II SA/Gl 828/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi A. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu w wyniku wniosku pełnomocnika skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego i uzupełnienia braku formalnego skargi p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 22 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 828/11 odrzucił na podstawie art. 220 § 3, art. art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 46 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a., skargę A. F. na opisaną w rubrum decyzję. Pełnomocnik bowiem nie uiścił wpisu sądowego od skargi w kwocie 500,00 zł oraz nie złożył pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego, po uprzednim bezskutecznym wezwaniu go do dokonania powyższych czynności. Jak ustalił Sąd, wyznaczony termin do uiszczenia wpisu sądowego i złożenia pełnomocnictwa, wobec doręczenia pełnomocnikowi w dniu [...] r. powołanych wezwań upłynął w dniu [...] r. Odpis powołanego na wstępie postanowienia, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, doręczony został pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...] r. Pismem z dnia [...] r. (nadanym w tej samej dacie) pełnomocnik wystąpił o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, zwracając się jednocześnie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych ponad kwotę 100,00 zł. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu oświadczył, iż otrzymał odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego wraz z pismem przewodnim z dnia [...] r., informującym o doręczeniu ww. odpisu zarządzenia, jak również odpis odpowiedzi na skargę. Podkreślił natomiast, iż nie zostało mu doręczone wezwanie do przedłożenia pełnomocnictwa procesowego. W dalszej części pełnomocnik wskazał, iż skarżący o fakcie nieusunięcia braku formalnego dowiedział się dopiero w dniu [...] r., tj. w dniu doręczenia pełnomocnikowi odpisu rozstrzygnięcia o odrzuceniu skargi. W ocenie wnioskodawcy powołane postanowienie Sądu z dnia 22 grudnia 2011 r. w zakresie nieuzupełnienia braku formalnego skargi było przedwczesne. Nadto pełnomocnik zaznaczył, iż skarżący przebywał za granicą, zaś dopiero spotkał się z nim [...] r., przy czym nie miał możliwości skontaktowania się z klientem, jak również uiszczenia w jego imieniu wpisu sądowego. Podniesiono także, iż skarżący pomimo powrotu z zagranicy, nie jest w chwili obecnej w stanie bez uszczerbku dla siebie i swojej rodziny opłacić wpisu od skargi, zwłaszcza że, przewlekle chorował zagranicą, na co przeznaczył praktycznie wszystkie oszczędności. Zdaniem pełnomocnika nieobecność skarżącego w kraju uniemożliwiła mu wystąpienie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, zaś on pod nieobecność skarżącego nie mógł w sposób skuteczny takowego wniosku złożyć. W załączeniu przesłano pełnomocnictwo procesowe udzielone pełnomocnikowi przez skarżącego w dniu [...] r. Pismem z dnia [...] r. uczestniczka postępowania M. N. ustosunkowując się do przedmiotowego wniosku zwróciła się o poświadczenie terminu przebywania przez skarżącego na leczeniu zagranicą, kosztów z tym związanych, a także zaświadczenia o uzyskiwanych przez skarżącego i jego małżonkę, w przypadku ustawowej wspólności majątkowej, dochodów z umowy o pracę za 2011 r. oraz dochodów z prowadzonej przez nich działalności gospodarczej. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 86 § 1 p.p.s.a. przewiduje, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanawia przywrócenie terminu. Jednakże wniosek taki musi spełniać określone przepisami warunki. W myśl art. 87 p.p.s.a pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Powołane powyższej przesłanki przywrócenia terminu muszą wystąpić łącznie, ażeby wniosek mógł zostać uwzględniony. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna uchybienia terminowi istniała przez cały czas, aż do momentu jej ustania. Brak winy strony w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Natomiast dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw winny skutkować odmową przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności (por. np. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006, s. 210 i tamże powoływane orzecznictwo sądów administracyjnych). Wychodząc naprzeciw wnioskodawcy i uznając, iż wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi został złożony w terminie (a zatem dając wiary oświadczeniu pełnomocnika, iż korespondencja sądowa jaką otrzymał on w dniu [...] r. omyłkowo nie zawierała wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi, a w konsekwencji przyjmując jako datę ustania przyczyny uchybienia terminu do nadesłania pełnomocnictwa procesowego - dzień [...] r.), to jednakże w odniesieniu do powołanych we wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego okoliczności, a także mając na względzie utrwalone stanowisko w orzecznictwie nie sposób uznać, że wystąpiła po stronie skarżącego przesłanka braku winy z art. 86 § 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego jako przyczynę uchybienia terminu wskazał wyjazd swojego mandata poza granice kraju i niemożność skontaktowania się z nim. Rozważenia wymaga zatem, czy ww. okoliczność uprawdopodobnia brak winy w uchybieniu terminu. Bezsporne jest, że w dniu [...] r. pełnomocnikowi, działającemu w imieniu i na rzecz skarżącego, doręczono odpis zarządzenia w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego. W ocenie Sądu nie powinno budzić wątpliwości – w świetle obowiązujących przepisów prawa kształtujących pozycję procesową pełnomocnika strony – że to w tej dacie, a nie w dniu [...] r., tj. w dniu spotkania pełnomocnika ze skarżącym, jak to wywodzi pełnomocnik w rozpoznawanym wniosku, strona skarżąca została skutecznie poinformowana o ciążącym na niej obowiązku. Bez wpływu na powyższą ocenę pozostają przyjęte przez skarżącego i jego pełnomocnika ustalenia co do sposobu wzajemnego porozumiewania się. Zważyć należy, że pełnomocnik ustanowiony przez skarżącego z wyboru powinien wiedzieć, iż wniesienie skargi do Sądu inicjuje wszczęcie postępowania sądowoadminitracyjnego, co oznacza z kolei otrzymywanie korespondencji sądowej, jak również obowiązek uiszczenia należnego wpisu. Skoro pełnomocnik decyduje się reprezentować skarżącego w zawisłej sprawie to powinien podjąć stosowne czynności procesowe i dopełnić wszystkich obowiązków z tym związanych, a co za tym idzie, także ustalić ze skarżącym sposób komunikacji. W tym miejscu przyjdzie wskazać, że pełnomocnik wnosząc skargę winien także wiedzieć, czy mandat jest w stanie uiścić w części bądź w całości ewentualne koszty postępowania, w tym także uiścić wpis, czy też będzie ubiegał się o zwolnienie od kosztów sądowych, a jeżeli tak, to z jakich względów. W rozpoznawanej sprawie nic też nie stało na przeszkodzie, by skarżący wcześniej przygotował i przekazał pełnomocnikowi wniosek o przyznanie prawa pomocy lub też w terminie otwartym do uiszczenia wpisu, taki wniosek na podstawie uprzednio uzyskanych informacji o sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego, pełnomocnik sporządził i podpisał. Stosownie bowiem do postanowień uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt I OPS 11/09 - wniosek o przyznanie prawa pomocy składany na urzędowym formularzu może być podpisany także przez pełnomocnika strony. Wobec powyższego niezrozumiałym jest również twierdzenie pełnomocnika, że i on nie miał możliwości uiszczenia w imieniu skarżącego wpisu. Zarówno od strony postępowania sądowego, jak i od jej pełnomocnika oczekiwać należy dbałości o prowadzenie swoich spraw. Stąd też następstwa ewentualnych zaniedbań, o ile nie były one wywołane czynnikami obiektywnymi, obciążają tę właśnie stronę. Wskazane zaś we wniosku okoliczności nie są ani nadzwyczajne, ani nagłe, ani też nieprzewidywalne. W ocenie Sądu przywołany we wniosku o przywrócenie terminu brak kontaktu pomiędzy skarżącym a jego pełnomocnikiem nie stanowi okoliczności niezależnej od strony skarżącej, tj. takiej, której nie była by w stanie ona bądź jej pełnomocnik przeciwdziałać. Jest natomiast wynikiem braku należytej staranności, a tylko jej dochowanie, zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądowoadministracyjnego, pozwala przyjąć niezawinione uchybienie terminu, a tym samym uniknąć negatywnych konsekwencji procesowych. Wobec niespełnienia warunku dotyczącego uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego, Sąd nie mógł uwzględnić wniosku o przywrócenie terminu (i to zarówno w odniesieniu co do opłaty wpisu, jak i usunięcia braku formalnego) wobec czego na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.