II SA/Gl 815/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 15 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień do kierowania pojazdami w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Skarżący, w druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i córką, zamieszkując w lokalu o pow. 60 m2 o wartości około 200.000,00 zł. W skład jego majątku wchodzi nieruchomość rolna o pow. 0,2 ha oraz dwa samochody: [...] z [...]r. oraz [...] z [...] r. Skarżący zadeklarował, że nie posiada żadnych oszczędności ani tez papierów wartościowych, zaś źródłem utrzymania się jego rodziny jest jego dochód jako pracownika budowlanego w kwocie 800 zł netto miesięcznie oraz dochody jego małżonki z tytułu najmu lokalu mieszkalnego w wysokości 1100 zł netto miesięcznie. Wnioskodawca określił koszty związane z opłaceniem zajmowanego lokalu oraz mediów na kwotę 400 zł. Pismem z dnia 26 sierpnia referendarz sądowy zobowiązał stronę do sprecyzowania zakresu wniosku oraz do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku poprzez udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się oraz udokumentowania wysokości dochodów osiąganych przez wnioskodawcę i przez jego małżonkę. W odpowiedzi R.W. nadesłał kopię umowy najmu lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w C. zawartej pomiędzy nim a osobą trzecią, a w piśmie procesowym z dnia 9 września 2016 r. sprecyzował zakres wniosku (wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) oraz wyjaśnił, że w chwili obecnej jest bezrobotny i poszukuje pracy, a źródłem dochodu jest najem wspomnianego lokalu oraz oszczędności (kwota poniżej 4300 zł). Z zestawienia miesięcznych wydatków, które skarżący zawarł we wspomnianym piśmie wynika, że łącznie kształtują się one na poziomie około 1400 zł. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel. W realiach rozpoznawanej sprawy złożony nie wniosek zasługuje na uwzględnienie albowiem sytuacja materialna wnioskodawcy rodzi zbyt wiele wątpliwości aby można było bezkrytycznie przyjąć, iż znajduje się on w położeniu uzasadniającym uwzględnienie złożonego przezeń wniosku. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że czynnikiem determinującym możliwość przyznania prawa pomocy jest wszechstronna wiedza na temat rzeczywistego położenia materialnego osoby występującej z takim wnioskiem. Temu właśnie służy instytucja wezwania do nadesłania dodatkowych dokumentów, które pozwalają sprecyzować lub potwierdzić informacje podane we wniosku, bądź też wykazać ich istnienie lub nieistnienie. W druku formularza skarżący podał (vide rubryka 7.2.1.), że nie posiada żadnych oszczędności, gdy tymczasem, w piśmie z dnia 9 września 2016 r. wskazał, że posiadane oszczędności ("poniżej 4300 zł") służą zaspokajaniu bieżących potrzeb jego rodziny. Ta rozbieżność w znaczącym stopniu dyskwalifikuje wiarygodność informacji udzielonych przez stronę. Nie jest również jednoznaczna sytuacja materialna strony. W druku formularza skarżący podał, że uzyskuje dochód jako pracownik budowlany, zaś w piśmie z dnia 9 września br. podał, że jest bezrobotny i poszukuje pracy. Jednocześnie nie przedstawił żadnego dokumentu (np. zaświadczenia z właściwego urzędu pracy), na potwierdzenie tego faktu. Na koniec zauważyć trzeba, że nie sposób przyznać prawa pomocy osobie, która uchyla się od uwiarygodnienia swojego, jak twierdzi, trudnego położenia w sytuacji, gdy nie podejmuje ona próby uprawdopodobnienia okoliczności dotyczących swojego położenia. Dotyczy to dokumentów, o dostarczenie których skarżący został wezwany w piśmie z dnia 26 sierpnia 2016 r. Współpraca z Sądem (referendarzem sądowym) jest nieodzowna dla wszechstronnego zbadania okoliczności podnoszonych przez stronę, a zaniechania w tym zakresie powodują negatywne konsekwencje dla wnioskodawcy. Wreszcie wskazać przyjdzie, że skarżący dysponuje dwoma samochodami oraz nieruchomością rolną, co z perspektywy przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy nie pozwala uznać go za osobę ubogą, zasługującą na wsparcie. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.