II SA/Gl 818/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi D. B. (B.), G. B. (B.), A. S., M. G. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 15 kwietnia 2025 r. nr IFXIV.7840.3.42.2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę. Starosta [...] (organ I instancji) decyzją z dnia 16 września 2024 r. nr [...] zatwierdził inwestorowi – Z. Sp. z o. o. w W. - projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dziesięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej na działkach o nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...] przy ul. [...] i [...] w L. Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z dnia 15 stycznia 2024 r. inwestor wystąpił do organu I instancji z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę dziesięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej na dz. nr ewid. [...], [...], [...], [...] , [...] położonych przy ul. [...] i [...] w L. Wniosek inwestora został ostatecznie uzupełniony w dniu 4 września 2024 r. Do organu I instancji wpłynęły w dniu 22 stycznia 2024 r. pisma D. B. oraz M. G. z wnioskiem o uznanie ich za strony postępowania. W odpowiedzi z dnia 25 stycznia 2024 r. organ I instancji wyjaśnił, że tylko osoby, których prawo doświadcza ograniczeń w zabudowie ze względu na realizację przedmiotowej inwestycji są stronami postępowania o pozwoleniu na budowę. W kolejnym pismem pełnomocnik reprezentujący M. G., A. S., G. B., D. B. zgłosił wskazane osoby do udziału w przedmiotowym postępowaniu w charakterze stron. Podniesiono kwestię zalewania działek będących w bliskiej odległości, podwyższony poziom hałasu oraz dostęp do drogi publicznej. W odpowiedzi na powyższe organ I instancji wyjaśnił, że weryfikuje dostęp do drogi publicznej każdej planowanej inwestycji w zakresie zgodności z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. 2022 poz. 1225 z późn. zm. – dalej "rozporządzenie"). Po weryfikacji wniosku inwestora organ I instancji decyzją z dnia 16 września 2024 r. zatwierdził inwestorowi projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dziesięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej na wskazanych działkach Od decyzji tej odwołanie wnieśli D. B. i G. B., nieuczestniczący w postępowaniu przed organem I instancji w charakterze stron. Zarzucili sporządzenie dokumentacji projektowej w oparciu o mapę do celów projektowych zawierającą błędy, która "została wykreślona na podstawie cyfrowej mapy ewidencyjnej i może nie spełniać kryteriów dokładnościowych określonych w rozporządzeniu w sprawie standardów technicznych". W ocenie skarżących realizacja przedmiotowej inwestycji może spowodować; zagrożenie powodziowe, naruszenie pasa ochronnego wzdłuż cieku wodnego, immisje wynikające z lokalizacji i właściwości miejsc służących do gromadzenia odpadów stałych, naruszenie prawa własności w stosunku do ich nieruchomości oraz prawa do prywatności, a także pogorszenie bezpieczeństwa ruchu drogowego na ul. [...], która stanowi dojazd do nieruchomości inwestycyjnej. Do odwołania skarżący dołączyli kopię opinii w sprawie bezpieczeństwa ruchu na drodze dojazdowej (ul. [...]), sporządzonej przez biegłego rzeczoznawcę z zakresu ekspertyzy wypadków drogowych i techniki samochodowej, S. P.. Odwołanie zostało uzupełnione pismem D. B. i G. B. z dnia 30 września 2024 r., w którym sformułowano zarzut braku dostępu nieruchomości inwestycyjnej do drogi publicznej. Odwołanie decyzji organu I instancji, za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli również I. B., J. B., M. B., B. B., D. B., G. B., G. D., M. G., B. K., E. K., R. K., G. O., Z. O.1., Z. O.2., A. O., K. S., A. S1., A. S2., R. S., B. T., Z. T., J. Z. i P. Z.. Żaden ze wskazanych skarżących nie uczestniczył w postępowaniu przed organem I instancji w charakterze strony. W odwołaniu zarzucono naruszenie art. 10 k.p.a. w związku z "art. 28 ust. 2" k.p.a., art. 7 k.p.a. i art, 77 § 1 k.p.a.; art. 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. 2024 poz. 1061 z późn. Zm.- dalej "k.c."); art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. w zw. Z art. 140 i art. 144 k.c.; art. 34 ust. 3 pkt 2 iit. D) p.b. oraz rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (t.j. Dz.U. 2018 poz. 1935); art, 234 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 iipca 2017 r. – Prawo wodne (t. j. Dz.U. 2024 poz. 1087 z późn. Zm.) w związku z art. 144 k.c., § 7 pkt 11 i 12 uchwały "nr [...] Rady Gminy L. z dnia [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy L." (Dz. Urz. Woj, Śląskiego z dnia [...] r., poz. [...]) oraz Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy L., przyjętego uchwałą nr [...] Rady Gminy L. z dnia [...] roku, z uwagi na naruszenie pasa ochronnego wzdłuż cieku wodnego, w tym zaprojektowanie przepompowni ścieków w tej strefie; art. 3 p.b; § 14 i § 15 rozporządzenia; § 14 i § 15 rozporządzenia w związku z art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. oraz art. 140 k.c.; § 2 w związku z "pkt 2" załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (t.j. Dz.U. 2014 poz. 112) w związku z art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. oraz art. 140 k.c. Skarżący zarzucili także niekompletność dokumentacji organu I instancji.Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu przedstawili argumenty na poparcie podniesionych zarzutów. Z uwagi na fakt, że żaden ze skarżących nie został uznany za stronę w toku postępowania przed organem I instancji, Wojewoda Śląski (Wojewoda), pismem z dnia 12 lutego 2025 r., wezwał ich do wykazania interesu prawnego w przedmiotowej sprawie. Dnia 17 lutego 2025 r. do Wojewody wpłynęło pismo D. B., do którego dołączono pismo Nadzoru Wodnego w Z. Państwowego Gospodarstwa Wodnego "Wody Polskie" z dnia 3 września 2024 r. dotyczące uzgodnienia przedmiotowej inwestycji względem położonego w sąsiedztwie nieruchomości inwestycyjnej cieku wodnego, potoku [...]. Pismem z dnia 10 marca 2025 r., skarżący podjęli się próby wykazania swojego interesu prawnego w przedmiotowym postępowaniu, wskazując że poszczególni odwołujący są właścicielami następujących działek: G. B. i D. B. – działki o nr ew. [...]; A. S.1 i M. G. - działek o nr ew. [...] i [...]; G. D. - działki o nr ew. [...]; I. B. i J. B. - działki o nr ew. [...]; M. B. i B. B. - działki o nr ew. [...]; B. K. -- działek o nr ew. [...] i [...]; E. K. i R. K. - działki o nr ew. [...]; G. O. - działki o nr ew. [...]; Z. O.1, Z. O.2, A. O. i K. S. - działki o nr ew. [...]; A. S2. i R. S. - działki o nr ew. [...]; B. T. i Z. T. - działki o nr ew. [...]; J. Z. i P. Z. - działki o nr ew. [...]. G. B., D. B., A. S.1, M. G. i G. D. próbowali wywieść swój interes prawny z faktu wprowadzenia zmian w kierunku i natężeniu odpływu wód opadowych i roztopowych z nieruchomości inwestycyjnej na ich grunty w wyniku realizacji przedmiotowego zamierzenia budowlanego. Powołali się na podatność obszaru inwestycji i jej sąsiedztwa na zalewanie, zarzucają brak informacji o sposobie zagospodarowania wody gromadzonej w projektowanym zbiorniku bezodpływowym oraz zwrócili uwagę na podwyższenie poziomu gruntu na nieruchomości inwestycyjnej, umiejscowienie przepompowni ścieków w strefie ochronnej cieku wodnego i nieuwzględnienie tego pasa w rozwiązaniach projektowych, efektem czego ma być zablokowanie swobodnego przepływu wody w rzeczonym potoku. Zdaniem skarżących daje to podstawę do uznania ich za strony postępowania w oparciu o przepis § 29 rozporządzenia oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. Ponadto, w ocenie skarżących, realizacja przedmiotowego zamierzenia budowlanego spowoduje nałożenie na nich dodatkowych obowiązków w przypadku realizacji potencjalnej zabudowy na ich działkach, takich jak: wymóg zapewnienia odpowiedniej wysokości posadowienia budynków, konieczność stosowania fundamentów odpornych na okresowe podtopienia, odpowiedniej izolacji przeciwwilgociowej i konstrukcji budynku; nałożenie na nich dodatkowych wymogów przy wydawaniu pozwolenia na budowę, np. uzyskania ekspertyzy hydrologicznej; konieczność stosowania dodatkowych systemów odwadniania terenu, wykonania indywidulanych rozwiązań retencyjnych, zmniejszenia - w tym celu - powierzchni biologicznie czynnej, stosowania specjalnych materiałów budowlanych, czy ograniczenia kształtu lub wysokości ewentualnych budynków. W zakresie odnoszącym się do interesu prawnego wszystkich skarżących, stwierdzili, ponadto, że - z uwagi na rozmiar i cechy przedmiotowej inwestycji - omawiane zamierzenie budowlane powodować będzie uciążliwości (immisje) dla nieruchomości sąsiednich, w postaci zagrożenia epidemiologicznego, odoru, zmiany stosunków wodnych, zwiększenia poziomu hałasu, zanieczyszczeń oraz pogorszenia warunków bezpieczeństwa drogowego. Istniejące zaopatrzenie w wodę, system usuwania ścieków i wód opadowych nie zapewniają - w ich ocenie - ze względu na skalę omawianego zamierzenia budowlanego, odpowiedniej wydajności umożliwiającej pełną obsługę projektowanej inwestycji i budynków sąsiednich. Zdaniem skarżących, decyduje to o istnieniu po ich stronie interesu prawnego w oparciu o przepis art. 140 k.c. i 144 k.c. Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołań skarżących od decyzji organu I instancji, decyzją z dnia 15 kwietnia 2025 r., nr IFXIV.7840.3.42.2024, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz.U. 2024 poz. 572 – dalej "k.p.a."), umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu przedstawił przebieg postępowania według chronologii zdarzeń oraz wyjaśnił, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę krąg podmiotów uznanych za strony powinien być ustalony z uwzględnieniem art. 28 ust. 2 p.b. Przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego, o którym mowa w rzeczonej regulacji, należy rozumieć, zgodnie z przepisem art. 3 pkt 20 p.b., teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Pojęcie obszaru oddziaływania obiektu, mające kluczowe znaczenie dla przyznania statusu strony postępowania, materializuje się wówczas, gdy na podstawie konkretnych indywidualnych parametrów danej inwestycji na określonym obszarze będą się również konkretyzować odpowiednie, wynikające z odrębnych przepisów, ograniczenia w zabudowie. Nie wystarczy więc subiektywne przekonanie właściciela nieruchomości sąsiadującej z działką, na której ma być realizowana inwestycja, że ma on interes prawny uzasadniający jego udział jako strony w postępowaniu administracyjnym w danej sprawie - musi istnieć konkretny przepis, przewidujący w określonej sytuacji ograniczenie w zabudowie jego nieruchomości wprowadzone ze względu na powstanie w sąsiedztwie obiektu budowlanego. Zdaniem Wojewody skarżący słusznie zauważyli, że zaistnienie interesu prawnego w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę nie jest uzależnione od naruszenia ze strony inwestora normy prawa materialnego. Wyjaśnił dalej, że w przedmiotowej sprawie nie występują potencjalne ograniczenie zabudowy nieruchomości ograniczenia w stosunku do gruntów skarżących nie występują. Wojewoda opisał, położenie działek przeznaczonych pod inwestycję w stosunku do działek poszczególnych skarżących. Wyjaśnił, że celem zbadania interesu prawnego skarżących poddał analizie oddziaływania przedmiotowej inwestycji na działki o nr ew. [...], [...] i [...], [...] oraz [...] uznając, że w razie stwierdzenia, że grunty te nie są położone w obszarze oddziaływania, poza tym obszarem znajdować się będą również nieruchomości pozostałych skarżących, z uwagi na fakt, że są bardziej oddalone od terenu inwestycji niż te podlegające analizie. Wojewoda wyjaśnił, że oceny dokonał zgodnie z przepisami rozporządzenia. Odnosząc się do § 12 ust. 5 rozporządzenia wskazał, że budynki zostały zaprojektowane w odległości nie mniejszej niż 4,24 m od granicy nieruchomości inwestycyjnej. Odnosząc się do § 13 rozporządzenia ocenił, że żaden z planowanych obiektów budowlanych nie będzie przesłaniał potencjalnej zabudowy na wskazanych działkach. Zdaniem Wojewody zostały zachowane warunki § 19 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, a więc odległość projektowanego parkingu od granicy. Wyjaśnił, że pomiędzy projektowanym miejscem gromadzenia odpadów stałych, a działką o nr ew. [...], położonej najbliżej tego miejsca znajduje się działka drogowa, a wobec tego został zachowany warunek określony w § 23 ust. 1 rozporządzenia. Dalej zauważył, że dla budynków z pokojami mieszkalnymi, które mogą potencjalnie powstać na nieruchomościach skarżących, zapewniony będzie czas nasłonecznienia dla co najmniej jednego pokoju w godzinach 7°°-17°° wynoszący 3 godziny w dniach równonocy, a zatem nie można upatrywać interesu prawnego skarżących w § 60 rozporządzenia. W ocenie Wojewody nie sposób wywieść tego interesu również z przepisu § 271 rozporządzenia określającym odległości usytuowania budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe. Nie można upatrywać go w innych przepisach prawa, w tym prawa cywilnego. Z kolei § 29 rozporządzenia zabraniający przy projektowaniu i realizacji inwestycji budowlanych dokonywania zmian naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości stanowi jeden z wymogów, od spełnienia którego uzależnione jest udzielenie pozwolenia na budowę, a nie przepis wprowadzający ograniczenia w zabudowie nieruchomości sąsiednich. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. Wojewoda stwierdził, że przepis ten nie wprowadza żadnych ograniczeń w zabudowie. Natomiast konieczność poniesienia dodatkowych nakładów przy projektowaniu i realizacji potencjalnej zabudowy na działkach o nr ewid. [...], [...], [...], [...] i [...] ma charakter faktyczny, a nie prawny. Przepisami ograniczającymi zabudowę w związku z realizacją obiektu budowlanego nie są również normy dotyczące pasów ochronnych wzdłuż cieków wodnych oraz ochrony cieków i rowów, tj. § 7 ust. 1 pkt 11 i 12 uchwały nr [...] Rady Gminy L. z dnia [...] r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy L. - etap I (Dz. Urz. Woj. Śląskiego z dnia [...] r., poz. [...]). Przepisy te nie wprowadzają żadnych ograniczeń w zabudowie dla działek sąsiednich, w związku z realizacją obiektu budowlanego, a jedynie przewidują pewne dodatkowe wymogi dotyczące zamierzeń budowlanych. Wreszcie ograniczeń w zabudowie nie wprowadzają potencjalne immisje związane z eksploatacją obiektów budowlanych. Wykroczenie poza granice wykonywania prawa własności ze szkodą dla gruntów sąsiednich, może być natomiast przedmiotem stosownych roszczeń ze strony uprawnionych podmiotów dochodzonych w trybie cywilnoprawnym. Uwzględniając okoliczności faktyczne przedmiotowej sprawy oraz analizę prawną poszczególnych merytorycznych jej aspektów Wojewoda stwierdził, że obszar negatywnego oddziaływania na otoczenie przedmiotowej inwestycji nie będzie wkraczał na nieruchomości, należące do skarżących, a zamierzenie budowlane nie spowoduje ograniczeń w zabudowie ich działek. Skarżącym nie przysługuje przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu, co skutkuje wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Wojewody z dnia 15 kwietnia 2025 r., skarżący D. B., G. B., M. G. i A. S1. reprezentowani przez pełnomocniczkę zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik spraw art. 28 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 105 k.p.a.; art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych. Jednocześnie wnieśli o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji ze względu i niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącym znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu przedstawili przebieg postepowania według chronologii zdarzeń podkreślając, że decyzje organów obydwu instancji zostały podjęte z rażącym naruszeniem zarówno prawa materialnego, jak i prawa procesowego. Zdaniem skarżących zamierzona inwestycja budowlana, prowadzi do naruszenia praw osób trzecich przy korzystaniu z sąsiednich nieruchomości, a nadto decyzja w sprawie pozwolenia na budowę została wydana w oparciu o obarczona błędami i niepełną dokumentację, z pominięciem obowiązujących przepisów dotyczącymi między innymi, odpowiedniego dostępu do drogi publicznej, zasad gospodarowania odpadami, a także z pominięciem wskazań Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy L.. Pełnomocnik skarżących wskazał, że działki skarżących i inwestora oddziela jedynie droga, a wjazd na teren inwestycji zaplanowany jest od strony ulicy [...] - naprzeciwko nieruchomości należącej do skarżących małżonków B. . Zdaniem skarżących planowana inwestycja zmienia kierunek i natężenie odpływu znajdujących się na gruncie wód opadowych lub roztopowych ze szkoda dla gruntu należącego do skarżących, a teren inwestycji stanie się barierą blokującą naturalny odpływ wód. Nadto inwestycja będzie powodować zagrożenia dla już istniejących budynków na nieruchomości należącej do skarżących. Zdaniem pełnomocnika przedmiotowa inwestycja nie uwzględnia pasa ochronnego cieku wodnego i oznacza zablokowanie swobodnego spływu wód opadowych, lodów i wód powodziowych. Pełnomocnik stwierdziła, że skarżący posiadają interes prawny albowiem zamierzona inwestycja powoduje konieczność uwzględnienia ryzyka powodziowego w projektach budowlanych. Dalej podkreśliła, że bezpośrednie otoczenie planowanej inwestycji ma agroturystycznie wiejski charakter. Ocena, czy zamierzona inwestycja budowlana, z uwagi na jej uciążliwość, może prowadzić do naruszeń praw osób trzecich przy korzystaniu z sąsiednich nieruchomości należy do organów administracji publicznej na etapie postępowania o wydanie pozwolenia na budowę. Oceny tej organ winien dokonać także w kontekście przepisu art. 144 k.c. Pełnomocnik skarżących przywołała szereg orzeczeń sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazując, że oceniając istnienie interesu prawnego osoby wnioskującej o dopuszczenie do działania w sprawie w charakterze strony nie można poprzestać na ewentualnych ograniczeniach w możliwości zagospodarowania, w tym zabudowy nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji. Dalej przedstawiła argumenty na poparcie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko i argumentację prawną. W piśmie z dnia 5 sierpnia 2025 r. zatytułowanym "Odpowiedź na skargę wraz z ustosunkowaniem się do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji" pełnomocniczka uczestnika postępowania wniosła o oddalenie skargi w całości oraz oddalenie w całości wniosku skarżących o wstrzymanie wykonalności decyzji organu I instancji; zasądzenie od skarżących na rzecz uczestnika kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych; dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z wymienionych w piśmie dokumentów na fakt wykazania, że realizowana inwestycja nie zmienia kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na gruncie wód gruntowych lub roztopowych jak również wykazania, że inwestycja nie zakłada podwyższenia poziomu gruntu oraz jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a także na fakt stopnia zaawansowania prac nad inwestycją, zrealizowania ponad 50%. W piśmie szczegółowo ustosunkowała się do zarzutów sformułowanych w treści skargi. Zaakcentowała, że materiał dowodowy został prawidłowo zebrany, a stanowisko Wojewody zaprezentowane w uzasadnieniu skarżonej zawiera wszechstronną analizę przepisów w zakresie interesu prawnego skarżących. Badanie projektu było szczegółowe i obejmowało wszystkie kwestie istotne z punktu widzenia właściwych przepisów. Postanowieniem z dnia 4 września 2025 r. o sygn. akt II SA/Gl 818/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wstrzymania wykonania decyzji Starosty [...] z dnia 16 września 2024 r. nr [...] Na rozprawie pełnomocniczka skarżących wnosiła jak dotychczas. Wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentacji zdjęciowej nieruchomości skarżących - państwa B. oraz zgłoszenia inwestora do Inspektoratu Nadzoru Budowlanego im z dnia 8 lipca 2025 r. Dodatkowo powołała się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II OSK 664/10 oraz cytowała przepisy dotyczące stosunków wodnych, które w przeświadczeniu skarżących winny mieć zastosowanie w niniejszej sprawie. Zdaniem pełnomocniczki skarżących inwestycja ma charakter zabudowy osiedlowej, a zakres oddziaływania winien być poszerzony. Zauważyła, że nieudzielenie skarżącym statusu strony powoduje brak możliwości merytorycznej oceny inwestycji. Uczestnik postępowania A. S3. poparł stanowisko skarżących. Pełnomocniczka inwestora podtrzymała dotychczas prezentowane stanowisko wnosząc o oddalenie skargi. Wskazała na pkt 4 zawiadomienia z dnia 8 lipca 2025 r, w którym wskazano, że to skarżący wybudowali ogrodzenie niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co wywołuje konsekwencje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. - dalej – "p.p.s.a."). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Spór prawny zainicjowany wniesieniem skargi w kontrolowanej sprawie sprawdza się do kwestii prawidłowości umorzenia postępowania odwoławczego wszczętego odwołaniem skarżących od decyzji organu I instancji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzieleniu inwestorowi pozwolenia na budowę dziesięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej na działkach o nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...] przy ul. [...] i [...] w L. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zaskarżona decyzja Wojewody zawiera rozstrzygnięcie o charakterze procesowym, jest to bowiem decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie ww. przepisu może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy organ drugiej instancji stwierdzi, że zaszły okoliczności skutkujące bezprzedmiotowością tego postępowania, co ma miejsce wówczas, gdy wystąpił brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego skutkujący brakiem podstaw do załatwienia sprawy co do istoty. Przesłanek bezprzedmiotowości upatrywać należy zatem w art. 105 k.p.a. Jedną z nich jest ustalenie, że odwołujący nie jest stroną postępowania (art. 127 § 1 k.p.a.). Wskazać również należy, że w postępowaniach o udzielenie pozwolenia na budowę krąg stron tego postępowania wyznacza przepis art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 725 ze zm. – dalej "p.b."), stanowiący regulację szczególną i o węższym zakresie w stosunku do art. 28 k.p.a. zawierającego "ogólną" definicję strony. W myśl art. 28 ust. 2 p.b. stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. To ostatnie pojęcie zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 20 p.b., zgodnie z którym obszar oddziaływania obiektu oznacza teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Podkreślić należy, że przepisy ustawy Prawo budowlane regulujące kwestię przymiotu strony w sprawie pozwolenia na budowę należy wykładać ściśle, nie zaś rozszerzająco. Ustawą z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471) dokonano nowelizacji Prawa budowlanego, która wprowadziła m.in. zmianę wpływającą na ustalenie kręgu stron w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Ustawodawca zawęził bowiem definicję obszaru oddziaływania obiektu. Sąd w tym miejscu zwraca uwagę, że w wyniku dokonanej zmiany Prawa budowlanego, która weszła w życie w dniu 19 września 2020 r., przy określaniu obszaru oddziaływania inwestycji, brane są pod uwagę "ograniczenia w zabudowie terenu", a nie jak przed ww. zmianą "ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu". Wskazana nowelizacja wśród wielu zmian mających na celu usprawnienie i uproszczenie procesu inwestycyjnego wprowadziła zatem zmianę o charakterze fundamentalnym, mającą wpływ na ustalenie kręgu stron w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. W związku z powyższym podmioty posiadające prawnorzeczowy tytuł do nieruchomości (z reguły sąsiadującej bezpośrednio), która stanowi teren wyznaczony w zasięgu obiektu budowlanego, mogą obecnie powoływać się wyłącznie na wąsko rozumiane ograniczenie zabudowy zawarte w przepisach odrębnych stanowiących zasadniczo przepisy materialnego prawa administracyjnego (tak. wyroki NSA: z 15 grudnia 2021 r., II OSK 34/19 i z 5 grudnia 2023 r., II OSK 2282/23). Ograniczenia w zabudowie są zaś jednoznaczne do ustalenia, albowiem odnoszą się do takiego wpływu na nieruchomość, który uniemożliwia lub ogranicza wykonywanie robót budowlanych (w tym budowę obiektów budowlanych) z uwagi na niespełnianie przepisów techniczno-budowlanych i innych przepisów szczególnych, które stawiają wprost wymogi dotyczące zabudowy (przede wszystkim wymogi dotyczące odległości jednych obiektów budowlanych od innych obiektów budowlanych). Innymi słowy, obszarem oddziaływania budowanego obiektu budowlanego będzie obszar, w stosunku, do którego ten obiekt wprowadzi ograniczenia możliwości budowy innych obiektów budowlanych ze względu na wymogi przepisów odnoszące się do zabudowy, a nie ze względu na to, że obiekt wprowadzi jakiekolwiek subiektywne uciążliwości. Należy podkreślić, że pojęcie "zabudowa" mieści się w zakresie znaczeniowym pojęcia zagospodarowanie, lecz jednocześnie jest pojęciem węższym. Każdy rodzaj zabudowy stanowi zagospodarowanie terenu, ale nie każde zagospodarowanie terenu jest jego zabudową (por. wyroki NSA z: 11 maja 2021 r., II OSK 2858/18; 25 listopada 2021 r., II OSK 3630/18; 15 marca 2022 r., II OSK 800/21; 12 maja 2022 r., II OSK 1443/19; 4 lipca 2022 r., II OSK 1876/19; 19 stycznia 2023 r., II OSK 2534/21; 9 maja 2023 r., II OSK 1495/20). Pojęcie obszaru oddziaływania obiektu będzie się zatem materializować wówczas, gdy na podstawie konkretnych indywidualnych parametrów danej inwestycji (jej przedmiotu) będą się również konkretyzować odpowiednie wynikające z odrębnych przepisów normy prawa administracyjnego, które będą wytyczać pewną strefę wobec projektowanego obiektu (zob. wyrok NSA z 24 października 2023 r., sygn. akt II OSK 1085/23). W świetle art. 3 pkt 20 p.b., prawidłowe stosowanie przez organ administracji architektoniczno-budowlanej tego przepisu na potrzeby ustalenia kręgu stron postępowania zakłada każdorazowo ustalenie wszystkich przepisów odrębnych, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu danego terenu w tym zabudowy i na ich podstawie wyznaczenie terenu w otoczeniu obiektu budowlanego będącego przedmiotem postępowania. Wyznaczenie takiego obszaru następuje z uwzględnieniem funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji budowlanej. W pojęciu "przepisów odrębnych wprowadzających związane z obiektem ograniczenia w zabudowie, terenu" nie mieszą się, wbrew stanowisku skarżącej wskazane w skardze przepisy prawa materialnego, tj. art. 140 k.c. i 144 k.c. Sąd w składzie orzekającym podziela wyrażane w orzecznictwie zapatrywanie, iż zamiarem ustawodawcy, który wprowadził definicję legalną obszaru oddziaływania obiektu, było oparcie interesu prawnego właścicieli, użytkowników wieczystych i zarządców nieruchomości w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę na przepisach materialnego prawa administracyjnego, np. w zakresie ochrony środowiska, ochrony zabytków oraz na przepisach techniczno-budowlanych, z których wynikałyby ograniczenia w zagospodarowaniu sąsiednich nieruchomości, nie zaś na regulacjach prawa cywilnego dotyczących ochrony własności (wyroki NSA: z: 3 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 2146/17; 16 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 1011/09; 28 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 276/08; 25 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1241/06; 12 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 891/06). Przymiotu strony postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę prowadzonej w trybie zwykłym lub nadzwyczajnym nie daje jakiekolwiek oddziaływanie inwestycji na nieruchomości sąsiednie, lecz jedynie oddziaływanie określone w art. 3 pkt 20 p.b. a więc powodujące ograniczenia w zabudowie wynikające z odrębnych przepisów. W postępowaniu administracyjnym interes prawny strony może być wywodzony z przepisów materialnych innej gałęzi prawa, jeżeli poddaje się kognicji organów administracji publicznej i sądów administracyjnych. Przymiot strony zgodnie z art. 28 ust. 2 p.b. nie zawsze jest ściśle uzależniony od tego, czy oddziaływanie inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza ustalone w tym względzie normy, lecz wynika z samego faktu potrzeby ustalenia w postępowaniu administracyjnym zakresu tego oddziaływania w powiązaniu z konkretnymi przepisami regulującymi dopuszczalne granice oddziaływania danej inwestycji. Nie chodzi jednak o jakiekolwiek oddziaływanie na nieruchomość sąsiednią, ale o oddziaływanie na nieruchomość w sposób ograniczający wbrew obowiązującym przepisom jej zabudowę. Wobec tego niezbędne jest wyraźne sprecyzowanie konkretnego przepisu prawa administracyjnego, wykluczającego bądź ograniczającego zabudowanie działki sąsiedniej w zakresie regulowanym p.b., ze względu na powstanie projektowanej zabudowy. Podkreślić należy, że ograniczenia wyprowadzane ze wskazanego przepisu prawa administracyjnego muszą być rzeczywiste a nie hipotetyczne. Oznacza to wskazanie jakiego rodzaju konkretne ograniczenia zabudowy sąsiedniej działki zaktualizują się na skutek powstania projektowanej inwestycji. Przy czym obowiązek projektowania (budowy) zgodnie z wymaganiami technicznymi nie stanowi sam w sobie ograniczenia w zabudowie. Zwrócić należy uwagę, że obowiązek zachowania norm wynikających z przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dotyczy każdego inwestora i nie może być traktowany jako wprowadzający ograniczenia w zabudowie w rozumieniu art. 3 pkt 20 p.b. Zdaniem Sądu dopuszczenie do badania potencjalnego, ale bliżej nieokreślonego i nieznajdującego odniesienia w obowiązujących przepisach oddziaływania planowanej inwestycji na działkę skarżących, prowadziłoby do skutków jednoznacznie sprzecznych ze zmianami ustawy – Prawo budowlane i powrotu do stanu, gdy organy administracji architektoniczno-budowlanej przyjmowały co do zasady, że każdy właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja, jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na jej budowę, bo inwestycja ta może w bliżej nieokreślony sposób oddziaływać na działkę sąsiednią. Podkreślenia raz jeszcze wymaga, że z dniem 19 września 2020 r. ustawodawca zawęził definicję strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Obecnie przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć tylko taki teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, które to przepisy wprowadzają związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. To uściślenie dotyczy terenu wyznaczonego w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia sprowadzające się jedynie do zabudowy, a nie szeroko rozumianego zagospodarowania terenu.. Pamiętać należy, że choć obiekt budowlany może wprowadzać określone ograniczenie w zabudowie terenu, nie oznacza to, że jego realizacja jest niezgodna z przepisami, w tym z przepisami techniczno-budowlanymi i co za tym idzie, że nie można będzie uzyskać na jego realizację pozwolenia na budowę. Należy podkreślić, że Wojewoda w zaskarżonej decyzji wykazał, że projekt spornej inwestycji nie wpływa na możliwość zabudowy działek skarżących. W kontrolowanej sprawie organ odwoławczy podjął własne postępowanie wyjaśniające i zasadnie wezwał skarżących, którzy nie występowali jako strona w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, do wykazania swego interesu prawnego w sprawie. Podmiot zgłaszający żądanie wszczęcia postępowania odwoławczego powinien bowiem wykazać posiadanie interesu prawnego w sprawie, wywiedzionego z konkretnego przepisu prawa materialnego (por. wyrok NSA z 8 maja 2024 r., II OSK 325/24). Właściciele, użytkownicy wieczyści, zarządcy nieruchomości sąsiadujących z projektowaną budową, aby uzyskać status strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, muszą wskazać konkretny przepis, przewidujący w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości wprowadzone ze względu na powstanie w ich sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego (por. wyrok WSA w Poznaniu z 22 lutego 2024 r., II SA/Po 691/23). W ocenie Sądu organ administracji prawidłowo ustalił w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (w tym projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego) obszar oddziaływania planowanej inwestycji i trafnie stwierdził, że działki należące do skarżących, nie znajdują się w granicach tak ustalonego obszaru oddziaływania. Zdaniem Sądu organ odwoławczy również prawidłowo przeanalizował kwestię oddziaływania planowanej inwestycji na działki skarżących w kontekście przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Wojewoda uwzględnił charakter inwestycji, jej usytuowanie, a także parametry. Uwzględniono także jej położenie względem nieruchomości skarżących. Wojewoda stwierdził, że § 12 ust. 5 rozporządzenia został spełniony. Zasadnie ocenił, że zostało zachowane naturalne oświetlenie pomieszczeń (zgodnie § 13 rozporządzenia), a to ze względu na maksymalną wysokość projektowanych budynków mieszkalnych jednorodzinnych i ich usytuowanie od granicy z poszczególnymi działkami szczegółowo opisanymi w decyzji. Analiza określająca odległość projektowanych obiektów od granic działek skarżących oraz ich usytuowanie w odniesieniu do stron świata wykazała, że także oddziaływanie projektowanej inwestycji w oparciu o § 60 rozporządzenia w niniejszej sprawie nie występuje. Miejsca parkingowe są zlokalizowane w odległości większej niż ta wynikająca z § 19 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia. Został również zachowany warunek dotyczący odległości minimalnej między budynkami nieposiadającymi ścian oddzielenia przeciwpożarowego (§ 271 ust. 1 rozporządzenia). Interesu prawnego skarżących nie można również upatrywać w innych przepisach prawa. Sąd stwierdza, że zgromadzona dokumentacja projektowa potwierdza, że nie zachodzi ryzyko powstania jakichkolwiek ograniczeń w zabudowie działek należących do skarżących. Sąd wskazuje, że dla wykazania statusu strony konieczne jest ustalenie, że dana inwestycja wiąże się z ograniczeniem prawa zabudowy konkretnej nieruchomości, względnie, w przypadku powołania się na własny interes prawny, ustalenie, że istnieje bezpośredni związek między sferą indywidualnych praw i obowiązków osoby trzeciej wynikających z norm prawa materialnego a zaskarżonym aktem. Zatem samo powoływanie się na okoliczność, że projektowana inwestycja będzie powodowała immisje wynikające z faktu jej użytkowania zgodnie z przeznaczeniem nie jest wystarczające do uznania interesu prawnego w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Obszaru oddziaływania obiektu budowlanego nie można utożsamiać z obszarem, na którym mogą być odczuwalne jakiekolwiek skutki spowodowane funkcjonowaniem planowanej inwestycji, w szczególności, że stanowi ona zabudowę jednorodzinną. Uprawnienia właściciela wyprowadzone z art. 140 k.c. i 144 k.c., same w sobie nie stanowią też o interesie prawnym, o którym mowa w art. 28 k.p.a. Natomiast ochrona własności przed immisjami, które zakłócają korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, może być dochodzona na drodze cywilnej przed sądami powszechnymi (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 28 kwietnia 2009 r., II OSK 12/08; 26 lutego 2013 r., II OSK 2011/11; 22 stycznia 2015 r., II OSK 1504/13; 7 grudnia 2022 r., II OSK 3793/19; 19 października 2023 r., II OSK 1269/22). Odnosząc się do wniosków skarżącej i inwestora o przeprowadzenie dowodu z dokumentów wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Posłużenie się w powyższym przepisie stwierdzeniem "sąd może" wyraźnie wskazuje na uprawnienie sądu, a nie jego obowiązek. Już tylko to stwierdzenie wyklucza możliwość skutecznego postawienia sądowi pierwszej instancji zarzutu jego naruszenia. Nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentu, tak jak wskazuje to przepis art. 106 § 3 p.p.s.a., nie może być oceniane jako naruszenie prawa procesowego i to naruszenie, mające istotny wpływ na wynik sprawy (patrz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2025 r. III OSK 2568/24). Prowadzenie jakichkolwiek innych dowodów, poza dowodami z dokumentów jest niedopuszczalne. Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie Wojewoda przeprowadził rzetelne i wnikliwe postępowanie wyjaśniające, dochowując wymogów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. i art. 105 k.p.a. W szczególności organ odwoławczy prawidłowo ustalił w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (w tym projekt zagospodarowania terenu, projekt architektoniczno-budowlany) obszar oddziaływania planowanej inwestycji i trafnie stwierdził, że działki należące do skarżących nie znajdują się w granicach ustalonego obszaru oddziaływania planowanej inwestycji. Końcowo należy wyjaśnić, że decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego powoduje jedynie skutek procesowy w postaci uznania, że nie ma przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy, a w związku z tym organ nie odnosi się do argumentacji złożonego odwołania. W przypadku zaskarżenia takiej decyzji skargą, rolą sądu administracyjnego jest jedynie ocena czy stanowisko organu II instancji o braku przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym jest prawidłowe. Kontrola przez sąd administracyjny zgodności z prawem decyzji organu o umorzeniu postępowania odwoławczego nie obejmuje więc badania prawidłowości decyzji organu I instancji (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 31 października 2019 r., II SA/Wr 444/19). Nadto należy pamiętać, że decyzja o pozwoleniu na budowę jest decyzją związaną, co oznacza, że wobec spełnienia kryteriów normatywnych kompetentny organ nie może odmówić inwestorowi jej wydania. Podsumowując Sąd stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż zaskarżona decyzja została wydana w zgodzie z przepisami prawa. Argumenty i dowody w sprawie zostały przez Wojewodę ocenione w adekwatny sposób, a skarga okazała się niezasadna. Sąd nie stwierdził naruszenia żadnego ze wskazanych w odwołaniu i skardze przepisów, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Rolą sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w razie naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Takich naruszeń Sąd w sprawie nie stwierdził, dlatego oddalił skargę, o czym orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wszystkie powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych znajdują się w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.