II SA/Gl 819/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Piotr Broda (spr.),, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant sekretarz sądowy Joanna Drożdżał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi I. C. i Z. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę. Decyzją z dnia [...]. nr [...] Prezydent Miasta G. na podstawie art. 28, art. 33 ust.1, art. 34 ust.4, art. 36, art. 82 ust.1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie budowlane dla L. Z., na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z wewnętrznymi instalacjami oraz jednostanowiskowego garażu wolnostojącego, przydomowej oczyszczalni ścieków oraz zbiornika na wody opadowe na działce nr "1" położonej przy ul. [...] w G. Uzasadniając decyzję organ wskazał, że projektowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego i nie narusza przepisów dotyczących warunków technicznych. Natomiast przedłożony projekt budowlany został sporządzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane, które złożyły oświadczenie o zgodności wykonanego projektu z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Projekt jest kompletny i posiada wymagane opinie oraz uzgodnienia. Inwestor przedłożył oświadczenie zarządcy drogi o możliwości połączenia działki z drogą publiczną. Wskazał również, że lokalizacja przydomowej oczyszczalni ścieków została podyktowana umiejscowieniem pozostałych przyłączy do budynku, warunkami uzbrojenia terenu, ukształtowania terenu oraz koniecznością spełnienia wymagań przepisów techniczno-budowlanych. Nadto przy budowie przydomowej oczyszczalni ścieków przewidziano wymianę gruntu pod drenażem rozsączającym, a budowę objęto nadzorem projektanta, który ma zapewnić prawidłową prace całej instalacji. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli właściciele nieruchomości położonych w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji, zarzucając, że projekt przydomowej biologicznej oczyszczalni ścieków nie odpowiada wymogom obowiązujących przepisów z których wynika, że odległość drenażu rozsączającego od poziomu wód gruntowych powinna wynosić 150cm, natomiast przyjęta w projekcie głębokość posadowienia drenażu wynosi 110-130cm, co przy poziomie wód gruntowych na głębokości 260cm i 270cm oznacza, że odległość drenażu będzie mniejsza niż wynika to z przepisów. Nadto zdaniem odwołujących się wyniki pomiarów wód gruntowych są niemiarodajne, ponieważ zostały przeprowadzone w miesiącu grudniu gdy nie ma wzmożonych opadów. Natomiast o rzeczywistym poziomie wód gruntowych świadczy poziom wody w studniach znajdujących się na terenie posesji sąsiednich. Ponadto przewidziana w projekcie oczyszczalnia nie nadaje się do zainstalowania na gruncie o niskiej przepuszczalności i niskim poziomie wód gruntowych, a taki grunt występuje na terenie inwestora. Zwrócili również uwagę, że z upływem lat będzie spadać sprawność przydomowej oczyszczalni ścieków, co może w przyszłości doprowadzić do skażenia terenów sąsiadujących z działką inwestora. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]r. nr [...] na podstawie art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że wprawdzie budowa przydomowej oczyszczalni ścieków o przepustowości nie przekraczającej 7,5m3 wymaga jedynie zgłoszenia to objęcie projektowanej instalacji pozwoleniem na budowę było dopuszczalne z uwagi na fakt, iż planowana oczyszczalnia wchodziła w zakres sporządzonego projektu i objęta była wnioskiem o wydanie pozwolenia dla całej inwestycji. W dalszej kolejności wskazał, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego na tym terenie dopuszcza się unieszkodliwianie ścieków w przydomowych oczyszczalniach ścieków. Argumentując, że takie stanowisko zajęło również Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w G., które określiło warunki techniczne dla przedmiotowej inwestycji. Wojewoda zwrócił także uwagę na to, że przedłożona przez inwestora dokumentacja techniczna przydomowej oczyszczalni ścieków oraz opinia geotechniczna wskazują, że spełnione zostaną warunki wynikające z § 11 ust.5 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006r. w sprawie warunków jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego. Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, że z treści opinii geotechnicznej wynika, iż w miejscu w którym przewidziano lokalizację poletka rozsączającego nie stwierdzono występowania wód gruntowych. Natomiast wody występujące na pozostałym terenie stanowią śród warstwowe sączenia wód opadowych i nie są to wody gruntowe, które zgodnie z mapą hydrologiczną występują na tym terenie na głębokości 20 m, zatem zachowane zostały przewidziane w § 11 ust.5 pkt 3 rozporządzenia odległości miejsc odprowadzania ścieków od najwyższego poziomu wodonośnego wód podziemnych. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że działka inwestora w miejscu lokalizacji przydomowej oczyszczalni ścieków posiada naturalny niewielki spadek w kierunku zachodnim co powoduje, że wody opadowe nie będą spływały w kierunku działek należących do odwołujących się. Zwróci również uwagę, że nie dokonuje oceny przyjętych w projekcie rozwiązań technicznych za które pełną odpowiedzialność ponosi projektant i osoba sprawdzająca, a które to osoby złożyły oświadczenie, że przyjęte w projekcie rozwiązania są zgodne z obowiązującymi przepisami. Nadto organ stwierdził, że inwestor spełnił wymagania określone w art. 32 ust.4 i art. 35 Prawa budowlanego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. wnieśli I. C. i Z. C. zarzucając zaskarżonej decyzji, że nie odnosi się ona do wszystkich zarzutów zawartych w skargach oraz wyjaśnieniach kierowanych do organu, w których uzasadniają dlaczego planowany typ oczyszczalni przydomowej nie może być zlokalizowany na terenie działki inwestora. Ich zdaniem treść uzasadnienia decyzji jest sprzeczna i niezrozumiała. Dowodzą również, że nie zachowane są odległości instalacji rozsączającej od wód gruntowych a przeprowadzone w tym zakresie badania geotechniczne są niekompletne, z uwagi na nieprzeprowadzenie ich w miesiącach, kiedy występują najintensywniejsze opady atmosferyczne. Kwestionują ustalenia opinii, powołując się na informacje zawarte w Wikipedii. Podnoszą nadto, że grunt w miejscu w którym planowana jest przydomowa oczyszczalnia ścieków nie spełnia warunku dobrej przepuszczalności, tym samym nie nadaje się do zainstalowania tego typu przydomowej oczyszczalni ścieków. Powtarzają również zarzuty zawarte w treści odwołania oraz wskazują, że na tym terenie planowana jest budowa kanalizacji miejskiej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] w całości podtrzymał dotychczasowe stanowisko i argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji, dodatkowo wyjaśniając, że użytkowy poziom wód podziemnych należy odnosić do zbiornika wód podziemnych ( warstwy wodonośnej, poziomu wodonośnego), który winien spełniać określone kryteria ilościowe i jakościowe, z którego w sposób trwały można pobierać wodę wysokiej jakości. Jednocześnie wniósł o oddalenie skargi. W toku postepowania sądowego skarżący Z. C. wnosił i wywodził jak w skardze akcentując, że przeprowadzone badania geotechniczne z uwagi na przeprowadzanie ich w grudniu nie dały obiektywnego wyniku. Uczestniczka postępowania I. Z. wniosła o oddalenie skargi wskazując, że nie było możliwości podłączenia się do istniejącej kanalizacji ponieważ sąsiedzi nie wyrazili na to zgody. Natomiast zaprojektowana przydomowa oczyszczalnia ścieków nie stwarza zagrożenia zarówno dla środowiska jak i sąsiednich nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga podlegała oddaleniu, bowiem w ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego oraz przepisów prawa procesowego. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania decyzji (Dz. U. z 2013r., poz.1409 z późń. zm., dalej "ustawa"), organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 tej ustawy. Zasada ta jest konsekwencją wynikającego z art. 4 Prawa budowlanego, prawa do zabudowy nieruchomości gruntowej, do której inwestor ma tytuł prawny, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Oznacza to, że poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich na etapie postępowania o pozwolenie na budowę (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego), następuje wyłącznie w takim zakresie, w jakim przepisy, zwłaszcza techniczno-budowlane wprowadzają określone wymogi, m.in. co do sytuowania obiektu na działce budowlanej. Zakres badania projektu budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę określa zaś przepis art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. I tak, organ administracji sprawdza: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także wymaganiami ochrony środowiska (przedmiotowa inwestycja nie wymaga decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia), 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczenia z art. 12 ust. 7 oraz dokumentów o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 6, 4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art.12 ust.7 Elementy i treść projektu budowlanego określa zaś przepis art. 34 ust. 3 Prawa budowlanego, przewidując że powinien on zawierać projekt zagospodarowania działki, sporządzony na aktualnej mapie, obejmujący określenie granic, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich. Nadto, projekt architektoniczno-budowlany określa funkcję, formę i konstrukcję obiektu budowlanego. Wskazać należy, że w niniejszej sprawie właściwie rozpoznano wniosek inwestora. Organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy (art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a.). Zakres postępowania dowodowego wyznaczyły przepisy prawa materialnego, w przypadku niniejszej sprawy art. 33 ust. 2 oraz art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Dokonano sprawdzenia dokumentów złożonych przez inwestora, a wymaganych w świetle art. 33 ust. 2 Prawa budowlanego. Przeprowadzono w myśl art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego prawidłową ocenę zgodności projektu budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi, jego kompletności, posiadania wymaganych opinii uzgodnień, pozwoleń, opracowań i sprawdzeń. Skoro inwestor spełnił wymogi określone w art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego to organ nie mógł odmówić mu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Użyty zwrot "organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę" oznacza, że organ administracji architektoniczno-budowlanej, w razie spełnienia tych przesłanek, jest związany powyższymi przepisami i ma obowiązek podjąć rozstrzygnięcie zgodnie z żądaniem wnioskodawcy. W tym zakresie ww. przepis nie dopuszcza jakiegokolwiek uznania przy wydawaniu pozwolenia na budowę ( por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2012r., sygn. akt II OSK 2581/11, LEX nr 1145619). Dopiero brak którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 32 Prawa budowlanego uniemożliwia podjęcie decyzji o pozwoleniu na budowę. Braków takich, Sąd w składzie niniejszym, nie dostrzegł. Przepis art. 4 Prawa budowlanego stanowi, że "każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami". W postępowaniu administracyjnym o udzielenie pozwolenia na budowę ocenie podlega również badanie czy dochodzi, względnie czy może dojść do naruszenia interesu osób trzecich a więc interesu właściciela sąsiedniej nieruchomości, jednakże nie w aspekcie dopuszczalności tej zabudowy, lecz ewentualnego naruszenia norm z zakresu prawa budowlanego i warunków technicznych. W tym zakresie Sąd nie dopatrzył się również, aby zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa. Ponadto stosownie do art. 20 ust. 4 Prawo budowlane projektant złożył oświadczenie o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Bezsprzeczne jest również, że przedmiotowa inwestycja jest zgodna z obwiązującym na tym terenie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przyjętym uchwałą Rady Miejskiej w Gliwicach nr III/14/2010 z dnia 16 grudnia 2010r. ( Dz. Urz. Woj. Śl. nr 33 poz.598 z dnia 9 lutego 2011r.)., zgodnie z którym działka pod inwestycję znajduje się w jednostce oznaczonej symbolami: 3MNU- teren zabudowy mieszkaniowo – usługowej o niskiej intensywności zabudowy, 1MN – teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej o niskiej intensywności zabudowy, 2Mnn – teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej o niskiej intensywności zabudowy nowej oraz w niewielkim fragmencie 2KDG1/2 teren publicznych dróg klasy głównej. Nadto wskazać należy, że w § 33 ust.1 pkt 4 powołanej uchwały, do czasu realizacji systemu kolektorów przepompowni dopuszcza się unieszkodliwianie ścieków w przydomowych oczyszczalniach ścieków lub zastosowanie szczelnych zbiorników bezodpływowych. Reasumując, zdaniem Sądu, organ wydający pozwolenie na budowę nie naruszył przepisów Prawa budowlanego. Przyczyny, z powodu których uznał za zasadne zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę, znalazły jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że poza sporem w sprawie pozostaje inwestycja objęta pozwoleniem na budowę w zakresie dotyczącym budowy budynku mieszkalnego oraz garażu, sporna natomiast jest kwestia budowy przydomowej oczyszczalni ścieków. Przy czym skarżący nie kwestionują zgodności tej części inwestycji z przepisami techniczno-budowlanymi a zarzucają jedynie naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006r. w sprawie warunków jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego ( Dz. U. z 2006r., nr 137, poz.984). W ocenie Sądu projektowana przydomowa oczyszczalnia ścieków nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75, poz.690 z późn. zm.), bowiem § 26 ust. 3 rozporządzenia dopuszcza zastosowanie przydomowej oczyszczalni ścieków, jeżeli ich ilość nie przekracza 5m3 na dobę, w sytuacji braku możliwości podłączenia do sieci kanalizacyjnej. Nie ma wątpliwości, że w niniejszej sprawie nie było możliwe podłączenie projektowanego budynku do sieci kanalizacyjnej, a fakt planowanej budowy sieci kanalizacyjnej dla tego terenu w przyszłości pozostaje bez znaczenia, w sytuacji gdy organ ma obowiązek ocenić stan faktyczny istniejący w chwili orzekania i zgodność z przepisami obowiązującymi w chwili wydania decyzji. W § 30 powołanego rozporządzenia wprowadzono wymóg zgodności usytuowania przydomowych oczyszczalni ścieków z wymaganiami rozporządzenia oraz przepisami dotyczącymi ochrony gruntu, wód i powietrza. Przepis § 31 ust.1 pkt 4 zawiera jedynie regulację dotyczącą odległości przewodów rozsączających kanalizacji indywidualnej od studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Jak wynika z mapy zasadniczej zarówno na działce inwestora jak i na działkach sąsiednich nie znajduje się taka studnia. Kwestię odprowadzania ścieków do gruntu reguluje natomiast powołane już wyżej rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006r. w sprawie warunków jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, które w § 11 ust. 5 stanowi, że ścieki pochodzące z własnego gospodarstwa domowego lub rolnego mogą być wprowadzane do ziemi, w granicach gruntu stanowiącego własność wprowadzającego, jeżeli spełnione są łącznie następujące warunki: 1) ilość ścieków nie przekracza 5,0 m3 na dobę; 2) BZT5 ścieków dopływających jest redukowane co najmniej o 20 %, a zawartość zawiesin ogólnych co najmniej o 50 %; 3) miejsce wprowadzania ścieków oddzielone jest warstwą gruntu o miąższości co najmniej 1,5 m od najwyższego użytkowego poziomu wodonośnego wód podziemnych. Z dokumentacji projektowej oraz dokumentacji technicznej oczyszczalni biologicznej typu BIO-HYBRYDA 2500 wynika, że projektowana przydomowa oczyszczalnia ścieków spełnia warunki określone w § 11 ust. 5 pkt 1 i 2 rozporządzenia. Natomiast z treści opinii geotechnicznej uzupełnionej pismem z dnia [...]r. wynika, że na terenie przeznaczonym pod projektowaną inwestycję wykonano otwory, w których wbrew temu co twierdzą skarżący nie ujawniono występowania wodonośnych wód podziemnych. Jedynie na terenie na którym przewidywana jest lokalizacja budynku odnotowano występowanie wód gruntowych w postaci sączeń wód opadowych, infiltrujących w głębsze warstwy podłoża gruntowego na poziomie 2,6m do 2,7m. Nie ma to jednak wpływu na spełnienie warunku określonego w § 11 ust. 5 pkt 3 rozporządzenia, bowiem woda znajdowała się w otworach na części działki przeznaczonej pod budowę domu, natomiast na części działki przeznaczonej pod budowę przydomowej oczyszczalni ścieków, w wykonanych otworach kontrolnych nie stwierdzono żadnej wody. Niezależnie od tego należy zwrócić uwagę na wyjaśnienia sporządzającego opinię geotechniczną, który wprost wskazuje, że w żadnym z otworów nie stwierdzono występowania wód gruntowych a według mapy hydrologicznej Polski głębokość występowania pierwszego użytkowego poziomu wodonośnego wód podziemnych dla przedmiotowego obszaru wynosi 20-80m, a tylko poziom tych wód należy brać pod uwagę przy ustalaniu odległości od miejsc wprowadzania ścieków (przewodów rozsączających). W tym stanie rzeczy zdaniem Sądu spełniony został również warunek wynikający z § 11 ust. 5 pkt 3 powołanego rozporządzenia. Bez znaczenia pozostaje również w tej sytuacji okoliczność na którą powołują się skarżący, że w dołach chłonnych na sąsiednich działkach, lustro wody znajduje się na poziomie od 1m do 1,5m, bowiem nie są to wodonośne wody podziemne i jak wskazuje autor opinii mogą ujmować inne warstwy wodonośne nie będące w łączności hydraulicznej z gruntami piaszczystymi występującymi w podłożu projektowanej inwestycji. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku przepuszczalności gruntu w miejscu usytuowania przydomowej oczyszczalni ścieków wskazać należy, że przewidziana została w tym miejscu zgodnie z zaleceniami opinii geotechnicznej wymiana gruntu na głębokości większej niż planowane jest położenie instalacji rozsączającej, co niewątpliwie ma na celu poprawę przepuszczalność gruntu i w ocenie biegłego pozwoli na prawidłowe funkcjonowanie oczyszczalni. Niezależnie od tego dbając o interesy osób trzecich i prawidłowe funkcjonowanie projektowanej przydomowej oczyszczalni ścieków projektant zobowiązał się dokonać oceny i wydać stosowne zalecenia tak aby zapewnić prawidłową pracę całej instalacji. Konkludując, wyjaśnić należy, iż podnoszone w toku całego postępowania argumenty skarżących sprowadzają się w gruncie rzeczy do nieakceptowania przez nich planowanej inwestycji. Skarżący uważają, że inwestycja w planowanych parametrach stanowi naruszenie zasady uwzględniania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. Stanowisko to jest nieuzasadnione z przytoczonych już w niniejszym uzasadnieniu argumentów. Stwierdzić należy również, że organ nie jest władny oceniać, czy wybudowanie przez inwestorów przydomowej oczyszczalni ścieków, zgodnie z zatwierdzonym projektem spowoduje w przyszłości zanieczyszczenie gruntów sąsiednich. Organ architektoniczno-budowlany ocenia jedynie przedstawioną mu dokumentację opisującą przyjęte do realizacji rozwiązania techniczne pod względem obowiązujących przepisów prawa i nie ma kompetencji do formułowania ocen dotyczących przyszłego stanu faktycznego i jego zgodności z warunkami technicznymi. Z powyższych względów Sąd, nie dopatrując się naruszenia prawa przy wydaniu zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz.270 z późń. zm.), skargę oddalił.