II SA/Gl 806/09
PostanowienieWSA w Gliwicach2009-12-10
Skład orzekający: Referendarz sądowy Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sytuacja materialna skarżącego, charakteryzująca się niskimi dochodami i brakiem znaczącego majątku, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Koszt wpisu od skargi stanowiłby znaczną część jego miesięcznego dochodu, co naruszyłoby jego podstawowe potrzeby egzystencjalne. Ponadto, potencjalne koszty związane z odpisem wyroku i skargą kasacyjną również przekraczają jego możliwości finansowe.Stan faktyczny
Skarżący D.A. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację materialną. Wskazał, że jest bezrobotny, wraz z małżonką korzysta ze wsparcia OPS, posiada jedynie budynek mieszkalny i nie posiada oszczędności. Jedynym źródłem utrzymania jest zasiłek okresowy. Przedstawił dokumenty dotyczące swojej sytuacji majątkowej i wydatków.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy D.A. wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych powołując się na trudną sytuację materialną. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że skarżący wraz z małżonką są osobami bezrobotnymi korzystającymi ze wsparcia Ośrodka Pomocy Społecznej w M. Skarżący poza budynkiem mieszkalnym o pow. [...] m2 nie posiada żadnych innych składników majątku, w szczególności zaś oszczędności, papierów wartościowych lub przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Jedynym źródłem utrzymania się D.A. i jego małżonki jest zasiłek okresowy uzyskiwany w kwocie [...] zł.
Na wezwanie referendarza sądowego strona przedstawiła dokumenty obrazujące jej sytuację majątkową, a w szczególności wydatki na energię elektryczną, gaz i dostawy wody.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Możliwość przyznania stronie postępowania sądowoadministracyjnego prawa pomocy jest uzależniona od tego, czy wykaże ona w przekonujący sposób, iż jej sytuacja materialna jest rzeczywiście na tyle ciężka, aby uzasadnione było uczynienie wyjątku od przyjętej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) zasady odpłatności postępowania.
Osobie fizycznej, która wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych (co ma miejsce w niniejszej sprawie) prawo pomocy może być przyznane wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Okoliczności powołane przez skarżącego pozwoliły stwierdzić, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie w całości
Zasadniczym wydatkiem, do poniesienia którego strona jest zobligowana na obecnym etapie postępowania sądowego jest wpis od skargi. Uwzględniając jej przedmiot stwierdzić wypada, że w rozpoznawanej sprawie byłaby to kwota 200 zł – zgodnie z treścią § 2 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).
Zestawiając wysokość wspomnianego wpisu z uzyskiwanym przez skarżącego dochodem uznać trzeba, że jest to wydatek przekraczający jego możliwości finansowe. W istocie bowiem wpis ten pochłonąłby ponad połowę miesięcznego dochodu, co oznaczałoby, iż część wydatków niezbędnych do utrzymania się nie zostałaby pokryta. W takiej sytuacji niepodobna oczekiwać, że strona zrezygnuje z zaspokojenia podstawowych potrzeb egzystencjalnych ze względu na konieczność poniesienia wspomnianego wpisu.
Oprócz wpisu od skargi, skarżący może być zobligowany do poniesienia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem oraz wpisu od skargi kasacyjnej. Pomimo, że obydwa wspomniane wydatki mają charakter potencjalny (tzn. mogą lecz nie musza być poniesione w danej sprawie, gdyż zależy to od jej wyniku i woli strony w tym zakresie) to jednak jeśli brać pod uwagę ewentualność ich poniesienia przez stronę, uznać należy, że również w tym zakresie D.A. nie będzie w stanie ich ponieść. Z tego tez względu zdecydowano o uwzględnieniu wniosku skarżącego w całości i o zwolnieniu go od wszelkich kosztów sądowych.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło