II SA/Gl 828/07

WyrokWSA w Gliwicach2008-02-22

Skład orzekający: Iwona Bogucka, Maria Taniewska-Banacka, Rafał Wolnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rolnikowi, który przeniósł posiadanie większości działek rolnych na inną osobę w wyniku rozwiązania umowy dzierżawy po zakończeniu prac polowych, ale przed wydaniem decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich, przysługują te płatności?
Ratio decidendi
Rolnikowi, który przeniósł posiadanie większości działek rolnych przed wydaniem decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich, nie przysługują te płatności, nawet jeśli prace polowe zostały zakończone. Ustawa uzależnia przyznanie płatności od posiadania gruntów rolnych w dacie wydania decyzji, a możliwość przeniesienia posiadania po złożeniu wniosku reguluje art. 4 ustawy, który wymaga złożenia nowego wniosku przez nowego posiadacza w terminie 14 dni.
Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. W trakcie weryfikacji stwierdzono nieprawidłowości związane z deklarowaniem tych samych działek przez dwóch producentów. Rolnik przekazał większość dzierżawionych działek innemu rolnikowi w wyniku rozwiązania umowy dzierżawy. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności i nałożył sankcje. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, wskazując na brak posiadania gruntów przez rolnika w dacie wydania decyzji. Rolnik wniósł skargę do WSA, argumentując, że spełnił wszystkie przesłanki do uzyskania dopłat i że przeniesienie posiadania po zakończeniu roku produkcyjnego nie powinno wykluczać prawa do płatności.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędziowie Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka,, Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Protokolant Starszy referent Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2008 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oddala skargę W dniu [...] r. obecnie skarżący J. K. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w P. Wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Zadeklarowane w powyższym wniosku działki ewidencyjne nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] (woj. [...], powiat o., gmina O., obręb ewidencyjny B. nr [...]),[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] (woj. [...], powiat o., gmina O., obręb ewidencyjny K. nr [...]), [...] (woj. [...], powiat t., gmina Z., obręb ewidencyjny W. nr [...]),[...],[...] (woj. [...], powiat M. Z., gmina M. Z., obręb ewidencyjny G. nr [...]) obejmowały [...] działek rolnych oznaczonych symbolami A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N, N, O, P, R, T, U, Z, AB o powierzchni łącznej [...], [...] ha. W trakcie weryfikacji wniosku stwierdzono nieprawidłowości, w związku z czym do wnioskodawcy zostało skierowane wezwanie do złożenia wyjaśnień. W wyznaczonym terminie wnioskodawca złożył stosowną korektę. W dniu [...] r. podczas kontroli administracyjnej wniosku R. B. stwierdzono wystąpienie błędów kontroli krzyżowej z producentem J. K., polegających na zadeklarowaniu przez obu producentów we wnioskach tych samych działek ewidencyjnych i w ich obrębie powierzchni użytkowanych rolniczo, których suma przekroczyła powierzchnię całkowitą tych działek. Zarówno J. K. jak i R. B. wezwani do złożenia stosownych wyjaśnień, podtrzymali swoje twierdzenia i deklaracje z wniosków. R. B. przedstawił nadto kopie korespondencji prowadzonej z J. K. w przedmiocie rozwiązania z nim umowy dzierżawy. W wyniku przeprowadzenia dalszych czynności kontrolnych decyzją z dnia [...] r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. odmówił przyznania J. K. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok [...] i nałożył na niego sankcje w okresie trzech lat kalendarzowych. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał art. 2 i 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r., nr 6 poz. 40 ze zm.) oraz art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. UE Nr L 345 z 20 listopada 2004 r., str. 1 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000, nr 98, poz. 1071 ze zm.). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż w dniu 31 sierpnia 2006 r. J. K. przekazał R. B. (na skutek wygaśnięcia umowy dzierżawy) działki o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. W posiadaniu wnioskodawcy pozostały działki o nr [...], [...], [...]. Na działkach tych J. K. zadeklarował działki rolne oznaczone symbolami AB-trawy na gruntach ornych-[...] ha i Z- pszenżyto-[...] ha. W wyniku kontroli na miejscu ustalono, że powierzchnia działki rolnej AB wynosi [...] ha i zastosowano kod błędu Dr13+ zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej. Przy działce rolnej Z kontrolerzy stwierdzili powierzchnię [...] ha, a więc większą niż zadeklarowana przez rolnika-zastosowano kod błędu Dr13- zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej. Stwierdzone w trakcie kontroli na miejscu zawyżenia powierzchni podlegają kompensacji (w ramach tej samej grupy upraw) z powierzchni "nadmierzonych" przez kontrolerów na innych działkach rolnych, w przypadku zastosowania błędów Dr13+ i Dr13-. Zatem powierzchnia stwierdzona wynosi [...] ha dla jednolitej i uzupełniającej płatności obszarowej. W związku z tym należało uznać, iż J. K. nie spełnia wymogów do przyznania mu dopłat bezpośrednich do działek, które zadeklarowane były we wniosku, a z dniem [...] r. przekazane R. B. Działki o łącznej powierzchni [...] zostały wykluczone z wniosku. Wykluczenie to spowodowało, że różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną wyniosła [...] % dla działek deklarowanych do płatności JPO tj. Jednolitej Płatności Obszarowej i [...] % dla działek deklarowanych do płatności UPO tj Uzupełniającej Płatności Obszarowej. Od otrzymanej decyzji skarżący wniósł odwołanie, w którym wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie mu dopłat zgodnie z wnioskiem. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów art. 2 ust. 1 i 2 oraz art. 4 ust. 1 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych. W uzasadnieniu wskazał, iż na podstawie umowy dzierżawy z dnia [...] r. zawartej z właścicielem gospodarstwa rolnego R. B. objął w posiadanie gospodarstwo rolne, dołączając je do gospodarstwa oraz gruntów rolnych będących w posiadaniu samoistnym i uprawianych od lat kilkunastu. Przedmiotem dzierżawy były budynki wraz z wyposażeniem i inwentarzem żywym, maszyny rolnicze, oraz grunty i użytki położone w B. przy ulicy [...] zapisane w ewidencji gruntów obrębu [...] B. oraz obrębu [...] K. pod nr jednostki rejestrowej G 67, G 703, G 751, G 719, G 69, G 120. Całość gospodarstwa była w jego posiadaniu do czasu rozwiązania umowy dzierżawy i protokolarnego przekazania gospodarstwa w dniu [...] r. W przedmiotowym okresie dzierżawy utrzymywał on grunty rolne w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, co zostało potwierdzone m.in. w protokole kontroli inspekcji terenowej z dnia [...] r. przeprowadzonej na wniosek ARiMR, w oświadczeniach sąsiadów, rolników, gości gospodarstwa a także dokumentach i oświadczeniach samego skarżącego. W chwili przekazania gospodarstwa tj. w dniu [...] r. cykl produkcji rolnej na rok [...], dotyczący uprawy działek rolnych zgłoszonych przez skarżącego we wniosku był zakończony a grunty były przygotowane do okresu zimowego. Ponadto poinformował, iż stosowne wnioski o przyznanie dopłat złożył w ustawowym terminie i spełnił wszelkie przesłanki konieczne do uzyskania dopłat. Nadto wnioskodawca podniósł, iż ustawodawca określając przesłanki przyznania płatności w żadnym miejscu nie wymienił konieczności posiadania przez producenta rolnego gospodarstwa, czy jak to miało miejsce w rozpatrywanym przypadku posiadania wszelkich działek rolnych do chwili wydania decyzji. Wskazał, iż warunki przyznania dopłat muszą być sprecyzowane w sposób jawny i oczywisty, zaś organ w decyzji nie ma prawa dokonywać interpretacji rozszerzającej i nakładać na wnioskującego kolejnego obowiązku w postaci konieczności posiadania gospodarstwa po zakończeniu roku produkcyjnego, czy nawet kalendarzowego, do czasu wydania decyzji w okresie bliżej niesprecyzowanym przez organ. Zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 5a ust. 3 i 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. nr 31, poz. 264 z póź. zm.) oraz art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż z protokołu zdawczo- odbiorczego z dnia [...] r., na podstawie którego skarżący przekazał gospodarstwo rolne w B. P. N. - pełnomocnikowi właściciela gospodarstwa - wynika, iż na dzień wydania decyzji nie był on już posiadaczem przedmiotowych gruntów rolnych, co tym samym uniemożliwia przyznanie mu płatności bezpośrednich do tych gruntów. Dodał, iż wszelkie zmiany w stanie posiadania gospodarstwa rolnego powstałe w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności powinny być przez wnioskodawcę niezwłocznie zgłoszone Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w trybie zmiany do wniosku, do czego producent zobowiązał się składając podpisany przez siebie wniosek z dnia [...] r. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok [...]. Pismem z dnia [...] r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na powyższą decyzję, wnosząc o przyznanie przedmiotowych płatności i podtrzymał argumentację podnoszoną w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Wskazał, iż analiza przepisów zarówno prawa krajowego, jak i unijnego prowadzić musi do wniosku, że w takiej sytuacji faktycznej, w jakiej znalazł się skarżący, jemu właśnie należą się dopłaty. W szczególności podniósł, że przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego, a w zasadzie jego części, po zakończeniu upraw w danym roku pozostaje bez znaczenia dla okoliczności, iż wszystkie warunki do uzyskania płatności zostały przez niego spełnione. Wskazał na te przepisy unijne, które rozróżniają rok kalendarzowy od roku gospodarczego, wywodząc, że ustawodawca usankcjonował jedynie te przypadki, które polegają na przekazaniu gospodarstwa w trakcie prac polowych, a nie po ich zakończeniu. Stwierdził, że niezrealizowanie uprawnienia do wstąpienia przez kolejnego posiadacza w miejsce wnioskodawcy, w żaden sposób nie wyklucza faktu, iż przekazujący nie ma prawa do dopłat. W ocenie skarżącego przez przeniesienie gospodarstwa w rozumieniu przepisów o płatnościach rozumieć należy tylko przeniesienie wszystkich działek (całego gospodarstwa), a nie jego części tak, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Zwrócił również uwagę, że moment wydania decyzji przez organ jest nieprzewidywalny, a brak możliwości przeniesienia w tym okresie posiadania gospodarstwa ograniczałby prawo własności i byłby sprzeczny ideą pomocy rolnikom uprawiającym i użytkującym grunty rolne. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia [...] roku skarżący uzupełnił swoje dotychczasowe stanowisko wskazując na szereg naruszeń proceduralnych popełnionych przez organy. W szczególności zarzucił, iż nie wszystkie dokumenty zostały dołączone do akt sprawy, że został pozbawiony przez organy wglądu do akt dotyczących wniosku R. B., a co za tym idzie uniemożliwiono mu sformułowanie wcześniej zarzutów w stosunku do tego właśnie postępowania. Tymczasem, w ocenie skarżącego, postępowanie w sprawie p. B. jest wynikiem ujawnienia przez organy informacji o wniosku skarżącego. Zarzucił naruszenie ochrony danych osobowych oraz wskazał na toczące się w związku z tymi sprawami postępowania karne. Podnosząc naruszenie art. 35 kpa sformułował wniosek, że gdyby termin określony w tym przepisie został dotrzymany, to decyzja zostałaby wydana przed datą przeniesienia posiadania gospodarstwa. Zarzucił także naruszenie art. 139 kpa, albowiem w wyniku ponownego rozpoznania sprawy przez organ pierwszej instancji, po uchyleniu pierwotnej decyzji tego organu z dnia [...] roku, kolejna wydana decyzja jest dla niego mniej korzystna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając skargę Sąd badał zatem, czy zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z obowiązującymi w dacie jej wydania przepisami prawa. Sąd badał również, czy stan faktyczny istniejący w dacie wydania zaskarżonego aktu dawał organom podstawę do zastosowania odpowiednich przepisów prawa. Badając zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia prawa, które mogłoby skutkować uchyleniem względnie stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów prawa formalnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazać przyjdzie w tym miejscu, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.s.a., naruszenie przepisów postępowania stanowi przesłankę do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji, jednakże tylko wtedy, kiedy naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na mocy art. 59 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz.U. Nr 35, poz. 217 z późn. zm.) z dniem 27 lutego 2007 roku utraciła moc ustawa z dnia 18 grudnia 2003 roku o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz.U. z 2004 roku, Nr 6, poz. 40 z późn.zm.). Zgodnie jednak z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku do postępowań w sprawach przyznania płatności lub płatności cukrowej, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że decyzje wydane w niniejszej sprawie prawidłowo oparte zostały na przepisach ustawy z 2003 roku i ich kontrola dokonywana jest również w oparciu o te przepisy, pomimo, iż w dacie wydawania tych decyzji przepisy te już nie obowiązywały. Przystępując do oceny legalności zaskarżonej decyzji w świetle zarzutów skarżącego trzeba w pierwszej kolejności zaznaczyć, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru, osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej dalej "producentem rolnym", przysługiwały płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, zwane dalej "gruntami rolnymi". Z kolei ust. 2 tego przepisu wymieniał jako jeden z warunków uzyskania płatności posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych. Z powołanych unormowań wynika wprost, że ustawodawca uzależnił uprawnienie do przyznania płatności m.in. od faktu posiadania gruntów rolnych bez względu na tytuł prawny do gospodarstwa rolnego lub gruntu rolnego. Jednocześnie przepisy dotyczące płatności bezpośrednich nie zawierały określenia, jak należy rozumieć to posiadanie. W takiej sytuacji jest oczywistym, że posiadanie należy rozumieć jako stan prawny i faktyczny, do którego znajdą zastosowanie przepisy art. 336 i nast. Kodeksu cywilnego. Wskazać przyjdzie również na treść art. 4 ustawy o płatnościach bezpośrednich, który stanowiąc o ewentualnych zmianach podmiotowych po stronie wnioskodawcy, mówi o przeniesieniu posiadania bez względu na rodzaj umowy, na podstawie której to przeniesienie następuje i bez związku z tytułem prawnym do gospodarstwa rolnego. Podobnie rzecz się ma w przypadku spadkobrania, gdzie jest mowa o przejęciu posiadania, nie zaś innego tytułu prawnego. Takie unormowania są konsekwencją celu, jakiemu ma służyć instytucja płatności bezpośrednich. Cel ten został określony normami prawa wspólnotowego i w szczególności polega na udzielaniu pomocy tym producentom rolnym, którzy faktycznie prowadzą gospodarstwo rolne (produkcję rolniczą). Powołany wyżej art. 4 ust. 1 ustawy stanowił, że w przypadku, gdy od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji przyznającej płatność, nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność przysługuje temu producentowi, jeżeli spełnia on warunki do jej przyznania i w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego złoży wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji o przyznanie płatności, której dotyczył pierwszy wniosek. Analiza wskazanych wyżej norm prowadzi do nie budzącego wątpliwości wniosku, iż płatności, o których mowa przysługiwały jedynie aktualnemu producentowi rolnemu, nie mogły być natomiast przyznane osobie, która wprawdzie w danym roku była producentem rolnym jednak jeszcze przed wydaniem przez właściwy organ decyzji rozpoznającej jej wniosek wyzbyła się posiadania gospodarstwa rolnego i posiadanie to przeniosła w drodze umowy (w niniejszej sprawie wskutek rozwiązania umowy) na innego producenta. W tego typu przypadku przyznanie jej przedmiotowych płatności było prawnie niedopuszczalne. Nie była natomiast wyłączona możliwość przyznania prawa do płatności osobie, która gospodarstwo rolne przejęła, jednak jedynie wówczas gdy producent ów w terminie dwóch tygodni od dnia przeniesienia posiadania złożył stosowny wniosek. Bezspornym w niniejszej sprawie jest, że skarżący był posiadaczem gospodarstwa rolnego wymienionego we wniosku w dacie złożenia tego wniosku. Bezspornym jest również, iż w dniu [...] roku doszło do przeniesienia posiadania większości działek wchodzących w skład tego gospodarstwa na rzecz właściciela, a przeniesienie to było wynikiem rozwiązania umowy dzierżawy. Wreszcie bezspornym jest i to, że w już dacie wydania pierwszej decyzji w sprawie skarżący nie był posiadaczem tych działek, które wcześniej zadeklarował we wniosku (za wyjątkiem działek o numerach [...], [...] i [...]). Oceniając, przez pryzmat wskazanych wyżej okoliczności, uprawnienie skarżącego do płatności za rok [...] wskazać należy, iż do daty przeniesienia posiadania dzierżawionych działek co do zasady spełniał on przesłanki, od których przepisy ustawy uzależniały nabycie wskazanego prawa. Z chwilą przeniesienia posiadania większości działek zaistniał stan faktyczny niezgodny ze stanem zadeklarowanym we wniosku, a w konsekwencji w dacie wydania decyzji przez orzekające w sprawie organy przyznanie mu wnioskowanych płatności było niedopuszczalne. Na ocenę prawidłowości wydanych przez organy obu instancji decyzji nie może mieć również wpływu podnoszony przez skarżącego w skardze fakt, iż umowa dzierżawy została rozwiązana dopiero z końcem [...], tj. w momencie, kiedy wszystkie prace polowe zostały już wykonane, albowiem kwestia ta w świetle cytowanych powyżej norm nie ma prawnego znaczenia. Przepisy ustawy, jak wyżej wykazano, dawały możliwość przyznania płatności tylko temu producentowi, który był posiadaczem zadeklarowanego gospodarstwa nie tylko w dacie złożenia wniosku, ale również w dacie wydania decyzji. Wyjątki od tej zasady zostały sformułowane w omówionym już art. 4 ustawy. Podobnie w kwestii uprawnień producenta w chwili wydawania decyzji wypowiedział się tut. Sąd w prawomocnym wyroku z dnia 7 listopada 2007 roku (sygn. akt II SA/Gl 234/07, niepubl.). Nie bez znaczenia pozostaje podnoszona przez organ odwoławczy okoliczność, że skarżący miał świadomość obowiązku powiadomienia organu w toku postępowania o zmianach w stosunku do wniosku. Wyraźnie ten obowiązek wynikał z pouczenia zawartego w formularzu wniosku i odnosił się również do zmiany zadeklarowanego obszaru. Dokonanie takiego zawiadomienia doprowadzić by mogło do odpowiedniej korekty wniosku, a tym samym do uniknięcia sankcji. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że istotnie w dacie wydawania decyzji wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 51 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku. Wskazać w tym miejscu przyjdzie, że wbrew twierdzeniom skarżącego bez znaczenia dla zastosowania tego właśnie przepisu unijnego pozostaje okoliczność, że przeniesienie posiadania nie obejmowało całego gospodarstwa rolnego, a jedynie jego część. Wskazana norma odnosi się bowiem do różnicy obszaru zadeklarowanego w stosunku do ustalonego bez względu na to, jaką część gospodarstwa ona stanowi. Podobną zasadę potwierdza art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 roku, ustanowionego w związku z przystąpieniem m.in. Polski do Wspólnoty Europejskiej. Powołane przepisy stanowią jednocześnie podstawę wymierzenia sankcji w sytuacji, kiedy różnica przekracza 50%. Zatem uznać należy, że organy w sposób prawidłowy zastosowały przepisy prawa tak co do odmowy przyznania płatności, jak i co do sankcji. Zarzuty skarżącego, co do niewłaściwego zastosowania przepisów unijnych nie mogły w świetle powyższych wywodów odnieść skutku. Wszak to właśnie na podstawie tych przepisów organy podjęły swoje rozstrzygnięcia. Kwestia przeniesienia gospodarstwa jako całości została już wyżej wyjaśniona, natomiast kwestia określania roku gospodarczego, czy też kalendarzowego również pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia, a to z uwagi na przyjęcie, iż decydujące znaczenie miał moment wydania decyzji. Jak wskazano na wstępie Sąd nie dopatrzył się również takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wydanie kontrolowanych decyzji nastąpiło bowiem w oparciu o bezspornie ustalony stan faktyczny, a dokonana interpretacja prawa materialnego i jego zastosowanie nastąpiło w sposób prawidłowy. Tym niemniej Sąd dostrzega uchybienia organów w załatwieniu sprawy. Na uwagę bowiem zasługuje zarzut naruszenia art. 35 kpa. Zgodzić się przyjdzie ze skarżącym, że gdyby doszło do wydania decyzji przed [...] roku, to decyzja musiałaby być pozytywna. Zgodnie jednak z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych przewlekłość postępowania administracyjnego nie stanowi uchybienia, które ma istotny wpływ na wynik sprawy. Stronie przysługuje bowiem w toku postępowania administracyjnego zażalenie, jak i skarga na bezczynność organu w przypadku, gdy ten dopuszcza się zwłoki. Przepisy postępowania przyznają również organom możliwość przedłużenia postępowania w uzasadnionych przypadkach. Dodatkowo stwierdzić przyjdzie, iż nawet gdyby dojść do przekonania, że naruszenie art. 35 może stanowić podstawę do uchylenia decyzji, to i tak wobec kasacyjnego charakteru orzeczeń sądu administracyjnego, sprawa musiałaby być rozpoznana na nowo przez organy administracyjne, a to siłą rzeczy miałoby miejsce również po terminie określonym w art. 35 kpa. Nie jest zasadny także zarzut naruszenia art. 139 kpa. Organ odwoławczy nie zmienił bowiem decyzji organu pierwszej instancji na niekorzyść skarżącego. Do ponownego rozstrzygnięcia sprawy doszło w wyniku uchylenia decyzji organu pierwszej instancji z powodu nie wyjaśnienia przez ten organ wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Ich ponowne wyjaśnienie i uzupełnienie spowodowało zmianę również w wysokości orzeczonej sankcji przez organ pierwszej instancji, a w takim przypadku art. 139 kpa nie znajduje zastosowania. Przepis ten znajduje bowiem zastosowanie wyłącznie w stosunku do organu odwoławczego. Odnośnie natomiast zarzutów skarżącego nawiązujących do uchybień w związku ze sprawą z wniosku R. B., to wyjaśnić przyjdzie, iż ta sprawa jest przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego, co powoduje, iż nie podlega ona kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu. Stroną postępowania o przyznanie płatności jest bowiem tylko producent rolny, który się o tę płatność ubiega, a w przypadkach wskazanych w ustawie również jego następca prawny. W niniejszej sprawie stroną nie jest i nie mógł nią być R. B., jak również w sprawie o przyznanie płatności z wniosku R. B. nie może być stroną skarżący. Taka sytuacja usprawiedliwia przy tym działania organów odmawiające skarżącemu wglądu do akt tamtej sprawy. Zwrócić przyjdzie w tym miejscu uwagę, iż błędnie przyjął organ odwoławczy, że udział w rozprawie administracyjnej podyktowany był przymiotem strony w stosunku do R. B.. Nie zmienia to faktu, że R. B. mógł występować w niniejszym postępowaniu np. w charakterze świadka. Brak wskazywanych przez skarżącego dokumentów również w ocenie Sądu nie miał wpływu na rozstrzygnięcie. W świetle powyższych wywodów bez wpływu na legalność zaskarżonej decyzji pozostaje kwestia wzajemnych relacji i stosunków prawnych pomiędzy skarżącym a R. B. Jak wynika z treści oświadczeń obu zainteresowanych jest to spór o charakterze cywilnoprawnym. Jego rozstrzygnięcie pozostaje poza kompetencjami organów administracji publicznej, jak również poza kognicją sądów administracyjnych. Również wskazywane przez skarżącego ewentualne nieprawidłowości w działaniach pracowników ARiMR muszą pozostać poza kontrolą Sądu w niniejszej sprawie. Jak już wskazano sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej pod względem legalności. W szczególności kontrola ta polega na stosowaniu środków określonych w ustawie (art. 3 § 1 p.s.a.) i obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne tak, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie (art. 3 § 2 pkt 1 p.s.a.). Zatem zarzuty skarżącego kierowane personalnie w stosunku do pracowników organów mogłyby mieć znaczenie jedynie w sytuacji, kiedy w przypadku ich potwierdzenia doszłoby do wydania decyzji niezgodnej z obowiązującymi przepisami prawa względnie do takiego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 155 p.s.a. Tymczasem w ocenie Sądu taka sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, a zatem podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.s.a

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło