II SA/Gl 825/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda,, Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Protokolant specjalista Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2016 r. sprawy ze skargi [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. na uchwałę Rady Miasta w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia kierunków działań zmierzających do należytej ochrony środowiska 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości, 2. zasądza na rzecz skarżącego od Gminy P. kwotę 780 (siedemset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w K. pismem z dnia [...] r. wystąpił do Rady Miasta Piekary Śląskie o uchylenie uchwały tego organu z dnia [...] r. nr [...]. Przedmiotową uchwałą (w § 1) Rada określiła kierunki działania wnoszącego "w celu zapewnienia na obszarze Miasta P. należytej ochrony środowiska poprzez objęcie wzmożoną kontrolą stanu zanieczyszczenia powietrza na terenie miasta P. związanego z niską emisją". W ocenie WIOŚ w K. uchwała powyższa została podjęta z naruszeniem art. 2 ust. 1 pkt 1 oraz art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2013 r. poz. 1232 ze zm.). Kolejnym pismem, z dnia [...] r. organ Inspekcji Ochrony Środowiska wezwał Radę Miasta P. do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie przedmiotowej uchwały. Uchwałą nr [...]z dnia [...]r. Rada Miasta P. nie uwzględniła powyższego wezwania. W związku z czym [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska złożył na uchwałę Rady Miasta P. skargę do tutejszego Sądu. Domagając się stwierdzenia nieważności aktu zarzucił organowi gminy naruszenie: - art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2013 r. poz. 686 ze zm.) w związku z ar. 3 pkt 20 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2016 r. poz. 672 ze zm.) poprzez przyjęcie, że do kompetencji Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska należy kontrolowanie działalności osób fizycznych (których działalność w głównej mierze przyczynia się do powstania "niskiej emisji:), - art. 8a ust. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska poprzez niewyczerpanie trybu w tym przepisie przewidzianego. Odpowiadając na skargę Rada Miasta P. wniosła o jej oddalenie. Wskazała przede wszystkim na znaczne zanieczyszczenie miasta P. zanieczyszczeniami pochodzącymi z tzw. "niskiej emisji". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Zgodnie z art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (aktualnie Dz. U. z 2016 r. poz. 1688) "rada gminy, rada powiatu i sejmik województwa przynajmniej raz w roku rozpatrują informację wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o stanie środowiska na obszarze województwa. Wojewódzki inspektor ochrony środowiska informuje wójta (burmistrza, prezydenta miasta), zarząd powiatu i zarząd województwa o wynikach kontroli obiektów o podstawowym znaczeniu dla danego terenu". Jednocześnie ust. 2 tego artykułu wprowadza dla organu stanowiącego uprawnienie do określenia (w związku z przedłożeniem wyżej wymienionej informacji) kierunków działania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska w celu zapewnienia na danym obszarze należytej ochrony środowiska. Jak wynika z akt administracyjnych (pismo Przewodniczącego Rady Miasta P. z dnia [...]r.) skarżona uchwała została podjęta w wyniku petycji jednej z mieszkanek P. Dopiero w uzasadnieniu uchwały o nieuwzględnieniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa organ gminy pośrednio odwołał się do przedstawionych przez WIOŚ informacji. Doszło w tym przypadku zatem do naruszenia art. 8a ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. W ocenie składu orzekającego Rada Miasta P. podejmując przedmiotową uchwałę naruszyła również art. 2 ust. 1 ustawy o ochronie środowiska. Zobowiązała w niej bowiem [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska do objęcia wzmożoną kontrolą stanu zanieczyszczenia powietrza na terenie miasta P. związanego z niską emisją. Zakres tego "zobowiązania" jest zupełnie niezrozumiały. Nie wiadomo, czy chodzi tu o kontrolę poziomu zanieczyszczeń, czy też emisji dokonywanej przez poszczególne podmioty. Intensyfikacja pomiarów poziomów imisji w żaden sposób nie przyczyni się do zmniejszenia poziomu "niskiej emisji". Emisja zanieczyszczeń do powietrza określana "niską" jest powodowana najczęściej bądź przez indywidualne systemy grzewcze wykorzystywane przez osoby fizyczne, bądź też przez spalanie paliw w silnikach pojazdów spalinowych. Biorąc pod uwagę treść art. 2 ust. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska jest oczywiste, że tego typu działania nie leżą w kompetencji Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Nie ma on uprawnień do kontroli korzystania ze środowiska przez osoby fizyczne nie będące przedsiębiorcami. Zatem uchwała zobowiązywała by w takim zakresie organ administracji do podjęcia działań przynajmniej niezgodnych z obowiązującym prawem. W związku z powyższym należało orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.