K., celem wyrażenia stanowiska względem wniesionych zarzutów. Postanowieniem nr [...][...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 34 § 1, § 1a i § 1 w związku z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postanowił uznać za nieuzasadnione zarzuty wniesione przez A. S. w przedmiocie prowadzenia egzekucji administracyjnej celem przymuszenia do wykonania obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...] r. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż przed organem toczy się postępowanie związane z wykonaniem ostatecznej decyzji tut. organu z dnia [...] r. dotyczącej wykonania rozbiórki budynku gospodarczego. Wobec niewykonania obowiązku wynikającego z wymienionej powyżej decyzji, a następnie z tytułu wykonawczego wystawionego w dniu [...] r., pomimo wcześniejszego, uprzedniego wezwania do wykonania tego obowiązku (upomnienie z dnia 7 grudnia 2010 r.) wobec dalszego niewykonania obowiązku, organ postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. nałożył na zobowiązanego jednorazową grzywnę w celu przymuszenia do wykonania tego obowiązku. W rezultacie podjętych działań A. S. przystąpił do robót rozbiórkowych. W wyniku przeprowadzonej w dniu 5 sierpnia 2011 r. kontroli stwierdzono, że budynek gospodarczy nie został rozebrany w całości, pozostawiona została jedna z jego ścian, przy granicy z działką sąsiednią, a nadto "zostały strzępia ścian zewnętrznych poprzecznych i ścianki działowej wewnętrznej". Z uwagi na stwierdzony stan faktyczny tj. brak wykonania w całości nałożonego obowiązku rozbiórki, organ nadzoru wydał skierował postanowienie w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do Naczelnika Urzędu Skarbowego w K., gdzie 24 października 2011 r. A. S. wniósł zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Dokonując analizy zgłoszonych zarzutów w świetle art. 33 cytowanej ustawy, organ stwierdził, że nakazany obowiązek rozbiórki (decyzją z dnia 28 czerwca 2010 r.) budynku gospodarczego polega na rozbiórce wszystkich elementów konstrukcyjnych składających się na całość obiektu, czyli dachu, wszystkich przegród budowlanych (ścian zewnętrznych i wewnętrznych) oraz fundamentów. W tym przypadku nie została rozebrana, na długości 5,20 m, część ściany podłużnej parteru wraz z fundamentem oraz zostawione zostały "strzępia ścian zewnętrznych poprzecznych i wewnętrznej ścianki działowej". W przypadku budynku gospodarczego, wobec którego zapadł nakaz rozbiórki, nie ma zastosowania art. 33 pkt 1 wymienianej ustawy. Nie nastąpiło bowiem wykonanie nałożonego obowiązku. Nie znajduje również uzasadnienia zarzut naruszenia art. 33 pkt 5 ustawy dot. niewykonalności nakazu z decyzji. Nie może być uzasadnieniem niewykonalności podniesione naruszenie i zniszczenie znaków granicznych stabilizowanych w tej ścianie, czy zniszczenie chodnika zlokalizowanego na działce sąsiedniej. Organ wyjaśnił, że znaki graniczne mogą zostać zastąpione innymi, a trwała ich stabilizacja może się różnić od obecnej, przyjętej ugodą. Stanowisko takie reprezentuje także w tej sprawie Naczelnik Wydziału Geodezji, Kartografii , Katastru i Gospodarki Gruntami Starostwa Powiatowego w K. Odnosząc się kolejnego zarzutu – zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, organ stwierdził, iż zastosował w stosunku do zobowiązanego najmniej uciążliwy środek egzekucyjny. Przywołując treść art. 119 ustawy organ wskazał, kiedy można zastosować grzywnę w celu przymuszenia, która uważana jest za najmniej uciążliwy środek egzekucyjny. Dodał przy tym, że w przypadku wykonania nałożonego obowiązku może ona w całości być umorzona. Zastosowanie w sprawie wykonania zastępczego nałożonego obowiązku o charakterze niepieniężnym przez inną osobę lub firmę, powoduje obciążenie kosztami zobowiązanego. Koszty te nie ulegają umorzeniu, a w przypadku odmowy ich uiszczenia polegają ściągnięciu w trybie postępowania egzekucyjnego. W końcu wyjaśniając zarzut braku dowodu doręczenia upomnienia przy tytule wykonawczym z dnia 9 września 2011 r., organ powołał się na przepis § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Mając powyższe na uwadze organ nadzoru budowlanego (wierzyciel) po przeanalizowaniu złożonych zarzutów nie znalazł podstawy do ich uwzględnienia. Podkreślił, że wystawiony tytuł wykonawczy sporządzony został zgodnie z obowiązującym wzorem i zawiera wymagane treści i elementy. W wyniku wniesionego przez A. S. zażalenia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. rozpatrując sprawę, zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że podstawy zarzutu zostały wymienione w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z kolei w myśl art. 34 § 1 ustawy zgłoszone zarzuty organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, wyrażonego w formie postanowienia (art. 17 § 1 ustawy). Odnosząc się do zaskarżonego postanowienia organu pierwszej instancji organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko w nim zaprezentowane. W pierwszej kolejności uznał, że zasadnie organ powiatowy uznał, że nie można mówić o częściowym wykonaniu obowiązku w przypadku, gdy obowiązek polega na wykonaniu zawartego w decyzji nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Nie ulega wątpliwości, iż skarżący nie wykonał obowiązku określnego w tytule wykonawczym, co potwierdziły wyniki przeprowadzonej kontroli i co przyznał sam zainteresowany potwierdzając, iż rozbiórkę wykonał w 90 %. Organ przytaczając orzecznictwo sądowe stwierdził, iż wykonanie rozbiórki oznacza całkowite usunięcie obiektu z miejsca, w którym został wybudowany. Nie można tym samym uznać za wykonanie obowiązku rozbiórki tylko częściowe jej wykonanie. Obowiązek o charakterze niepieniężnym, na tle poglądów prezentowanych w orzecznictwie, jest ze swej natury niepodzielny i nie może być wykonany częściowo (możliwość taka występuje tylko w przypadku obowiązków o charakterze pieniężnym). Odnosząc się do zarzutu dotyczącego niewykonalności wynikające z decyzji obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 33 pkt 5 ustawy) także podzielił argumentację przedstawioną przez organ pierwszej instancji. Potwierdził, iż nie jest on zbieżny z przesłanką warunkującą stwierdzenie nieważności decyzji z art. 156 § 1 pkt 6 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dodał, że w postępowaniu zmierzającym do uzyskania stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów nie zasługują na uwzględnienie zarzuty kwestionujące zasadność nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Podnoszony zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego także nie zasługuje na uwzględnienie. W tym zakresie organ odniósł się do zapisów art. 125 i art. 126 ustawy, sankcjonujących umorzenie nieściągniętych grzywien w przypadku wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Nie można w tych okolicznościach stwierdzić, iż wykonanie zastępcze byłoby środkiem mniej uciążliwym. Uwzględniając powyższe uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i brak jest podstaw do jego wzruszenia. Niezadowolony z powyższego rozstrzygnięcia A. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zarzucając postanowieniu [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niezebranie całości materiału dowodowego i nierozpatrzenia zarzutu dotyczącego zagrożenia zawalenia konstrukcji chodnika wykonanego na sąsiedniej nieruchomości, a także naruszenie art. 33 ust. 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego niezastosowanie w związku z ustawową ochroną znaków granicznych, wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu powtórzył co do zasady argumentację przedstawioną w toku postępowania, tj. w złożonych zarzutach i zażaleniu. Podkreślił że żaden z organów rozpatrujących sprawę nie ustosunkował się do zgłoszonego zarzutu niewykonalności – z uwagi na unicestwienie przedmiotu własności czyli chodnika na sąsiedniej nieruchomości przylegającego do pozostawionej ściany budynku. Zarzucił, że argumentacja przytoczona przez organy jest błędna, gdyż rozebranie znaków granicznych spowoduje odpowiedzialność karną, a nadto brak jest możliwości ustabilizowania punktów granicznych w inny sposób niż ma to miejsce obecnie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się do zarzutów skargi organ odwoławczy wyjaśnił, że wykonanie obowiązku jest możliwe w taki sposób by skarżący nie naraził się na odpowiedzialność karną. Podkreślił, iż skarżący wykonał obiekt samowolnie i w trakcie postępowania rozgraniczeniowego miał tego świadomość. Punkty graniczne można ustabilizować w inny sposób niż obecnie, a przeszkodą nie może być kwestia poniesienia z tego tytułu opłat. Także zarzut spowodowania "katastrofy budowlanej chodnika" nie znajduje potwierdzenia, a zarzut nie został oparty na żadnych wiarygodnych przesłankach. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje : Zgodnie z zapisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Zatem kontrolują czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, i to naruszenia mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy czy stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo wreszcie naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność, albowiem jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanej decyzji (postanowienia) bądź stwierdzenie jej nieważności (art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.)). Przy czym, po myśli art.134 tej ustawy, sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia, jak również postanowienia go poprzedzającego zgodnie ze wskazanymi powyżej normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga nie jest uzasadniona. W rozpoznawanej sprawie wierzyciel Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. prowadził, na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r., poprzedzonego upomnieniem z dnia 7 grudnia 2011 r. postępowanie egzekucyjne w sprawie rozbiórki budynku gospodarczego zlokalizowanego na nieruchomości nr 1, zgodnie z decyzją z dnia [...] r. Wobec braku wykonania przedmiotowej rozbiórki, organ ten postanowieniem z dnia [...] r. nałożył na zobowiązanego grzywnę w celu przymuszenia, a wobec dalszego braku wykonania orzeczonej rozbiórki, wystawił w dniu 9 września 2011 r. tytuł wykonawczy i skierował nałożoną grzywnę do egzekucji, do Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. Stosowanie do art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9, 10 a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym także na podstawie pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. W przypadku zarzutów, o których mowa w pkt 1-5 – wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Złożone w stosunku do tego tytułu egzekucyjnego zarzuty wierzyciel – zarówno Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego jaki i [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - uznał za niezasadne i nie dopatrzył się wystąpienia przesłanek obligujących organ egzekucyjny do zawieszenia lub umorzenia postępowania egzekucyjnego, wymienionych enumeratywnie w art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Jest poza sporem, że obowiązek skarżącego polegający na rozbiórce budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr 1 w K. przy ulicy [...], wynikał z ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Obowiązek ten, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie został wykonany. Stąd też wdrożenie egzekucji było obowiązkiem organu pierwszej instancji. Organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, lecz organ ten nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W niniejszej sprawie obowiązek wynikał zaś z prawomocnej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., w podstawie prawnej którego to rozstrzygnięcia przywołano przepis art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W treści tej decyzji nakazano skarżącemu A.S. dokonać przedmiotowej rozbiórki. Podstawą złożonych zarzutów jest m.in. ust. 1 art. 33 ustawy, a mianowicie skarżący powołał się na częściowe wykonanie nałożonego na niego wymienioną powyżej decyzją obowiązku – rozbiórki budynku gospodarczego, a także ust. 5 tego artykułu – niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, z uwagi na zniszczenie znaków granicznych pomiędzy działkami umieszczonych w ścianie granicznej tego budynku. Trzeba podkreślić, iż prawo budowlane nie zawiera legalnej definicji pojęcia "rozbiórka". Odnosząc się jednak do potocznego znaczenia tego słowa, a także mając na uwadze treść art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, celem rozbiórki jest likwidacja skutków procesu budowy (czyli obiektu wykonanego w określonym miejscu). Za rozbiórkę wybudowanego w danym miejscu obiektu należy uznać usunięcie tego obiektu z miejsca, w którym został on wybudowany (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2008 r. sygn. akt II OSK 1764/07). W rozpatrywanej sprawie rozbiórką będzie zatem całkowite usuniecie przedmiotowego budynku gospodarczego. W wyniku kontroli przeprowadzonej przez organ pierwszej instancji ustalono, że obiekt ten nie został rozebrany w całości, tzn. nie została rozebrana ściana pozostająca w granicy z działka sąsiednią. Wprawdzie skarżący podnosi w tym zakresie zarzut niewykonalności tej rozbiórki, z uwagi na zniszczenie znaków granicznych pomiędzy działkami, ale zarzutu tego nie można uznać za zasadny. Jak wskazały organy nadzoru budowlanego w uzasadnieniach swych rozstrzygnięć, znaki te mogą zostać odtworzone w ponownym postępowaniu rozgraniczeniowym. Podobne stanowisko w tej kwestii zajął także Naczelnik Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Gospodarki Gruntami Starostwa Powiatowego w K. Który nadto wyjaśnił, że znaki graniczne mogą zostać zastąpione innymi, a trwała ich stabilizacja może się różnić od obecnej, przyjętej ugodą. Zatem tego typu trudności, nie mogą przesądzać o niewykonalności nałożonego obowiązku. Dodatkowo podkreślenia wymaga także fakt, że także części ścian działowych nie zostały rozebrane. Nie może także świadczyć o niemożliwości wykonania tego obowiązku ponoszony przez skarżącego zarzut "spowodowania katastrofy budowlanej chodnika" na sąsiedniej działce przylegającego do tej ściany. Nie zostały w tym zakresie przedstawione żadne przekonujące argumenty, a dodatkowo należy podnieść, iż decyzja będąca podstawą niniejszej egzekucji stanowiła także o obowiązku uporządkowaniem terenu objętego robotami rozbiórkowymi. Mając na uwadze powyższe oraz fakt, iż decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nakazano rozbiórkę budynku gospodarczego, czego skarżący nie wykonał brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wprawdzie wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku (...) może w rezultacie prowadzić do częściowego umorzenia egzekucji, ale dotyczyć to może m.in. wierzytelności pieniężnej, a nie obowiązku niepieniężnego. Z natury bowiem wierzytelność pieniężna jest podzielna i w przypadku uiszczenia części należnej kwoty, dalsza egzekucja dotyczyć będzie tylko brakującej kwoty, w części uiszczonej podlegając umorzeniu. Nie można natomiast tego samego odnieść do obowiązku dokonania rozbiórki, która, jak wskazano powyżej, powinna być zrealizowana w całości, w stosunku do całego obiektu budowlanego, którego dotyczy. Nie może zatem "w części obowiązek ten podlegać umorzeniu". Odnosząc się z kolei do zarzutu zasadności zastosowania grzywny w celu przymuszenia - środka bardziej uciążliwego, w ocenie skarżącego, niż wykonanie zastępcze, prowadzące bezpośrednio do wykonania nałożonego obowiązku, podzielić w tym zakresie trzeba stanowisko prezentowane przez organy nadzoru, iż wykonanie zastępcze nie jest środkiem mniej uciążliwym. Świadczyć m.in. o tym może fakt, iż przy wykonaniu przedmiotowej rozbiórki - grzywnę w celu przymuszenia można umorzyć, co nie ma miejsca przy zastosowaniu wykonania zastępczego, za które zawsze trzeba zapłacić. Z kolei odnosząc się do zarzutu braku upomnienia przy tytule wykonawczym z dnia 9 września 2011 r., organ właściwie powołał się w tym zakresie na obowiązującą regulację prawną tj. rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w myśl której - § 13 ust. 3 pkt.e – postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku grzywien w celu przymuszenia nakładanych w postępowaniu egzekucyjnym obowiązków o charakterze niepieniężnym. Mając powyższe na uwadze brak było podstawy do uwzględnienia zarzutów na podstawie art. 33 ustawy. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając naruszenia prawa przez orzekające w sprawie organy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tjedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. ) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło