II SA/Gl 82/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk,, Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Protokolant specjalista Anna Koenigshaus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2022 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 10 listopada 2021 r. nr IFXIV.7840.10.47.2021 w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 1 czerwca 2021 r. A. P., dalej jako inwestor, wystąpił o pozwolenie na budowę wewnętrznej instalacji gazowej w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w K. Prezydent Miasta K., decyzją z dnia 13 sierpnia 2021 r., nr[...] , udzielił pozwolenia na wykonanie ww. robót budowlanych. W dniu 30 sierpnia 2021 r. do Prezydenta wpłynęło odwołanie M. O., obecnie skarżącego, właściciela ww. lokalu, który podniósł, że nie wnioskował o doprowadzenie instalacji gazowej do swojego lokalu. W dniu 31 sierpnia 2021 r. do organu wpłynęło pismo inwestora, w którym wyjaśnił, że składając wniosek o pozwolenie na budowę błędnie wskazał starą numerację lokalu, która uległa zmianie wskutek zniesienia współwłasności lokali. Prezydent postanowieniem z dnia 1 września 2021 r., nr[...], sprostował oczywisty błąd pisarski w decyzji z dnia 13 sierpnia 2021 r., udzielającej pozwolenia na budowę, poprzez dokonanie zmian w zakresie nazwiska inwestora z "[...]" na "[...]" oraz numeru lokalu z "[...]" na "[...]". Wojewoda Śląski zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją, uchylił decyzję organu I instancji w całości i orzekł o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę obejmującego budowę wewnętrznej instalacji gazowej w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku przy ul. [...] w K. Nadto, Wojewoda Śląski, postanowieniem z dnia 22 listopada 2021 r., nr IFXIV.7840.10.47.2021, z urzędu stwierdził nieważność postanowienia Prezydenta z dnia 1 września 2021 r., dotyczącego sprostowania nazwiska inwestora oraz numeru lokalu wskazując, iż decyzja organu I instancji z dnia 13 września 2021 r. została wydana zgodnie z wnioskiem inwestora, który sam błędnie określił numer lokalu mieszkalnego. Powyższe, zdaniem Wojewody oznacza, że nie był to błąd organu podlegający sprostowaniu, a błąd zawiniony przez wnioskodawcę. Zaakcentowano, iż sprostowaniu podlega jedynie nazwisko inwestora, gdyż w tym zakresie doszło do oczywistej omyłki, jednakże i w tym wypadku organ błędnie dokonał sprostowania, gdyż skreślił cały wiersz dotyczący imienia i nazwiska inwestora, a w to miejsce wpisał jedynie jego nazwisko, co doprowadziło do istotnego zniekształcenia decyzji. Z akt administracyjnych sprawy wynika nadto, iż do organu II instancji w dniu 9 listopada 2022 r. wpłynęło pismo skarżącego, w którym poinformował, iż inwestor bez prawomocnego pozwolenia na budowę rozpoczął roboty budowlane w części wspólnej budynku (klatka schodowa oraz ciąg kominowy) bez jego zgody jako współwłaściciela. Dołączył dokumentację fotograficzną potwierdzającą wykonane roboty budowlane. Skarżący od decyzji z dnia 10 listopada 2021 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w której zarzucił naruszenie: - przepisów postępowania: a) art. 6, w zw. z art. 7, w zw. z art. 8, w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i jego wybiórczą ocenę co doprowadziło do szeregu błędnych wniosków, w tym w szczególności w zakresie wadliwości ustaleń co do posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a także poprzez nieuwzględnianie okoliczności przedstawianych przez skarżącego w postaci informacji o wykonywaniu przez inwestora robót budowlanych pomimo braku prawomocności decyzji organu I instancji i wkroczeniu bez zgody współwłaściciela do części wspólnych nieruchomości celem wykonywania w nich instalacji gazowej, b) art. 8, w zw. z art. 11, w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie odniesienie się do przyczyn, z powodu których twierdzeniom i dowodom przedkładanym przez skarżącego organ odmówił jakiegokolwiek waloru oraz poprzez pominięcie przepisów Prawa budowlanego, Kodeksu cywilnego względnie ustawy o własności lokali w zakresie dotyczącym wymogu zgody współwłaściciela na wykonanie inwestycji w postaci instalacji gazowej w części wspólnej nieruchomości, przez co z uwagi na zawarcie w uzasadnieniu decyzji zbyt ogólnych twierdzeń niemożliwe stało się zrealizowanie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, utrudniono kontrolę zaskarżonej decyzji, a także nie wyjaśniono zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy, co przekreśliło urzeczywistnienie zasady przekonywania, c) art. 15, w zw. z art. 138 § 2, w zw. z art. 136 k.p.a. poprzez bezpodstawne zaniechanie wydania decyzji kasatoryjnej i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, podczas gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, względnie: d) art. 15 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2, w zw. z art. 136 k.p.a. poprzez nierozpoznanie sprawy w II instancji w odpowiednim zakresie podmiotowo - przedmiotowym, a także orzeczenie co do meritum, chociaż istniała konieczność istotnego rozszerzenia zakresu postępowania dowodowego, aby ustalić okoliczności niezbędne dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia, w tym w szczególności w zakresie zgody współwłaściciela nieruchomości na wykonanie instalacji gazowej w części wspólnej nieruchomości, - przepisów prawa materialnego: a) art. 3 pkt 11, w zw. z art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. z 2020 roku, poz. 1333, dalej jako u.p.b.) poprzez błędną interpretację terminu "prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane", co wywarło skutek w postaci uznania, że takowe uprawnienie posiada jeden ze współwłaścicieli nieruchomości bez zgody drugiego i możliwe jest wydanie na jego rzecz pozwolenia na budowę dotyczącego realizacji inwestycji w nieruchomości wspólnej, polegającej na budowie wewnętrznej instalacji gazowej, b) art. 28 u.p.b. poprzez zdeprecjonowanie znaczenia okoliczności, iż inwestor rozpoczął wykonywanie prac przed uzyskaniem waloru ostateczności decyzji o pozwoleniu na budowę, c) art. 32 ust. 4 pkt 2, w zw. z art. 33 ust. 2 u.p.b. poprzez jego niezastosowanie i wydanie pozwolenia na budowę, pomimo że inwestor nie miał prawa do dysponowania nieruchomością zlokalizowaną przy ulicy [...] na cele budowlane w zakresie objętym planowaną inwestycją i nie uzyskał wymaganej prawem zgody współwłaściciela na dokonanie robót, d) art. 34 ust. 4 u.p.b. poprzez zatwierdzenie w decyzji o pozwoleniu na budowę projektu architektoniczno-budowlanego, chociaż dotyczył on zupełnie innego lokalu; inwestor przedłożył bowiem projekt obejmujący lokal nr[...], po czym gołosłownie sprostował, iż w istocie dokument dotyczył lokalu nr[...], a okoliczność ta nie została jakkolwiek zweryfikowana; nie jest zatem wykluczone, że pozwolenie na budowę oparto na projekcie dotyczącym innej nieruchomości (w aktach sprawy brak bowiem było - w szczególności - poprawionego projektu budowlanego), e) art. 199 ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny (Dz. U z 2020 r., poz. 1740 dalej jako k.c.), w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2, w zw. z art. 33 ust. 2 u.p.b. poprzez błędne zastosowanie polegające na pominięciu przesłanki, że dla dokonywania czynności przekraczających zwykły zarząd rzeczą wspólną potrzeba jest zgoda wszystkich współwłaścicieli, a zatem inwestor, aby móc dysponować nieruchomością na cele budowlane winien posiadać wyraźną zgodę skarżącego, względnie: f) art. 22, w zw. z art. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 roku o własności lokali (Dz. U. z 2021 roku, poz. 1048 dalej jako u.w.l.), w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 2 u.p.b. poprzez błędne zastosowanie polegające na pominięciu przesłanki, iż we wspólnotach dużych, dla czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną niezbędna jest uchwała właścicieli lokali wyrażająca zgodę na dokonanie tej czynności oraz udzielająca zarządowi pełnomocnictwa do zawierania umów stanowiących czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu w formie prawem przewidzianej, a zatem inwestor, aby móc dysponować nieruchomością na cele budowlane winien posiadać wyraźną zgodę skarżącego. W konsekwencji wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. W treści uzasadnienia zawarto twierdzenia popierające wskazane zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym, z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a., tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 35 u.p.b., w którym określono wymagania warunkujące uzyskanie pozwolenie na budowę. W pierwszej kolejności wskazać wypadnie, iż należy przychylić się do zarzutów skargi odnoszących się do faktu, iż organ II instancji w treści zaskarżonej decyzji nie odniósł się w ogóle do kwestii posiadania przez skarżącego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane pomimo tego, iż z treści zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że nieruchomość położona w K., przy ulicy [...] stanowi współwłasność skarżącego oraz inwestora. Skoro bowiem odwołanie wniósł jeden ze współwłaścicieli wskazanej wyżej nieruchomości, niezadowolony z treści zapadłego rozstrzygnięcia, który był zarazem adresatem zaskarżonej decyzji, to obowiązkiem organu odwoławczego było wyjaśnienie tej kwestii. Wypada w tym miejscu również wskazać, iż z akt administracyjnych wynika, że w dniu 9 listopada 2021 r. do organu odwoławczego wpłynęło pismo skarżącego, do którego dołączył zdjęcie wykonanych przez inwestora prac objętych wnioskiem o pozwolenie na budowę, tj. wykonania wewnętrznej instalacji gazowej. Zaskarżona decyzja udzielająca pozwolenia na budowę została zaś wydana w dniu 10 listopada 2021 r. Powyższe oznacza, iż prace budowlane zostały przez inwestora wykonane przed uzyskaniem prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę. Powyższe nie zostało natomiast uwzględnione podczas wydania zaskarżonej decyzji. Zgodnie zaś z treścią art. 28 ust. 1 u.p.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. W przedmiotowym postępowaniu doszło zatem do naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na powyższe uchybienia proceduralne Sąd przedmiotem swoich rozważań nie objął wskazanych w skardze naruszeń przepisów prawa materialnego. W konsekwencji wskazane uchybienia stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji w pkt I na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania, zasądzając na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 997 zł, na które składa się wpis sądowy w wysokości 500 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego będącego radcą adwokatem, tj. kwota 480 zł, ustalone na podstawie § 14 pkt 1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 z późn. zm.). Rozpoznając ponownie odwołanie, organ odwoławczy będzie miał na uwadze przedstawioną wyżej ocenę prawną.