II SA/Gl 81/17
WyrokWSA w Gliwicach2017-04-12
Skład orzekający: Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia NSA Łucja Franiczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wymiana okien na nieotwieralne w budynku socjalnym, przy istniejącej wentylacji grawitacyjnej, stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego i naruszenie warunków technicznych, uzasadniające nałożenie obowiązku wymiany okien?Ratio decidendi
Wymiana okien na nieotwieralne w budynku socjalnym, w którym zastosowano wentylację grawitacyjną, stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego i naruszenie § 155 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W związku z tym zasadne jest zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego i nałożenie obowiązku wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia stanu technicznego do zgodności z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła przebudowy budynku socjalnego, która nastąpiła na podstawie pozwolenia na budowę. Podczas kontroli stwierdzono, że w budynku zamontowano okna nieotwieralne zamiast uchylno-rozwieranych, co stanowiło odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. Organy nadzoru budowlanego nałożyły na Gminę D. obowiązek wymiany okien na takie, które umożliwiają otwieranie co najmniej 50% powierzchni. Gmina D. wniosła skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia NSA Łucja Franiczek, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi Gminy D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.
Rozstrzygana sprawa dotyczy przebudowy budynku socjalnego D. przy ul. [...] (dawny hotel robotniczy "A"). Administratorem obiektu jest Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych w D. a właścicielem Gmina D.
Przebudowa budynku nastąpiła na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przez Prezydenta Miasta D. z dnia [...] nr [...].
W związku ze skargami mieszkańców budynku dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. przeprowadził oględziny obiektu. W ich trakcie stwierdzono, iż przebudowa nastąpiła niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Odstępstwa dotyczyły przede wszystkim tego, iż w budynku są zamontowane okna nieotwieralne zamiast uchylono-rozwieranych.
W ocenie inwestora zamiana typu okien była prawidłowa. Uznaje on bowiem, iż każdy lokal socjalny to odrębna strefa pożarowa, konieczne zatem było wyposażenie w okna klasy EI-30. Wentylacja pomieszczeń jest zaś zapewniona poprzez wybicie odpowiednich wywietrzników. W sprawie przesłuchano również projektantów przebudowy, J. M. oraz M. S. Ta pierwsza złożyła pisemne oświadczenie, ze przeniosła swoje prawa do projektu na M. S. Nie konsultowano z nią zmian projektu, ale w jej ocenie zmiana okien jest sprzeczna z warunkami technicznymi. M. S. wskazał zaś, iż występowały znaczne problemy ze znalezieniem wykonawcy takich okien. Jednakże w jego ocenie wprowadzone zmiany nie naruszają warunków technicznych.
Dnia [...] r. PINB w D. wszczął postępowanie w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku socjalnego (z lokalami mieszkalnymi) zlokalizowanego na działce nr 1 k.m. [...] przy ul. [...] w D. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] nałożył na Gminę D. obowiązek doprowadzenia otworów okiennych do stanu umożliwiającego otwieranie co najmniej 50% powierzchni dla każdego pomieszczenia, w którym przebywają mieszkańcy.
W wyniku odwołania Gminy D. sprawę rozpatrywał [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, który decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchylił skarżoną decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Przyczyną orzeczenia była błędna podstawa rozstrzygnięcia. Organ I instancji zastosował rozwiązanie przewidziane w art. 66 ustawy Prawo budowlane a powinien zastosować w sprawie art. 50 i 51 tej ustawy. Konieczne było również pozyskanie wyników pomiarów wentylacji pomieszczeń.
Ponownie rozpatrując sprawę PINB w D. decyzją z dnia [...] r. nr [...] ponownie nakazał Gminie D. wykonanie określonych robót budowlanych polegających na wymianie lub przystosowaniu okien na takie, które umożliwiają otwieranie co najmniej 50 % powierzchni wymaganej dla każdego pomieszczenia, w którym przebywają mieszkańcy. Podstawą tego rozstrzygnięcia było naruszenie przez inwestora wymagań technicznych, o których mowa w § 155 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Termin wykonania obowiązku został odkreślony do dnia [...] r.
Odwołanie od tej decyzji złożyła Gmina D. reprezentowana przez MZBM w D. W ocenie odwołującej się organ nie uwzględnił okoliczności określonych w § 155 rozporządzenia w sprawie warunków. W jej ocenie przepis ten wyłącza obowiązek stosowania okien rozwieralnych w sytuacji, gdy istnieją inne możliwości wentylacji.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał skarżoną decyzję w mocy. W ocenie organu odwoławczego rozstrzygnięcie PINB w D. było prawidłowe. Podczas przebudowy budynku doszło do istotnych odstępstw, zatem konieczne było zastosowanie rozwiązania przewidzianego w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane
Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyła Gmina D. Domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzuciła [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego:
- art. 7, 77 § 1 i 80 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i nieodniesienie się do argumentacji inwestora dotyczącej stosowania § 155 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych,
- art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane poprzez zastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy brak było ku temu przesłanek,
- § 57 pkt 1, § 93 i § 232 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych poprzez ich niezastosowanie w sprawie w sytuacji, gdy wentylacja pomieszczeń jest wystarczająca.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe stanowisko
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem postępowania przed organami nadzoru budowlanego jest przebudowa budynku socjalnego. Nastąpiła ona na podstawie pozwolenia Prezydenta Miasta D. z dnia [...] nr [...] zatwierdzającego jednocześnie projekt przebudowy. Zgodnie z tym projektem w pomieszczeniach przewidziano wentylację grawitacyjną oraz przewietrzanie pomieszczeń poprzez uchylenie skrzydła okna zewnętrznego.
W trakcie kontroli organ nadzoru budowlanego stwierdził, że przy realizacji przebudowy dokonano odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Dotyczyły one zmiany okien, na nieotwierane. PINB w D. uznał te odstępstwa za istotne, gdyż sprzeczne z § 155 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422). Zgodnie z tym przepisem "w budynkach mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego, oświaty, wychowania, opieki zdrowotnej i opieki społecznej, a także w pomieszczeniach biurowych przeznaczonych na pobyt ludzi, niewyposażonych w wentylację mechaniczną lub klimatyzację, okna, w celu okresowego przewietrzania, powinny mieć konstrukcję umożliwiającą otwieranie co najmniej 50% powierzchni wymaganej zgodnie z § 57 dla danego pomieszczenia".
W ocenie składu orzekającego ocena stanu budynku dokonana przez organ nadzoru budowlanego jest prawidłowa. Przepis powyższy dopuszcza brak możliwości otwierania okien tylko w dwóch przypadkach, gdy jest ono wyposażone w wentylację mechaniczną lub klimatyzację. Pomieszczenia budynku socjalnego są wyposażone w wentylację grawitacyjną, zatem okna muszą w nich być otwierane w celu przewietrzenia. Pozostałe ustępy § 155 nie dotyczą kwestii możliwości otwierania okien ale dodatkowych urządzeń pozwalających na przewietrzanie. Niezrozumiałe są w tym zakresie zarzuty braku uwzględnienia w rozstrzyganej sprawie § 57 pkt 1, § 93 i § 232 rozporządzenia, gdyż nie dotyczą one kwestii obowiązku połączenia wentylacji grawitacyjnej z możliwością otwierania okien.
Biorąc pod uwagę powyższe trafnie organy nadzoru budowlanego uznały, że w sprawie doszło do istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu przebudowy i to odstępstw niezgodnych z warunkami technicznymi. Zasadne zatem było zastosowanie rozwiązania przewidzianego w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.) uprawniające do nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując w takim zakresie sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszeń skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia. W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło