II SA/Gl 82/16
PostanowienieWSA w Gliwicach2016-04-01
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący wspólne gospodarstwo domowe, z łącznym dochodem około 2200 zł, znacznymi bieżącymi wydatkami związanymi z leczeniem i spłatą kredytu, a także innymi potrzebami, są w stanie ponieść koszty postępowania sądowego i opłacić fachowego pełnomocnika?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu został uwzględniony, ponieważ łączny dochód skarżących, pomniejszony o znaczące wydatki na leczenie, spłatę kredytu i bieżące potrzeby, nie pozwala na samodzielne pokrycie kosztów postępowania. Kryteria przyznania prawa pomocy są surowe, a skarżący wykazali brak możliwości finansowych.Stan faktyczny
Skarżący A.S. i K.S. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w związku ze skargą na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Prowadzili wspólne gospodarstwo domowe, posiadali samochód, a ich dochody pochodziły ze świadczeń emerytalnych i przedemerytalnych. Zaciągnęli pożyczkę na leczenie skarżącej, której rata znacząco uszczuplała ich budżet.Rozstrzygnięcie
Skarżący zostali zwolnieni od kosztów sądowych, a dla nich ustanowiono adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.S. i K. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności robót budowlanych w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżących od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżących adwokata z urzędu
Na drukach urzędowych formularzy wniosków o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócili się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Z treści nadesłanych formularzy wynika, że prowadzą oni wspólne gospodarstwo domowe, zamieszkując w budynku o pow. 82 m2. W skład ich majątku wchodzi ponadto samochód osobowy o wartości około 25.000 zł, natomiast nie posiadają oni żadnych innych nieruchomości, papierów wartościowych, oszczędności lub też przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Źródłem utrzymania się wnioskodawców jest świadczenie emerytalne A. S. wraz z dodatkiem inwalidzkim w wysokości 1459 zł oraz świadczenie przedemerytalne jej małżonka – K. S. w wysokości 875 zł. W drukach formularzy skarżący sporządzili zestawienie swoich miesięcznych wydatków, a ponadto dołączyli do nich dokumenty potwierdzające wysokość uzyskiwanych dochodów oraz comiesięczne wydatki. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący wyjaśnili, na jaki cel zaciągnięta została pożyczka bankowa, o której wspominali we wniosku (na leczenie skarżącej) oraz przesłali harmonogram spłat rat.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Wobec tego ocena możliwości finansowych strony opiera się na bardzo surowych kryteriach. Tylko ten, kto wykaże, że nie ma żadnych możliwości zdobycia środków na opłacenie kosztów sądowych oraz wydatków na fachowego pełnomocnika, może liczyć na uwzględnienie wniosku w tym zakresie.
Mając na względzie podniesione przez skarżących okoliczności uznano, że ich wniosek zasługuje na uwzględnienie w całości. Na powyższej ocenie zaważyły następujące okoliczności:
Skarżący wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, a ich łączny dochód kształtuje się na poziomie około 2200 zł. Sam ten fakt nie dawałby podstaw do przychylenie się do wniosku skarżących, gdyby nie to, że ich dochody podlegają znaczącemu uszczupleniu na bieżące wydatki. Te zaś są wyższe od przeciętnych ze względu na ciężką i przewlekłą chorobę strony (udokumentowaną m.in. orzeczeniem o niepełnosprawności). W tej kwestii wątpliwości nie budzi oświadczenie skarżących odnośnie celu na jaki zaciągnięty został kredyt konsumpcyjny w wysokości 24.096,05 zł, którego rata wynosi 734,48 zł, a który wedle nich przeznaczony jest na leczenie skarżącej. Łączne wydatki w rodzinie wnioskodawców wynoszą około 1300 zł. Do dyspozycji wnioskodawców pozostaje więc około 800 zł, z czego musza oni zaspokajać swoje pozostałe potrzeby (w tym m.in. zakup żywności, środków czystości itp.). W opisywanej sytuacji nie sposób więc uznać, że skarżący będą w stanie samodzielnie ponieść wydatki związane z opłaceniem kosztów sądowych oraz usług fachowego pełnomocnika.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło