II SA/Gl 814/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 13 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie wymeldowania w kwestii wniosku o skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata postanawia: 1. odmówić przyznania prawa pomocy; W treści skargi z dnia 23 maja 2012 r. J. J. wniósł o ustanowienie adwokata z urzędu powołując się na okoliczność pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Następnie, to jest w dniu 25 lipca 2012 r. skarżący (odpowiadając na wezwanie Sądu z dnia 11 lipca 2012 r.) nadesłał urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym sprecyzował, iż zakres jego żądania obejmuje nie tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata lecz nadto także zwolnienie od kosztów sądowych. W treści rzeczonego formularza wnioskodawca oświadczył, iż jest osobą niepełnosprawną, niezdolną do pracy, gospodaruje samotnie i nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani majątku, zaś jedynym źródłem utrzymania jest dla niego renta w kwocie netto 300 zł. Następnie, to jest pismem z dnia 3 sierpnia 2012 r., referendarz sądowy wezwał skarżącego o uprawdopodobnienie danych ujętych we wniosku. W tym zakresie zwrócono się do strony o: - udokumentowanie wydatków związanych z utrzymaniem się, to jest opłat za energię elektryczną, dostawy gazu, wody itp., - udokumentowanie wysokości otrzymywanego świadczenia rentowego, - wskazanie powierzchni lokalu mieszkalnego, w którym skarżący obecnie zamieszkuje, - nadesłanie zaświadczenia o uzyskaniu deklarowanego we wniosku stopnia niepełnosprawności. W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, który upłynął w dniu 29 sierpnia 2012 r. skarżący nie udzielił na rzeczone wezwanie jakiejkolwiek odpowiedzi. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może zostać przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może być udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku J. J. należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli, po myśli art. 245 §2 cytowanej ustawy, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 §3 p.p.s.a. obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.). O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem strona nie uprawdopodobniła okoliczności, na które powołała się w swym wniosku. Trzeba tu raz jeszcze zaznaczyć, że J. J. został do tego wyraźnie wezwany zarządzeniem z dnia 3 sierpnia 2012 r., które zostało mu doręczone 22 sierpnia 2012 r. (patrz: dołączone do akt sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru). W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, którego upływ nastąpił z dniem 29 sierpnia 2012 r. wnioskodawca nie ustosunkował się do powyższego wezwania w żaden sposób. Tymczasem trzeba podkreślić, że uchylenie się strony od wykonania nałożonego na nią w toku postępowania obowiązku polegającego na przedłożeniu dokumentów potwierdzających okoliczności związane z jej aktualną sytuacją materialną uniemożliwia uznanie złożonych przez nią oświadczeń za w pełni przekonujące i dlatego wyłącza możliwość przyznania jej rzeczonego dobrodziejstwa procesowego w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05). W konsekwencji stwierdzić przyjdzie, że strona nie wykazała w sposób dostatecznie wiarygodny, aby nie była w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w swym koniecznym utrzymaniu a tym bardziej, aby nie była w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania. Nie budzi więc wątpliwości, że wymogi, o których mowa w art. 246 §1 p.p.s.a. nie zostały w sprawie zachowane. Mając na względzie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 1 tej ustawy.