II SA/Gl 823/14
WyrokWSA w Gliwicach2015-01-08
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Ewa Krawczyk, Maria Taniewska-Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma podstawy prawne do badania kwestii własności nieruchomości lub zgody wszystkich współwłaścicieli na użytkowanie obiektu budowlanego na etapie wydawania pozwolenia na użytkowanie obiektu, który był samowolnie wybudowany i legalizowany na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 roku?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie ma podstaw prawnych do badania kwestii własności nieruchomości lub zgody wszystkich współwłaścicieli na etapie wydawania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, który był samowolnie wybudowany i legalizowany na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 roku. W przypadku samowolnej budowy legalizowanej na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 roku, organ jest zobowiązany jedynie do stwierdzenia wykonania nałożonych obowiązków i wydania pozwolenia na użytkowanie na podstawie art. 42 ust. 1 tego prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta C. o pozwoleniu na użytkowanie samowolnie nadbudowanego i rozbudowanego budynku gospodarczego. Organ I instancji nakazał wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami, a następnie wydał pozwolenie na użytkowanie po potwierdzeniu wykonania nałożonych obowiązków. Skarżący A. M. kwestionował decyzję, podnosząc, że inwestor nie jest jedynym właścicielem posesji i nie uzyskał zgody pozostałych współwłaścicieli na użytkowanie budynku. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę A. M.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant sekretarz sądowy Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] roku, wydaną na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 roku – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t.j. Dz. U. nr 243, poz. 1623 z 2010 roku ze zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta C. nakazał M. S. wykonanie określonych w tej decyzji robót budowlanych w celu doprowadzenia samowolnie nadbudowanego i rozbudowanego budynku gospodarczego na terenie nieruchomości przy ul. [...] w C. do stanu zgodnego z przepisami. Określił termin wykonania ww. czynności do dnia 31 sierpnia 2013 roku i zobowiązał inwestora (M. S.) do zawiadomienia PINB dla miasta C. o wykonaniu nałożonego obowiązku.
Pismem z dnia 30 sierpnia 2013 roku inwestor M. S. zawiadomił organ I instancji o wykonaniu nałożonego na niego obowiązku decyzją z dnia [...] roku, wezwał organ do podjęcia postępowania sprawdzającego w tym zakresie, a następnie wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Organ potwierdził wykonanie nałożonego decyzją z dnia [...] roku obowiązku (oględziny z 7 listopada 2013 roku oraz pismo organu z 3 grudnia 2013 roku). Należy w tym miejscu podkreślić, że w oględzinach z dnia 7 listopada 2013 roku brali udział A. M. oraz E. M., którzy protokół ten podpisali bez uwag. Następnie organ I instancji wydał decyzję nr [...] z dnia [...] roku, którą na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku – Prawo budowlane udzielił M. S. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego, zlokalizowanego przy ul. [...] w C.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył A. M., który podniósł w nim, że M. S. nie jest jedynym właścicielem posesji przy ul. [...], twierdził, że lokal "pomieszczenie gospodarcze" nigdy nie stanowiło własności M. S.
Zdaniem odwołującego się w aktualnym postępowaniu powinien on przedstawić dokument stwierdzający, że budynek którego dotyczy decyzja I instancji stanowi jego własność.
Odwołujący się twierdził, że decyzja organu I instancji jest dla niego krzywdząca tym bardziej, że ma zamiar podwyższyć swoje pomieszczenie na co w chwili obecnej nie ma zgody. W związku z tym odwołujący domagał się "ponownego rozpatrzenia decyzji" lub "oświadczenia P. S., że nie będzie mi robił trudności w remoncie i rozbudowie".
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uwzględnił powyższego odwołania i zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Ta decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawa budowlanego.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w sprawie ustalono samowolną realizację budynku gospodarczego w 1987 roku, a zatem ta samowola winna być likwidowana na podstawie art. 37-42 ustawy z 1974 roku Prawo budowlane. W sprawie została wydana decyzja z dnia [...] roku na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 roku zobowiązująca inwestora M. S. do wykonania obowiązków w niej określonych, a więc podejmując decyzję na podstawie art. 42 ust. 1 tego prawa organ zobowiązany był ustalić czy obowiązek nałożony decyzją z dnia [...] roku został wykonany. Ponieważ inwestor wykonał nałożony obowiązek (akta sprawy administracyjne) to obowiązkiem organu było wydanie pozwolenia na użytkowanie.
Organ stwierdził także, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 37-42 ustawy Prawo budowlane z 1974 roku brak jest podstaw prawnych do badania czy inwestor realizując samowolę budowlaną lub w chwili jej legalizacji dysponował lub nie nieruchomością dla celów budowlanych.
Skargę na powyższą decyzję ostateczną złożył A. M. Skargę tę uzupełnił następnie pismem z dnia 29 lipca 2014 roku.
W istocie skarga i pismo zawiera zarzuty identyczne jak w odwołaniu.
Skarżący jest niezadowolony z decyzji ostatecznej bowiem wg jego twierdzeń wnioskodawca nie jest właścicielem budynku gospodarczego ani nie uzyskał zgody pozostałych współwłaścicieli nieruchomości na użytkowanie budynku gospodarczego.
Nadto oba te pisma zawierają ocenę zachowania wnioskodawcy i jego syna.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w decyzji ostatecznej i podkreślił, że w sprawie nie była wymagana zgoda wszystkich współwłaścicieli budynku na jego legalizację.
Uczestnicy postępowania M. S. i E. S. pismem z dnia 18 grudnia 2014 roku wnieśli o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu 8 stycznia 2015 roku Sąd dopuścił się udziału w charakterze uczestnika postępowania E. S. (reprezentowaną przez adw. M. K., który udzielił substytucji adwokat K. T.-T.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 roku (Dz. U. 2013, poz. 1409 ze zm.), w sytuacji gdy budowa obiektu została zakończona przed 1 stycznia 1994 roku przepisu art. 48 Prawa budowlanego z 1994 roku nie stosuje się do takiego obiektu. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe to jest ustawy Prawo budowlane z 1974 roku. Oznacza to obowiązek stosowania przepisów Prawa budowlanego z 1974 roku dotyczących samowoli budowlanych. Do tych przepisów bez wątpienia należy zaliczyć art. 37, 40 i 42 ustawy z 1974 roku.
Ze znajdującej się w aktach prawomocnej decyzji z dnia [...] roku wynika, że obiekt będący przedmiotem postępowania został samowolnie wykonany w 1987 roku. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 roku w związku z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 roku.
Decyzję na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 roku organ wydaje po wykluczeniu przesłanek z art. 37 tego prawa (rozbiórka). Wydanie takiej decyzji wymaga dokonania ustaleń w zakresie potrzeby zmian lub przeróbek w obiekcie budowlanym w celu doprowadzenia go do zgodności z przepisami.
W aktach sprawy znajduje się, jak już o tym była mowa, decyzja z dnia [...] roku, wydana na podstawie art. 40 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 roku. Wydanie tej decyzji, pozostającej w obiegu prawnym, oznacza brak okoliczności określonych w art. 37 tego prawa (rozbiórka), a organ jest zobowiązany do ustalenia czy obowiązek (obowiązki) nałożone decyzją wydaną na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 roku został wykonany przez zobowiązanego.
Z akt sprawy (oględziny, pismo organu z 3 grudnia 2013 roku) wynika, że obowiązek wynikający z decyzji z dnia [...] roku został wykonany przez zobowiązanego bowiem zobowiązany – inwestor M. S. na dachu spornego budynku wykonał zgodnie z decyzją z dnia [...] roku pas pokrycia z blachy o szerokości około 1 m.
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 42 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 roku. Zgodnie z tym przepisem inwestor (a więc w niniejszej sprawie M. S.), właściciel lub zarządca obiektu może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian lub przeróbek, dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie.
Zdaniem Sądu z tego przepisu wynika, że organ orzekający wydaje decyzję o pozwoleniu na użytkowanie po stwierdzeniu, że obowiązek nałożony art. 40 Prawa budowlanego z 1974 roku został wykonany.
Obowiązek ten jak wynika z akt sprawy został wykonany, a jego wykonania skarżący nie kwestionował ani w trakcie oględzin z dnia 7 listopada 2013 roku, ani nie kwestionuje w skardze i piśmie z dnia 29 lipca 2014 roku.
Oznacza to, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że przeszkodą do wydania decyzji z art. 42 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 roku w świetle brzmienia art. 42 ust. 1 nie był brak zgody wszystkich współwłaścicieli tego budynku, bowiem z całą pewnością na etapie udzielania pozwolenia na użytkowanie brak jest podstaw prawnych dla organu nadzoru budowlanego do badania istnienia takiej zgody i kwestii własności.
Również pozostałe zarzuty skargi – dotyczące inwestycji skarżącego oraz oceny zachowania inwestora i jego syna, nie mają znaczenia dla uznania zaskarżonej decyzji za zgodną z prawem, a w konsekwencji oddalenia skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku, nr 153, poz. 1270 ze zm.).
sw
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło