II SA/Gl 827/08

PostanowienieWSA w Gliwicach2008-09-22

Skład orzekający: Referendarz sądowy Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest jednoczesne zwolnienie strony z częściowego wpisu od skargi i ustanowienie dla niej adwokata z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może przyznać prawo pomocy w formie częściowego zwolnienia z wpisu od skargi lub ustanowienia pełnomocnika z urzędu, ale nie obie te formy łącznie. Przepis art. 245 § 3 P.p.s.a. zakłada alternatywę rozłączną, co oznacza, że strona może skorzystać albo ze zwolnienia z kosztów, albo z ustanowienia pełnomocnika, ale nie z obu tych świadczeń jednocześnie.
Stan faktyczny
Skarżąca H. N.-M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu od skargi oraz ustanowienia adwokata z urzędu. Złożyła dokumenty dotyczące jej stanu majątkowego i zdrowotnego, z których wynikało, że jej dochody i majątek są niewielkie, a ona sama i jej mąż są osobami starszymi i schorowanymi. Sąd uznał, że stan majątkowy skarżącej uzasadnia częściowe zwolnienie z wpisu od skargi, jednak odmówił ustanowienia adwokata z urzędu ze względu na przepis art. 245 § 3 P.p.s.a.
Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącą z wpisu od skargi, 2) oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata z urzędu).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 22 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. N. – M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu od skargi i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącą z wpisu od skargi, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie Do skierowanej do Sądu skargi H. N. – M. dołączyła szereg dokumentów obrazujących jej stan majątkowy i zdrowotny, a także pismo procesowe z dnia [...] r. w którym zawarła wniosek o zwolnienie jej z wpisu od skargi, a w kolejnym piśmie procesowym – z dnia [...] r. o ustanowienie adwokata z urzędu. Na wezwanie Sądu wnioskodawczyni złożyła formularz PPF, z którego wynika, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem zamieszkując w budynku mieszkalnym o pow. [...] m2. Skarżąca nie posiada żadnego majątku, którego składniki miałyby wartość przekraczającą 3.000 euro, a źródłem utrzymania się są emerytury jej i małżonka uzyskiwane w łącznej wysokości [...] zł. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Na wstępie zaznaczyć trzeba, że obowiązujące przepisy ustanawiają zasadę odpłatności postępowania sądowego - art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia z wpisu od skargi oraz ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu ( a więc w zakresie częściowym) może nastąpić wobec osoby fizycznej, która gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Powołane przez wnioskodawczynię okoliczności oraz przedstawione przez nią dowody pozwalają stwierdzić, że jest ona osobą, której stan majątkowy uzasadnia częściowe przychylenie się do złożonego wniosku. Niewątpliwie bowiem H. N.- M. jest osobą, której dochód oraz stan majątkowy pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Trzeba zarazem zaznaczyć, że są one wyższe od przeciętnych ze względu na fakt, iż zarówno skarżąca jak i jej małżonek są osobami w podeszłym wieku cierpiącymi na różnorakie schorzenia, co uzasadnia założenie, że ich potrzeby życiowe są większe od przeciętnych. Wobec powyższego zasadnym było zwolnienie skarżącej z wpisu od skargi. Odmowę ustanowienia adwokata z urzędu należy uzasadnić tym, że zakres wniosku skarżącej nie pozwalał na przyznanie prawa pomocy w tym zakresie. Skarżąca wprost wskazała bowiem, że wnosi o zwolnienie z wpisu od skargi oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Tymczasem, w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. w takiej sytuacji ustawodawca zakłada alternatywę rozłączną, tzn. albo strona zostanie zwolniona w całości lub części (jak ma to miejsce w niniejszej sprawie) z kosztów sądowych albo też zostanie dla niej ustanowiony fachowy pełnomocnik (np. adwokat) z urzędu. W świetle treści przywołanego przepisu nie jest natomiast możliwe łączne zwolnienie w części od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Z tego też powodu wniosek skarżącej w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu musiał być oddalony. Powyższe okoliczności pozwalają przyjąć, że w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały przesłanki opisane w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. a wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło