II SA/Gl 812/07
PostanowienieWSA w Gliwicach2007-12-18
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, będąca osobą prawną, wykazała brak wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, aby uzyskać całkowite zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd częściowo zwolnił stronę skarżącą z kosztów sądowych, uznając, że choć wykazała ona trudną sytuację finansową spowodowaną suszą i posiadała ograniczone środki na koncie, to jednak była w stanie uiścić część wymaganego wpisu. Całkowite zwolnienie od kosztów sądowych jest możliwe jedynie w sytuacji, gdy strona wykaże, że nawet przy znacznym wysiłku nie jest w stanie zgromadzić środków na ich pokrycie.Stan faktyczny
Strona skarżąca, Sp. z o.o., złożyła skargę na decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w sprawie przyznania pomocy finansowej. W ramach skargi wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych z powodu strat poniesionych w związku z suszą. Po wezwaniu przez Sąd, strona złożyła wniosek na urzędowym formularzu, wskazując na brak środków na pokrycie kosztów, mimo osiągnięcia zysku w poprzednim roku i posiadania kapitału zakładowego oraz środków trwałych.Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy postanowił częściowo zwolnić stronę skarżącą z wpisu od skargi i oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: 1) zwolnić stronę skarżącą z wpisu od skargi w kwocie przekraczającej [...] zł 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie
W skardze z dnia 23 sierpnia 2007 r. zawarty został wniosek o zwolnienie skarżącej Spółki z kosztów sądowych z powodu strat poniesionych w związku z wystąpieniem suszy na terenach, na których gospodaruje strona skarżąca. Następnie, na skutek wezwania Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony na urzędowym formularzu, w którym wskazano, że strona skarżąca nie posiada obecnie środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego (stan rachunku bankowego wyniósł [...] zł). Wedle informacji zawartych w formularzu skarżąca Spółka w ubiegłym roku osiągnęła zysk w wysokości [...] zł, wysokość jej kapitału zakładowego wynosi [...] zł, zaś wartość środków trwałych ustalono na kwotę [...] zł. Na skutek wezwania referendarza sądowego skarżąca nadesłała szereg dokumentów obrazujących jej sytuację finansową.
Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono co następuje:
W celu zapobieżenia sytuacjom, w których brak dostatecznych środków pieniężnych na udział w postępowaniu przed sądami administracyjnymi stworzona został instytucja tzw. prawa pomocy . Jest ona zarazem odstępstwem od wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. konstytuuje zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 §2 ustawy P.p.s.a.). Z przepisu art. 246 §2 pkt. 2 tej ustawy wynika z kolei, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może nastąpić wówczas, gdy wnioskodawca niebędący osobą fizyczną wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W rozpoznawanej sprawie ocena stanu majątkowego strony skarżącej winna być dokonana przy uwzględnieniu ewentualnych kosztów sądowych jakie byłaby ona zobowiązana ponieść. Przyjąwszy wysokość środków, o uzyskanie których skarżąca Spółka ubiegała się w postępowaniu administracyjnym należało uznać, że wpis od skargi wyniósłby [...] zł – stosownie do treści § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) - [...] x [...] % = [...] zł, jednakże przywołany wyżej przepis rozporządzenia przewiduje w tego rodzaju sprawach wpis w minimalnej wysokości [...] zł.
Podkreślić należy, że skarżąca w sposób obszerny udokumentowała swoją aktualną sytuację materialną (zestawienie obrotów i sald kont dokonane zostało wedle stanu na dzień [...] r.), nie mnie jednak nie sposób przyjąć, że nie ma ona żadnych możliwości zdobycia środków pieniężnych na pokrycie chociażby części wymaganego wpisu. Z zestawienia obrotów na kontach analitycznych wynika bowiem, że za okres od stycznia do października br. Spółka saldo zamknęło się kwotą [...] zł, a zatem założyć należy, że przynajmniej część tej kwoty stanowi jej dochód. Fakt ten potwierdza również stan rachunku bankowego skarżącej, na którym, przynajmniej na koniec [...] r. znajdowała się kwota [...] zł. Wziąwszy zaś pod uwagę fakt, iż udokumentowane zostały operacje za kilka poprzednich miesięcy udało się stwierdzić, że po poniesieniu niezbędnych wydatków na koncie Spółki pozostawały kwoty, które umożliwiają uiszczenie chociażby części wpisu (na dzień [...] r. była to kwota [...] zł, na dzień [...] r. było to [...] zł, na dzień [...] r. – [...] zł).
Mając świadomość zwiększonych wydatków związanych z usunięciem skutków suszy (który to fakt znalazł potwierdzenie w materiale zgromadzonym w aktach administracyjnych) stwierdzić przyjdzie, że konieczność poniesienia wpisu od skargi w pełnej wysokości rzeczywiście mogłaby negatywnie wpłynąć na jej kondycję finansową. Z tego też względu uznano, że skarżąca jest w stanie uiścić ¼ wymaganego wpisu tj. kwotę [...] zł. Zaznaczyć przy tym należy, że wpis od skargi jest zasadniczym wydatkiem na tym etapie postępowania sądowego. Całkowita rezygnacja z należnych Skarbowi Państwa dochodów (w tym przypadku kosztów sądowych) może mieć bowiem miejsce wówczas, gdy strona wykaże, iż nawet przy bardzo daleko idącym wysiłku nie jest w stanie zgromadzić środków na ten cel.
Przywołane wyżej okoliczności jednoznacznie świadczą o tym, że strona skarżąca zasługiwała na częściowe uwzględnienie złożonego wniosku, a wobec tego na podstawie art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 2 pkt. 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło