II SA/Gl 820/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 26 października 2017 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia: utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 26 października 2017 r. Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W druku podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną i są współwłaścicielami domu o pow. 151 m2 i wartości 260.000 zł (nieruchomości obciążona jest hipoteką zabezpieczającą kredyt). Ani wnioskodawca ani też jego małżonka nie posiadają zasobów pieniężnych, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000 zł. Skarżący otrzymuje świadczenie rentowe w wysokości 1372 zł miesięcznie oraz zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł miesięcznie, a jego małżonka wynagrodzenie za pracę w wysokości 2100 zł miesięcznie. W druku formularza sporządzono zestawienie stałych, miesięcznych wydatków, z którego wynika, że rata kredytu hipotecznego wynosi 1538 zł; opłata za energię elektryczną – 500 zł na dwa miesiące; opłata za wodę – 100 zł za dwa miesiące; opłata za gaz – 50 zł miesięcznie; usługi RTV i telekomunikacyjne – 250 zł miesięcznie; zakup opału na rok – 4500 zł miesięcznie; koszty leczenia – 300 zł miesięcznie; koszty użytkowania samochodu (dojazd małżonki do pracy oraz dojazdy do lekarzy) – 500 zł miesięcznie. Do druku formularza dołączono kopię orzeczenia o niepełnosprawności (skarżący zaliczony został do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności); kopię decyzji o waloryzacji świadczenia rentowego (potwierdzającą jego deklarowaną wysokość); kopię umowy o pracę na czas oznaczony (do dnia 28.11.2017 r.) z wynagrodzeniem 2000 zł brutto miesięcznie; kopię decyzji o przyznaniu skarżącemu zasiłku pielęgnacyjnego oraz kopie faktur za zakup lekarstw i kopie dokumentacji medycznej. Na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawca nadesłał dokumenty obrazujące wysokości przeciętnych, miesięcznych wydatków przeznaczanych na utrzymanie się oraz udokumentował wysokość dochodów osiąganych przez jego małżonkę. Mając powyższe na uwadze starszy referendarz sądowy postanowieniem z dnia 26 października 2017 r odmówił skarżącej przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu, kierując się treścią nadesłanych dokumentów, przyjął, że dochód skarżącego, przynajmniej do końca listopada kształtuje się na poziomie 2500 zł – 3000 zł netto miesięcznie (renta, zasiłek oraz dochód ze stosunku pracy). Do tego dodać należy dochody jego małżonki w wysokości 2100 zł netto miesięcznie. Udokumentowane wydatki kształtują się natomiast na poziomie 2500 zł miesięcznie i w ich skład wchodzą opłaty za usługi telekomunikacyjne, rachunki za wodę i energie elektryczną, zakup lekarstw oraz spłata rat kredytu hipotecznego. Do tego dodać należy zakup opału, w ujęciu rocznym jest to około 4500 zł, co w skali miesiąca daje kwotę rzędu 375 zł. Porównanie uzyskiwanych dochodów oraz ponoszonych przez stronę wydatków pozwala stwierdzić, że skarżący będzie w stanie uiścić wpis od skargi wynoszący w sprawie 200 zł bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny i to nawet przy uwzględnieniu wyższych od przeciętnych potrzeb bytowych, wynikających z jego stanu zdrowia. Wspomniana wyżej kwota nie uszczupli bowiem budżetu domowego skarżącego w stopniu, który uniemożliwiałby mu zaspokojenie swoich potrzeb. Pismem z 12 listopada 2017 r. skarżący złożył sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu podniósł, że faktyczne wydatki są wyższe niż podane przez referendarza (np. zużycie energii wyniosło 800 zł a nie 500 zł). Podniósł także kwestię niepełnosprawności swojej i swojej małżonki. Zaznaczył, że zalecana przez lekarzy terapię jest w stanie finansować tylko w części, natomiast wydatków związanych z leczeniem schorzeń nie jest w stanie udokumentować z uwagi na niewystawianie przez lekarzy specjalistów faktur. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) sąd rozpatrując sprzeciw wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z § 2 tego przepisu, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność, a sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Z kolei art. 245 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Odnosząc się zatem do wniosku B. P. należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sprzeciw uznać należy za niezasadny. Należy zwrócić uwagę, że referendarz sądowy rozpoznający wniosek w całości oparł się na treści nadesłanego formularza PPF i nadesłanych dokumentach. Trafnie też odniósł sytuację majątkową skarżącego do wysokości wpisu w sprawie i wbrew twierdzeniom skarżącego wziął pod uwagę wyjątkową sytuację wynikającą z jego niepełnosprawności. Zwrócić należy uwagę, że w sytuacji ponoszenia dodatkowych wydatków związanych z leczeniem (oprócz zakupu lekarstw, udokumentowanego fakturami) skarżący i jego małżonka nie byliby w stanie ponosić innych opłat związanych z codziennym utrzymaniem bez pomocy osób trzecich. Tymczasem ani we wniosku ani w sprzeciwie skarżący nie poniósł, by taka pomoc była im udzielana. Tym samym wobec braku nowych dokumentów na poparcie okoliczności podniesionych w sprzeciwie uznać należy ustalenia referendarza sądowego za wiążące. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd na mocy art. 260 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. postanowił jak na wstępie.