II SA/Gl 820/04

Dnia 16 stycznia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędziowie: WSA Włodzimierz Kubik WSA Rafał Wolnik – spr. Protokolant: sekr. sąd. Elwira Massel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 stycznia 2006 roku, sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia i orzeka, że nie podlega ono wykonaniu w całości Postanowieniem z dnia [...] roku, Nr [...] Wójt Gminy K. podjął zawieszone w dniu [...] roku postępowanie w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji – budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz szczelnego zbiornika na ścieki na działce nr [...] w miejscowości K., wszczętego na wniosek skarżącego J. G.. W uzasadnieniu organ wskazał, że w okresie zawieszenia postępowania nie doszło do uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla gminy K., co spowodowało konieczność podjęcia zawieszonego postępowania. Pismem z dnia [...] roku skarżący zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. o stwierdzenie nieważności wydanych przez Wójta Gminy K. oraz przez SKO w C. wskazanych decyzji i postanowień, w tym m.in. opisanego na wstępie postanowienia. W uzasadnieniu wskazał, że dalsze prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją wydaną przed dniem 11 lipca 2003 roku jest bezprawne, a to wobec treści art. 85 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717). Rozpoznając ten wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. postanowieniem z dnia [...] roku, Nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności postanowienia Wójta Gminy K. z dnia [...] roku, Nr [...], stwierdzając w uzasadnieniu, iż nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa). Postanowienie to doręczone zostało skarżącemu wraz z pouczeniem o sposobie i terminie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w dniu [...] roku, co skarżący potwierdził własnoręcznym podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Pismem datowanym na dzień [...] roku, opatrzonym datą wpływu do SKO na dzień [...] roku, skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, domagając się stwierdzenia nieważności postanowienia. Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w całości w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wskazano, że podstawą prawną wydania postanowienia przez Wójta Gminy K. był przepis art. 97 § 2 kpa, a zatem nie jest trafny zarzut skarżącego, że zostało ono wydane bez podstawy prawnej. Ponadto SKO wskazało, iż nie zachodzą także inne okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności na podstawie art. 156 § 1 kpa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił zasadność wydania zaskarżonego postanowienia powołując się na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] roku, w myśl którego organ pierwszej instancji winien był zakończyć sprawę ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu w [...] roku. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Na wezwanie Sądu pismem z dnia [...] roku organ wskazał, że wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy wpłynął do tego organu w dniu [...] roku, a informacja o sposobie jego złożenia jest umieszczona na oryginale wniosku, który znajduje się w aktach sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga musiała zostać uwzględniona, aczkolwiek z odmiennych przyczyn, aniżeli te które zostały w niej wskazane. W pierwszej kolejności wskazać należy, że sądy administracyjne zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sprawując taką kontrolę sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.s.a.), a zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.s.a. zobowiązane są do stwierdzenia nieważności postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa. Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa, a tym samym uznać je należało za nieważne na zasadzie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Z akt sprawy wynika bowiem, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] roku, Nr [...] złożony został w warunkach uchybienia terminowi przewidzianemu w ustawie na wykonanie tej czynności. Przepis art. 127 § 3 kpa stanowi, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Na podstawie art. 144 kpa do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań, o ile nie zostały uregulowane w rozdziale 11 kpa. Warunkiem skuteczności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. W związku z formą wydanego rozstrzygnięcia (postanowienie – art. 126 kpa) do określenia tego terminu stosuje się odpowiednio przepis art. 141 § 2 kpa. Przewiduje on, że zażalenie (odpowiednio: wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) wnosi się "w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie (...)". Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność zażalenia (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy), czego następstwem jest ostateczność postanowienia (por. B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz C.H. BECK Warszawa 2000, s. 526 i nast.). Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy zażalenie (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie (por. wyrok NSA z dnia 10 września 2001 roku, sygn. akt II SA 1866/00 – niepubl.). W sprawie niniejszej SKO nie poczyniło na tym etapie postępowania czynności sprawdzających, mimo że data doręczenia postanowienia na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki nie budzi wątpliwości, tym bardziej że pokrywa się z datą stempla pocztowego. Również nie budzi wątpliwości data złożenia przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z potwierdzenia odbioru wynika bowiem, że postanowienie z dnia [...] roku Nr [...] doręczone zostało skarżącemu w dniu [...] roku. Z kolei z prezentaty umieszczonej przez SKO na wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wynika, że wniosek ten wpłynął do organu w dniu [...] roku i został złożony osobiście. Siedmiodniowy termin do złożenia wniosku upłynął zatem w dniu [...] roku, a to oznacza, że wniosek złożony został z uchybieniem tego terminu. W omawianej sytuacji SKO stosownie do przepisu art. 134 kpa powinno było wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Rozpatrzenie wniosku złożonego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym postanowienia ostatecznego, a więc postanowienia, które korzysta z ochrony trwałości (art. 16 § 1 kpa). W sprawie niniejszej ustalone wyżej rażące naruszenie prawa jest przesłanką stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Przepis art. 145 § 1 pkt 2 p.s.a. stanowi bowiem, że sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone w ww. art. 156 kpa lub innych przepisach. Wykazanie przyczyny nieważności postanowienia jest okolicznością przesądzającą treść rozstrzygnięcia. Sąd nie może w tej sytuacji ustosunkować się do merytorycznej argumentacji skargi ani oceniać w tym kontekście postanowienia SKO. Wskazówki co do dalszego prowadzenia postępowania wynikają wprost z powyższych wywodów. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2 p.s.a. W kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł po myśli art. 152 p.s.a., natomiast o zwrocie kosztów postępowania nie orzeczono, a to wobec faktu, że skarżący na mocy postanowienia tut. Sądu z dnia 21 lutego 2005 roku został zwolniony z wpisu od skargi, a innych kosztów postępowania sądowego nie wykazał.