II SA/Gl 805/17
WyrokWSA w Gliwicach2018-01-26
Skład orzekający: Grzegorz Dobrowolski, Łucja Franiczek, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na budowę może zostać udzielone, jeśli dostęp do drogi publicznej opiera się na służebności drogowej o szerokości 5 metrów, która koliduje z istniejącym parkingiem, a skarżąca kwestionuje ważność ustanowienia tej służebności?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że służebność drogowa o szerokości 5 metrów stanowi prawny i faktyczny dostęp do drogi publicznej, spełniając wymogi techniczne. Kwestia ważności ustanowienia służebności ma charakter cywilnoprawny i nie podlega ocenie sądu administracyjnego. Inwestor posiadał prawo do dysponowania nieruchomością, a projekt budowlany spełniał wymogi formalne.Stan faktyczny
Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta o pozwoleniu na budowę dla "A" S.A. na przebudowę i rozbudowę budynku łaźni górniczych w celu adaptacji na centrum dziedzictwa postindustrialnego. "A" S.A. wniosła skargę, kwestionując zapewnienie odpowiedniego dostępu do drogi publicznej przez służebność drogową o szerokości 5 metrów, która koliduje z parkingiem, oraz podnosząc zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i planu miejscowego. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi "A" S.A. w J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę.
Po rozpoznaniu wniosku Gminy J. decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta J. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na przebudowę z rozbudową budynku łaźni górniczych kopalni "[...]" w celu zaadaptowania obiektu na centrum dziedzictwa postindustrialnego " [...]" oraz zagospodarowaniu terenu wokół tego budynku przy ul. [...] w J. na działkach nr 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7.
Jako podstawę prawną decyzji organ powołał przepisy art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.).
W uzasadnieniu organ podał, że inwestor wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przedłożony projekt posiada wymagane opinie, uzgodnienia, informację bioz, oświadczenie projektantów o wykonaniu projektu zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej, zaświadczenie o przynależności projektantów do właściwej izby samorządu zawodowego. Projektowana inwestycja jest zgodna z obowiązującym planem miejscowym. Zgodnie z uchwałą NR [...] Rady Miasta w J. z dnia [...] r. (Dz. Urz. Woj. Śl. nr [...] , poz. [...] z dnia [...]r.), teren położony jest bowiem w strefie [...] – tereny zabudowy usługowej. Teren posiada też dostęp do drogi publicznej przez drogę wewnętrzną, dla której ustanowiono służebność przejazdu, ujawnioną w księdze wieczystej nr [...].
Strony nie wniosły też uwag do postępowania.
Odwołanie od decyzji wniosła "A" S.A., zarzucając naruszenie art. 7, 8, 77, 107 oraz art. 28 w zw. z art. 40 § 1 kpa, a także art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy – Prawo budowlane i § 8 ust. 4 pkt 2 uchwały w sprawie planu miejscowego.
Spółka podała, że jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości gruntowej, oznaczonej nr ewid. 5, po której na mocy aktu notarialnego z dnia [...]r. ustanowiono służebność drogi dla działki nr 2. Rokowania, poprzedzające zawarcie umowy dotyczyły zaś dojazdu do nieruchomości niezabudowanej po byłym basenie. Stąd też Spółka pismem z dnia [...] r. sprzeciwiła się wykorzystywaniu służebności na inne cele. Organ administracji nie wyjaśnił zaś należycie okoliczności sprawy i nie wykazał, aby projektowana inwestycja miała zapewniony odpowiedni dostęp do drogi publicznej i aby zapewniono ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich.
Zgodnie z planem miejscowym, szerokość drogi wewnętrznej dla obszaru [...], wynosi nie mniej niż 6 m, podczas gdy pas służebny ma szerokość 5 m i biegnie po terenie przeznaczonym pod parking samochodowy. Przedmiotowy grunt nie jest dostosowany do wymagań bezpieczeństwa dojazdu do budynku użyteczności publicznej. Wreszcie, Spółka wskazała na wadliwe doręczenie decyzji innym stronom, a to W. i T. G. wspólnie.
Jednakże zaskarżoną decyzją odwołania nie uwzględniono.
Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, Wojewoda stwierdził, że skoro ustanowiona służebność ma szerokość 5 m, spełnione zostały wymogi § 14 rozp. Min. Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422). Z treści aktu notarialnego oraz protokołu rokowań nie wynika zaś, aby służebność została ustanowiona wyłącznie celem dojazdu do nieruchomości niezabudowanej.
Powołany przepis § 8 ust. 4 pkt 2 planu miejscowego, dotyczy zaś szerokości dróg i ma zastosowanie przy nowych podziałach geodezyjnych. Działka odwołującej się leży zaś na terenie o symbolu [...], dla którego szerokość jezdni określa § 23 uchwały. Zatem organ odwoławczy stwierdził, że inwestor posiada prawny i faktyczny dostęp do drogi publicznej. Za nieuzasadnione organ II instancji uznał też pozostałe zarzuty odwołania. W ocenie organu, fakt łącznego doręczenia decyzji jest uchybieniem, które nie miało wpływu na wynik sprawy i skutkuje możliwością wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, lecz jedynie przez stronę, której nie doręczono decyzji.
Ponadto, organ odwoławczy stwierdził spełnienie pozostałych przesłanek ustawowych do udzielenia pozwolenia na budowę. Stąd też odwołania nie uwzględniono.
W skardze do sądu administracyjnego "A" S.A. wniosła o uchylenie decyzji organów obydwu instancji i zasądzenie kosztów postępowania, ponawiając zarzuty i argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Dodatkowo skarżąca wskazała na przekroczenia przez organ odwoławczy ustawowych terminów załatwiania spraw (art. 35 § 3 i art. 36 kpa). Podniosła też, że § 23 pkt 3 planu miejscowego określa szerokość jezdni na 4,5 m, z zapewnieniem możliwości wymijania pojazdów i widoczności, podczas gdy przedmiotowa nieruchomość w znacznej mierze stanowi parking.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację.
W toku rozprawy sądowej, pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę.
Pełnomocnik inwestora wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Zakres sprawdzeń rozwiązań projektowych przez organ administracji reguluje przepis art. 35 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane (obecnie Dz. U. z 2017 r.,poz. 1332). Projekt budowlany spełnia zaś powyższe wymogi. Nadto, inwestor złożył wymagane oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Projekt został uzgodniony z rzeczoznawcą p.poż. Stąd też z mocy art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego, właściwy organ zobligowany był do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zdaniem sądu administracyjnego, spór w niniejszej sprawie może być zaś rozstrzygnięty wyłącznie przez sąd powszechny. Skarżąca Spółka powołuje się bowiem na błąd oświadczenia woli co do ustanowienia służebności drogowej. Jednak trafnie zauważył organ odwoławczy, że treść aktu notarialnego o ustanowieniu tej służebności nie zawiera żadnych ograniczeń co do celu jej ustanowienia, a w szczególności, aby pas służebny miał stanowić obsługę komunikacyjną dla nieruchomości niezabudowanej. Bez znaczenia prawnego jest fakt, że skarżąca wykorzystuje przedmiotowy teren pod parking dla pracowników. Służebność podlega bowiem ochronie prawnej i zapewnia inwestorowi możliwość wyegzekwowania uprawnień. Pas służebny stanowi zatem prawny i faktyczny dostęp do drogi publicznej. Jego szerokość (5 m) spełnia też wszelkie wymogi dojścia i dojazdu, wynikające z § 14 ust. 2 rozp. w sprawie warunków technicznych ..., wyżej powołanego. Przywołany przez skarżącą przepis § 8 ust. 4 pkt 2 planu miejscowego, dotyczy wyłącznie wydzielenia nowych działek wskutek podziału, zaś § 23 pkt 3 planu odnosi się do wymogów, stawianych na etapie zagospodarowania działki skarżącej, obciążonej służebnością. Mianowicie, przewiduje możliwość budowy jednej jezdni o szerokości min. 4,5 m z zapewnieniem widoczności i możliwości wymijania pojazdów oraz dopuszczalności i sytuowania obiektów budowlanych, lecz w odległości nie mniej niż 6 m. Zatem wymogi te będą miały zastosowanie na etapie budowy przez skarżącą drogi wewnętrznej oraz innych obiektów budowlanych. Przepis § 23 planu miejscowego nie reguluje jednak żadnych wymogów na użytek realizacji spornego zamierzenia inwestycyjnego. Dostęp do drogi publicznej został bowiem zapewniony w formie służebności drogowej o szer. 5 m, której przebieg naniesiono na mapę stanowiącą załącznik do umowy notarialnej. O ile przebieg służebności koliduje z wyznaczonymi miejscami postojowymi dla pracowników Spółki, jej rzeczą jest likwidacja parkingu. Z treści pisma skarżącej z [...] r., skierowanego do Prezydenta Miasta J. (k. 17 akt organu odwoławczego), wynika jednoznacznie, że pertraktacje w sprawie ustanowienia służebności drogowej do działki, na której położony jest budynek byłej łaźni kopalnianej, prowadzone były od wielu lat i skarżąca miała wiedzę co do planowanego zagospodarowania terenu.
Co więcej, pismem z dnia 21 grudnia 2016 r. skarżąca uzgodniła z biurem projektowym warunki realizacji przedmiotowej inwestycji i sposób prowadzenia robót budowlanych (k. 57 akt organu odwoławczego). Zatem spór co do zakresu służebności drogowej ma charakter cywilnoprawny. Dopóki jednak prawo to jest wpisane do księgi wieczystej, inwestor jest uprawniony do korzystania z wyznaczonego pasa służebności jako dojścia i dojazdu do terenu inwestycji.
Przedmiotowa inwestycja nie narusza art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, gdyż nie pozbawia skarżącej dostępu do drogi publicznej.
Zdaniem Sądu, nieuzasadnione są też zarzuty naruszenia art. 7, 77 i 107 kpa. Brak bowiem podstaw do przyjęcia, że organ administracji winien w drodze oględzin ustalić faktyczny sposób wykorzystania działki, obciążonej służebnością drogową. Wbrew zarzutom skargi, motywy zaskarżonej decyzji spełniają też wymogi art. 107 § 3 kpa. Intencją skarżącej jest zaś w istocie uchylenie się od skutków umowy o ustanowieniu służebności, co nie mogło być przedmiotem oceny organów administracji i sądu administracyjnego. Bez znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy jest też zarzut naruszenia art. 35 § 3 i art. 36 kpa. Przekroczenia terminów załatwienia sprawy umożliwia wniesienie odrębnej skargi na przewlekłość postępowania.
Wskutek skargi Spółki brak było podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia art. 40 kpa poprzez wadliwe doręczenie decyzji innej stronie. Przepis art. 145 § 1 pkt 4 kpa stwarza możliwość wznowienia postępowania, lecz jedynie na wniosek strony pozbawionej gwarancji procesowej. Inny podmiot nie może zastępować inicjatywy pominiętej strony. Skarżącej zapewniono zaś udział w postępowaniu administracyjnym.
Z tych wszystkich względów, nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego oraz uchybienia regułom procedury, które skutkują wznowieniem postępowania z urzędu, bądź na żądanie skarżącej, ani też innego uchybienia regułom procedury w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.).
mr
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło