II SA/Gl 805/14

WyrokWSA w Gliwicach2014-09-18

Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Iwona Bogucka, Grzegorz Dobrowolski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy ustalająca stawki procentowe opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego gruntów, podjęta na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, może podwyższyć stawkę opłaty dla nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste przed wejściem w życie tej ustawy, jeśli w umowie z użytkownikiem wieczystym ustalono stawkę wyższą niż podstawowa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała rady gminy ustalająca stawki procentowe opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego gruntów nie narusza prawa, nawet jeśli dotyczy nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Kluczowe jest, że stawka ustalona w uchwale nie przekracza stawki już obowiązującej w umowie z użytkownikiem wieczystym, a tym samym nie dochodzi do naruszenia jego interesu prawnego ani uprawnienia. Przepis art. 221 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie wyłączał stosowania art. 76 ust. 1 w związku z art. 72 ust. 3 pkt 5 tej ustawy.
Stan faktyczny
Skarżący C. M. wezwał Radę Miejską w Tychach do uchylenia uchwały z 1998 r. ustalającej stawki procentowe opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego gruntów, zarzucając jej niezgodność z art. 76 i 221 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżący otrzymał nieruchomość w użytkowanie wieczyste w 1992 r. ze stawką 4%, a uchwała z 1998 r. również ustaliła stawkę 4% dla nieruchomości garażowych. Skarżący twierdził, że stawka nie mogła zostać podwyższona po dacie oddania nieruchomości i że jest wygórowana. Po bezskutecznym wezwaniu, skarżący wniósł skargę do WSA, która została oddalona.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Protokolant st. sekretarz sądowy Aleksandra Doruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2014 r. sprawy ze skargi C. M. na uchwałę Rady Miejskiej w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia stawki procentowej opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego gruntów oddala skargę. Uchwałą z dnia 23 kwietnia 1998 r. nr 600/98 podjętą na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz. U. nr 13 z 1996 r., poz. 74 ze zm.) w zw. z art. 76 ust. 1, art. 77 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (obecnie Dz. U. z 2010 r. nr 102, poz. 651 ze zm., zwanej dalej ustawą lub ustawą o gospodarce nieruchomościami) Rada Miejska w Tychach uchwaliła stawki procentowe opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego gruntów. W § 3 tej uchwały jednocześnie stwierdzono, że traci moc uchwała Rady Miejskiej w Tychach nr XII/145/91 z dnia 19 września 1991 r. w sprawie podwyższenia opłat rocznych za użytkowanie wieczyste, zarząd i użytkowanie gruntów zabudowanych i niezabudowanych. W piśmie z dnia 23 marca 2014 r. do Przewodniczącego Rady Miasta Tychy, które wpłynęło do Urzędu Miasta Tychy w dniu 24 marca 2014 r. C. M. powołując się na treść art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym wezwał Radę Miasta Tychy do uchylenia ww. uchwały tej Rady z dnia 23 kwietnia 1998 r., jako niezgodnej z prawem. W uzasadnieniu wezwania stwierdzono, że objęta nim uchwała została podjęta z naruszeniem art. 76 i art. 221 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie bowiem z art. 76 ust. 1 tej ustawy stawka procentowa może być podwyższona uchwałą jednostki samorządu terytorialnego tylko przed oddaniem nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste. Przepis ten ma przy tym zgodnie z treścią art. 221 ustawy odpowiednie zastosowanie do nieruchomości gruntowych oddanych w użytkowanie wieczyste przed 1 stycznia 1998 r., z wyjątkiem nieruchomości, dla których stawki procentowe opłat rocznych zostały ustalone w wysokości powyżej 3 %. W związku z brakiem odpowiedzi na powyższe wezwanie C. M. pismem z dnia 4 maja 2014 r. wniósł do sądu administracyjnego skargę na ww. uchwałę Rady Miejskiej w Tychach z dnia 23 kwietnia 1998 r., jako jego zdaniem niezgodnej z prawem. W uzasadnieniu skargi podtrzymano co do zasady argumentację przedstawioną wcześniej w ww. wezwaniu Rady do usunięcia naruszenia prawa. Zdaniem skarżącego kwestionowaną uchwałą naruszono treść art. 76 i art. 221 ustawy o gospodarce nieruchomościami w sytuacji gdy otrzymał on nieruchomość w użytkowanie wieczyste w dniu 23 czerwca 1992 r. Stawka procentowa z tytułu tego użytkowania nie mogła zatem zostać podwyższona po tej dacie. Nadto podwyższenie stawki do 4 % nie uwzględnia zdaniem skarżącego 50-cio krotnego wzrostu wartości nieruchomości od daty podjęcia poprzedniej uchwały tj. od 19 września 1991 r. W konsekwencji zaskarżoną uchwałą doszło do naruszenia jego interesu prawnego, gdyż jej treść uniemożliwia mu ubieganie się o korektę stawki procentowej i ustalenie jej na podstawowym 3 % poziomie. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Rady Miasta Tychy wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniesiono, że zaskarżona uchwała została podjęta zgodnie z delegacją ustawową zawartą w art. 76 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a to w związku z jej wejściem w życie w dniu 1 stycznia 1998 r. Skarżącego w zakresie opłaty za użytkowanie wieczyste gruntu zajętego pod jego garaż obowiązuje przy tym stawka opłaty w wysokości 4 % ustalona w umowie z dnia 23 czerwca 1992 r. o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste. Stawka ta po zawarciu tej umowy nie może być podwyższona i obowiązuje przez cały czas trwania użytkowania wieczystego. Podwyższenie opłat rocznych może nastąpić jedynie w wyniku aktualizacji spowodowanych wzrostem wartości gruntu. Zdaniem odpowiadającego na skargę zaskarżona uchwała nie narusza również treści art. 221 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który to przepis nie ma w ogóle zastosowania w odniesieniu do nieruchomości skarżącego, a to w sytuacji gdy przy jej oddaniu w użytkowanie wieczyste została ustalona w 1992 r. stawka w wysokości powyżej 3 %. W piśmie procesowym z dnia 26 sierpnia 2014 r. skarżący podniósł, że skoro z dniem 1 stycznia 1998 r. utraciła moc ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, to jednocześnie utraciła byt prawny podjęta w oparciu o tę ustawę uchwała Rady Miejskiej w Tychach z dnia 19 września 1991 r., w oparciu o którą została ustalona w umowie z dnia 23 czerwca 1992 r. stawka procentowa za wieczyste użytkowanie. Oznacza to zdaniem skarżącego, że zgodnie z art. 76 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stawka z tego tytułu nie może być w odniesieniu do przysługującego mu prawa podwyższona. W piśmie procesowym z dnia 31 sierpnia 2014 r. (k. 27 akt sądowych) skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania. Na rozprawie sądowej w dniu 18 czerwca 2014 r. skarżący dodatkowo zarzucił, że stawka w wysokości 4 % jest wygórowana, w sytuacji gdy płacona przez niego opłata z tytułu wieczystego użytkowania wzrosła od 1992 r. ponad sześciokrotnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem obowiązującego prawa, a tym bardziej brak jest podstaw aby nastąpiło to jednocześnie z naruszeniem interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.), stanowiącym podstawę zaskarżenia. Treść uchwały wskazuje, że niewątpliwie dotyczy ona stawek procentowych opłat rocznych z tytułu wieczystego użytkowania nieruchomości gruntowych innych niż wymienione w art. 72 ust. 3 pkt 1-4a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dotyczy ona zatem nieruchomości o jakich mowa w art. 72 ust. 3 pkt 5 tej ustawy. Podstawa do podjęcia uchwały w odniesieniu do nieruchomości Gminy Tychy wynika zatem wprost z treści art. 76 ust. 1 przedmiotowej ustawy. Należy przy tym podkreślić, że kwestionowana uchwała ma charakter ogólny, w tym znaczeniu, że nie odnosi się do konkretnej lub konkretnych nieruchomości gruntowych, gdy chodzi o ich użytkowników wieczystych. W konsekwencji uchwała ta może dotyczyć również interesu skarżącego niezależnie od tego czy ma ona zastosowanie do nieruchomości będącej obecnie w jego użytkowaniu. Nie można bowiem wykluczyć, że może on nabyć prawo użytkowania wieczystego również w przyszłości. Należy mieć też na uwadze, że prawodawca w delegacji dla podmiotów wymienionych w art. 76 ust. 1 ustawy nie zawarł żadnych kryteriów w oparciu o które miałyby być określane wysokości uchwalonych stawek, co niewątpliwie utrudnia wykazanie, że wysokości takie zostały ustalone z naruszeniem delegacji ustawowej. Oczywiście nie oznacza to, że stawki takie mogą być ustalane w dowolnej wysokości, w oderwaniu od istoty prawa użytkowania wieczystego oraz istniejących uwarunkowań społecznych i ekonomicznych, w tym istotnych w gospodarce rynkowej kosztów korzystania z cudzej nieruchomości. Brak jednak zdaniem Sądu jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że naruszeniem delegacji ustawowej jest ustalenie stawki opłaty rocznej za nieruchomości gruntowe pod garaże w wysokości 4 %, gdy obowiązująca i podstawowa stawka ustawowa wynosi odnośnie takich gruntów 3 % (art. 72 ust. 3 pkt 5 ustawy). W tym względzie nie może mieć przesądzającego znaczenia podnoszona przez skarżącego okoliczność ciągłego wzrostu cen nieruchomości garażowych, z czego prawodawca państwowy statuując delegację w art. 76 ust. 1 ustawy powinien zdawać sobie sprawę. Z zaskarżonej uchwały nie wynika, że będzie ona miała zastosowanie do nieruchomości będącej w użytkowaniu wieczystym skarżącego na podstawie umowy z dnia 23 czerwca 1992 r. Kwestia ta mogłaby być przedmiotem rozstrzygnięcia ewentualnie w postępowaniu o ustalenie odpłatności za to konkretne prawo. Nawet jednak przy przyjęciu, że będzie ona miała do tego prawa zastosowanie należałoby stwierdzić, że nie powoduje ona zwiększenia obciążenia skarżącego, a w konsekwencji nie narusza indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dla nieruchomości garażowych ustalono bowiem zaskarżoną uchwałą stawkę w wysokości 4 %, a więc taką samą jaka została ustalona w wiążącej skarżącego umowie z dnia 23 czerwca 1992 r. Tym samym nie doszło do naruszenia treści art. 76 ust. 1 in fine, zgodnie z którą podwyższenie stawki procentowej może nastąpić tylko przed oddaniem nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste. Wbrew stanowisku skarżącego zaskarżona uchwała nie naruszała także treści art. 221 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, według jego brzmienia obowiązującego w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały (co umknęło odpowiadającemu na skargę), gdyż przepis ten nie wyłączał stosowania treści art. 76 ust. 1 w zw. z art. 72 ust. 3 pkt 5 ustawy, w oparciu o które uchwała została podjęta i których treści, jak wskazano wyżej, nie naruszyła. W skardze na przedmiotową uchwałę nie jest natomiast dopuszczalne rozstrzyganie, zgodnie z intencją skarżącego, kwestii w oparciu o jaką stawkę procentową powinien ponosić on opłatę roczną po wejściu w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z powyższych względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). sw

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło