II SA/Gl 818/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Protokolant st. sek. Małgorzata Orman, po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" - spółka jawna na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej oddala skargę Wnioskiem z dnia [...] 2003r. "A" spółka jawna wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. o wydanie decyzji dotyczącej budynku warsztatowo – magazynowego, zlokalizowanego na działce nr A w P. przy ul. A. Jako uzasadnienie podano, że budynek ten został zrealizowany w 1997 r. bez wymaganego pozwolenia. W wyniku przeprowadzonej kontroli Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. postanowieniem z dnia [...] r. o nr [...], na podstawie art. 48 ust. 2 pkt 2,3 i 5 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 1998r. nr 106, poz. 668 ze zm.) wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie budynku; jednocześnie zobowiązano inwestora do przedstawienia dokumentów w postaci zaświadczenia o zgodności obiektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz projektu budowlanego zamiennego w czterech egzemplarzach wraz z wymaganymi uzgodnieniami. Następnie po przedłożeniu stosownej dokumentacji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M., działając na podstawie art. 49 ust. 2 oraz art. 59f ust. 1 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 1998r. nr 106, poz. 668 ze zm.), nałożył na inwestora obowiązek wniesienia opłaty legalizacyjnej w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu organ nadzoru budowlanego stwierdził możliwość zalegalizowania samowolnej budowy wobec wykonania przez właściciela nałożonych obowiązków. Wskazano także, że nieuiszczenie opłaty w terminie skutkować będzie wydaniem decyzji o rozbiórce obiektu. Pismem z dnia [...] 2003r. zażalenie na powyższe postanowienie wniósł "A" spółka jawna podkreślając, że budynek powstał na działce przed 1995r. i organ nie ma prawa wymierzać opłaty legalizacyjnej w trybie obecnych przepisów. Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], wydanym z up. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymano w mocy postanowienie organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że właściciel przedstawił wymagane dokumenty i uzgodnienia zatem możliwe było zalegalizowanie samowolnie wybudowanego warsztatu. Konsekwencją jednak tej legalizacji jest uiszczenie ustalonej opłaty. Ustosunkowując się zaś do zarzutu odwołującego, iż przedmiotowy budynek powstał przed 1995r. organ stwierdził, że argument ten jest sprzeczny z zeznaniami świadków powołanymi przez samą stronę. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego "A" spółka jawna kolejny raz podkreślił wybudowanie obiektu przed 1995r. i dokonaniu jego remontu w [...] 1996r. czym uzasadnił brak podstaw do prowadzenia procedury legalizacyjnej na podstawie aktualnych przepisów Prawa budowlanego. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. z 2002 nr 153, poz.1269 ze zm./ sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /tekst jednolity Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm./, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30, co nie dotyczy niniejszej sprawy. Ustawodawca przesądził zatem, iż decyzja, która nie uzyskała jeszcze waloru ostateczności, nie uprawnia inwestora do podjęcia procesu inwestycyjnego. Natomiast w niniejszej sprawie obiekt magazynowo – warsztatowy został zrealizowany bez jakiejkolwiek decyzji do tego uprawniającej. W tej sytuacji przyjąć należało, iż w niniejszej sprawie zachodził przypadek budowy obiekt budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Jednakże w stanie prawnym, obowiązującym od dnia 11 lipca 2003 r. oraz w dacie wydania zaskarżonego aktu ustawodawca dopuścił możliwość legalizacji samowoli budowlanej, jeżeli budowa: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego w prawem. W takim przypadku właściwy organ w trybie art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, wstrzymując prowadzenie robót budowlanych, w postanowieniu nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1. zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2. dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3, czyli przede wszystkim projektu budowlanego w czterech egzemplarzach wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o wpisie do rejestru samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, aktualnym na dzień opracowania projektu oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie powyższych obowiązków, stosuje się przepis art. 48 ust. 1, a zatem orzeka się rozbiórkę obiektu budowlanego. Natomiast spełnienie powyższych obowiązków obliguje właściwy organ do badania przedłożonych dokumentów w zakresie określonym w art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego i wówczas organ w drodze postanowienia ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. W rozpatrywanej sprawie obowiązek przedłożenia stosownych dokumentów został przez "A" spółka jawna spełniony, zatem dopuszczalne i uzasadnione było naliczenie opłaty legalizacyjnej. Wskazać bowiem należy, że zarówno z wniosku o legalizację, jak i oświadczenia świadków wskazanych przez skarżącego, wreszcie z treści przedłożonego projektu budowlanego zamiennego wynika, że budynek został zrealizowany w 1997r. Podobnie z zapisów aktów notarialnych – umów sprzedaży z [...] r. Rep.A nr [...] i z [...] r. Rep. A nr [...] wynika, że nabywane wówczas przez skarżącego działki były niezabudowane. Zatem zarzut o braku podstaw do stosowania przepisów dotyczących naliczania opłat legalizacyjnych wobec wzniesienia budynku przed 1995r. jest całkowicie nieuzasadniony i pozbawiony podstaw w świetle zgromadzonego materiału dowodowego. Wobec powyższego należy stwierdzić zasadność i prawidłowość naliczenia opłaty legalizacyjnej w rozpatrywanej sprawie. Zgodnie bowiem z normą intertemporalną, zawartą w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane /Dz.U. Nr 888, poz. 6174/, do spraw wszczętych a niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, stosuje się przepisy tej ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2 – 4. Norma z ust 4 art. 2 ustawy nowelizującej nakazuje zaś stosowanie przepisów dotychczasowych do obliczania wysokości kar m.in. z art. 59f Prawa budowlanego. Oznacza to, iż o ile tryb likwidacji samowoli budowlanej, określony w art. 48 i art. 49 Prawa budowlanego, podlegał rozpoznawaniu na gruncie nowego stanu prawnego, to wyliczenie wysokości opłaty legalizacyjnej winno nastąpić na podstawie stawki opłaty, wynikającej z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2003 r. w sprawie stawki opłaty stanowiącej podstawę do obliczania kary wymierzonej w wyniku obowiązkowej kontroli /Dz.U. Nr 120, poz. 1132/, czyli w wysokości 300 zł, jak to przyjęły organy obydwu instancji. Nadto jak również wskazano w decyzji organu I instancji w przypadku nieuiszczenia naliczonej opłaty w terminie właściwy organ wydaje decyzję o nakazie rozbiórki co wynika z art. 49 ust. 3 zd. 2 Prawa budowlanego, gdyż opłata ta nie podlega egzekucji administracyjnej. Skoro zatem Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.