II SA/Gl 822/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Asesor Barbara Brandys-Kmiecik, Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel, po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postępowania odnośnie bezczynności w sprawie warunków zabudowy terenu stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia z dnia [...] r. nr [...] Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] r. wydanym na podstawie art. 37 § 2 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. uznało za nieuzasadnione zażalenie wniesione przez J. G. na niezałatwienie przez Wójta Gminy K., w ustalonym terminie wniosku o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie na działce nr A położonej w K. jednorodzinnego budynku mieszkalnego oraz szczelnego zbiornika na ścieki. W piśmie z dnia [...] 2004 r. J. G. wystąpił do tego Kolegium z żądaniem stwierdzenia na podstawie art. 157 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 kpa, nieważności m.in. w/w postanowienia. W uzasadnieniu tego wniosku stwierdził, że zostało ono wydane w sprawie, która została zakończona ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z. dnia [...] r. znak [...] oraz ostatecznym postanowieniem tego Kolegium z dnia [...] r. znak [...], tj. z naruszeniem treści art. 16 § 1 kpa. Niedopuszczalne było prowadzenie postępowania w sprawie zakończonej wcześniej decyzją ostateczną. Po wszczęciu postępowania w sprawie tego żądania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...], wydanym z powołaniem się na treść art. 158 § 1 w zw. z art. 126 i art. 156 § 2 pkt 2 kpa odmówiło stwierdzenia nieważności własnego postanowienia z dnia [...] r. nr [...]. W uzasadnieniu tego orzeczenia stwierdziło, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że objęte żądaniem stwierdzenia nieważności postanowienie tego Kolegium, zostało wydane bez podstawy prawnej tj. w warunkach o jakich mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W postanowieniu zawarto pouczenie, że stronom przysługuje prawo złożenia w terminie 7 dni od daty jego otrzymania, wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – zgodnie z art. 127 § 3 Kpa. We wniosku takim ( z dnia [...] 2004 r.), który został złożony w SKO w dniu [...] 2004 r. J. G. domagał się ponownego rozpatrzenia jego żądania w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia wymienionego na wstępie niniejszego uzasadnienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. po rozpoznaniu tego wniosku zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 Kpa utrzymało w mocy swoje wcześniejsze w/w postanowienie z dnia [...] r. W uzasadnieniu tego orzeczenia podtrzymało też swoje wcześniejsze stanowisko, że postanowienie tego Kolegium z dnia [...] r. nie zostało wydane bez podstawy prawnej o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W skardze do Sądu J. G. stwierdził, że ostatecznym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] SKO w C. przesądziło, iż Urząd Gminy K. powinien w [...] 2002 r. zakończyć sprawę o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu odnośnie jego działki. Po tym terminie niedopuszczalnym było zatem jego zdaniem wydawanie w tej sprawie " zupełnie sprzecznych postanowień i decyzji". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i co do zasady jego uzasadnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Kolegium z dnia [...] r. ostać się nie mogą , jakkolwiek z innych przyczyn niż wymienione w skardze, które Sąd nie będąc związany jej wnioskami i zarzutami wziął pod rozwagę z urzędu – zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). Postanowienia te zapadły w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia SKO w C. z dnia [...] r. wszczętym i przeprowadzonym w oparciu o przepisy art. 156 – 159 w zw. z art. 126 kpa. Zgodnie zaś z art. 126 kpa, przepisy art. 156 – 159 tego aktu prawnego stosuje się tylko do postanowień, od których przysługuje zażalenie. Oznacza to, iż SKO byłoby uprawnione do merytorycznego rozpoznania wniosku J. G. o stwierdzenie nieważności postanowienia tego Kolegium z dnia [...] r. gdyby było to postanowienie na które przysługiwało zażalenie. Tak jednak zdaniem Sądu nie było. Jakkolwiek postanowienie to zostało wydane po rozpoznaniu zażalenia J. G. ale nie było to zażalenie na postanowienie w rozumieniu art. 126 kpa, a zażalenie w przedmiocie bezczynności organu I instancji. Wniesienie takiego zażalenia przewiduje, wynikający z art. 37 kpa, szczególny tryb postępowania w przypadku niezałatwienia w terminie sprawy przez organ administracji publicznej. O tym, że postanowienie wydane na podstawie art. 37 § 2 kpa nie jest postanowieniem od którego przysługuje zażalenie w rozumieniu art. 126 kpa, świadczy również okoliczność, że nie przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego ( w zw. z art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a.). Skarga przysługuje bowiem na bezczynność organu I instancji, a wniesienie zażalenia na podstawie art. 37 § 1 kpa stanowi wymienioną w art. 52 § 1 ustawy p.p.s.a., konieczną przesłankę jej wniesienia. Skutkuje to przyjęcie , że postanowienie wydane na podstawie art. 37 § 2 kpa nie może być przedmiotem postępowania o stwierdzenie jego nieważności, opartego na treści art. 156 – 159 kpa w zw. z art. 126 kpa. Wniosek o stwierdzenie nieważności takiego postanowienia nie wszczyna zatem postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 61 § 1 kpa. Powinien on zostać pozostawiony bez rozpoznania ( art. 64 § 2 kpa ), o czym i przyczynie takiego zachowania się organu, wnioskodawca powinien być poinformowany stosownym pismem. W przypadku zaś wszczęcia takiego postępowania, jako bezprzedmiotowe należy je umorzyć na podstawie art. 105 § 1 kpa, ( zobacz też mającą zdaniem Sądu odpowiednie zastosowanie treść uchwały Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2005 r. sygn. II ZP 11/00/OSN /APiUS Nr 19 z 2000 r. poz. 702 ), co uczyni też SKO przy ponownym rozpoznawaniu sprawy. Ponieważ, jak wynika z powyższych wywodów, zaskarżone postanowienie oraz postanowienie go poprzedzające zostały wydane zdaniem Sądu bez podstawy prawnej i jednocześnie z rażącym naruszeniem treści art. 158 § 1 w zw. z art. 126 kpa, to należało stwierdzić ich nieważność na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Sąd nie orzekł na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a. stojąc na stanowisku, że zaskarżone postanowienie, z uwagi na swoją treść, nie podlega wykonaniu w rozumieniu tego przepisu.