II SA/Gl 827/08
PostanowienieWSA w Gliwicach2008-11-03
Skład orzekający: Włodzimierz Kubik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała w sposób wystarczający, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, aby uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu)?Ratio decidendi
Skarżąca wykazała, że jej sytuacja materialna, obejmująca niskie dochody z emerytury i renty, znaczne wydatki na leczenie jej i męża oraz posiadany majątek, uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. W związku z tym, sąd uznał, że przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym zostały spełnione.Stan faktyczny
Skarżąca H. N.-M. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. dotyczącą kary pieniężnej za usunięcie drzew. W trakcie postępowania wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, powołując się na trudną sytuację materialną i zdrowotną swoją oraz męża. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 22 września 2008 r. zwolnił ją z wpisu od skargi, ale oddalił wniosek w pozostałym zakresie. Skarżąca wniosła sprzeciw od tego postanowienia.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w całości i ustanowić dla niej adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kubik po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. N. – M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew na skutek sprzeciwu skarżącej H. N.-M. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 września 2008 r., sygn. akt II SA/Gl 827/08 p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w całości; 2. ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu.
W piśmie procesowym z dnia [...] r. dołączonym do skargi skarżąca H.N. – M. zawarła wniosek o zwolnienie jej z wpisu od skargi, zaś w kolejnym piśmie z dnia [...] r. o ustanowienie adwokata
Jak wynika z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dołączonych do niego dokumentów, skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem zamieszkując w domu jednorodzinnym o powierzchni [...] m.2 W skład jej majątku wchodzi również mieszkanie o powierzchni [...] m.2 Źródłem utrzymania się skarżącej i jej męża jest dochód uzyskiwany z tytułu świadczenia emerytalnego i rentowego w łącznej wysokości [...] zł netto miesięcznie. Z nadesłanych przez skarżącą dokumentów wynika, iż skarżąca, jak i jej małżonek są osobami schorowanymi, w związku z tym znaczną część dochodu przeznaczają na zakup niezbędnych lekarstw i leczenie.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 22 września 2008 r. zwolniono skarżącą H. N. – M. z wpisu od skargi oraz oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Od powyższego postanowienia w ustawowym terminie skarżąca wniosła sprzeciw, w którym zwróciła się o przyznanie adwokata z urzędu oraz o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu wskazała przede wszystkim, iż zarówno ona jak i jej małżonek są osobami schorowanymi, wymagającymi stałego specjalistycznego leczenia medycznego, co wiąże się ze znacznymi kosztami, nadto nie jest w stanie osobiście występować przed sądem. Skarżąca ponosi także liczne wydatki związane z utrzymaniem siebie i rodziny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach , zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z treścią art. 245 § 1 p.p.s.a., strona może się ubiegać o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przepis art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi zaś, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Instytucja prawa pomocy stanowi przy tym wyjątek od zasady odpłatności postępowań sądowych i stosowana być winna jedynie w przypadkach uzasadniających pokrycie kosztów procesu przez Skarb Państwa.
Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przesłanka zwolnienia H. N.-M. od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) oraz ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z urzędu została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku w całości.
Biorąc pod uwagę wskazaną we wniosku o przyznanie prawa pomocy sytuację materialną skarżącej oraz okoliczności sprawy, jak również wiek i stan zdrowia skarżącej oraz jej męża uznać przyjdzie, iż wniosek ten zasługuje na uwzględnienie. Zarówno stan majątkowy skarżącej, jak i wysokość uzyskiwanych przez nią i jej małżonka świadczeń przemawia za przyjęciem poglądu, iż nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania i kosztów zastępstwa procesowego. Jak wynika bowiem z dokumentów nadesłanych przez skarżącą, jedynym źródłem dochodu skarżącej i jej małżonka są świadczenia emerytalne i rentowe w łącznej wysokości [...] zł netto miesięcznie. Skarżąca, jak i jej mąż są także przewlekle chorzy, w związku z czym znaczną część dochodu przeznaczają na zakup niezbędnych lekarstw i leczenie.
Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego wnioskodawczyni – przeprowadzona w oparciu o podniesione w sprawie okoliczności - prowadzi do wniosku, iż skarżąca wykazała w dostateczny i przekonujący sposób, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, w tym kosztów wynagrodzenia adwokata.
Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., działając na podstawie art. 254 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło