II SA/Gl 828/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2019 r. sprawy ze skargi Gminy C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w przedmiocie urządzeń zapobiegających szkodom oddala skargę. Gmina C. pismem z 5 lipca 2018 r. wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta U. z [...] r. nakazującą Gminie C. wykonanie urządzeń zapobiegającym szkodom. Jako przesłankę wznowienia wskazano art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego i ujawnienie się nowej okoliczności nieznanej organowi w momencie podejmowania pierwotnej decyzji, a mianowicie wykonanie projektu inwestycji przewidzianej decyzji będącej realizacją nałożonego obowiązku. Z projektu tego wynika, że nie jest możliwe wykonanie zabezpieczeń będących w zgodzie z treścią decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej postanowieniem z [...] r. nr [...] wydanym na podstawie art. 149 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego wznowiło postępowanie administracyjne zakończone decyzją tegoż organu z [...] r. W postanowieniu tym wskazano, że w sprawie tej wniosek wpłynął od strony postępowania i wskazana została przesłanka uzasadniająca podjęcie takiego rozstrzygnięcia, przy czym zaakcentowano, że w sprawie toczy się postępowanie przed sądem administracyjnym i okoliczność ta nie stoi na przeszkodzie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją administracyjną, natomiast postępowanie to nie może być prowadzone. Z tego też powodu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej postanowieniem z tego samego dnia, czyli [...] r. zawiesiło postępowanie w sprawie wznowienia postępowania. Gmina C. pismem z 20 grudnia 2018 r. wystąpiła do wskazanego organu administracji publicznej z wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania. Wskazany organ postanowieniem z [...] r., podjął zawieszone postępowanie i wskazał, że akta sprawy wpłynęły do niego z sądu administracyjnego 16 stycznia 2019 r. Decyzją z [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej odmówiło uchylenia decyzji własnej z [...] r. utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza U. z [...] r. w przedmiocie nałożenia na Gminę C. obowiązku wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. W motywach rozstrzygnięcia przedstawiono wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, przywołano treść art. 151 Kodeksu postępowania administracyjnego jak również przedstawiono przesłankę wznowienia przedmiotowego postępowania. W dalszej kolejności zamieszczono rozważania dotyczące zasad wznawiania postępowania jak również ewentualne rozstrzygnięcia w przypadku uznania za zasadny zgłoszony wniosek. W konkluzji organ ten doszedł do wniosku, że brak jest podstaw do wydania decyzji uchylającej pierwotną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej. Podniesiono zarazem, że okoliczności podniesione przez Gminę C. uzasadniają bardziej zmianę decyzji w trybie art. 155 wyżej wymienionego Kodeksu lub też stwierdzenie nieważności decyzji z powodu art. 156 § 1 pkt 5 tegoż Kodeksu. W końcowej części uzasadnienia decyzji podniesiono, że brak było podstaw do wstrzymania wykonania decyzji tegoż organu z [...] r. Z powyższą decyzją nie zgodziła się Gmina C., która pismem z 15 maja 2019 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej zarzucono przedmiotowej decyzji naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotne znaczenie, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 5 w związku z art. 151 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na odmowie uchylenia decyzji i przyjęcie, że w sprawie tej nie zachodzi przesłanka do wznowienia postępowania administracyjnego. Nadto zarzucono naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 tego Kodeksu poprzez nie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia, czy w sprawie rzeczywiście wystąpiła nowa okoliczność wcześniej nie znana organowi. W motywach skargi podkreślono, że w sprawie tej ujawniła się nowa okoliczność, która istniała w dniu wydania decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej ale nie znana temu organowi, którą okazała się opinia sporządzona przez inż. P. J., z której wynika, że określony w przedmiotowej decyzji obowiązek nie zapewni odprowadzania wód do rzeki [...], ani do innego odbiornika. W ocenie skarżącej Gminy organ wypowiadający się w kwestionowanej decyzji nie podjął działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do prawidłowego załatwienia sprawy. Organy wypowiadające się w sprawie skupiły się wyłącznie na kwestii naruszenia stosunków wodnych i konieczności budowy urządzeń zapobiegających szkodom, nie przypisując żadnego znaczenia rodzajowi urządzeń, które miałyby powstać. Przywołana powyżej opinia wskazała, że projekt odprowadzania wody wskazany w decyzji nie jest możliwy do realizacji z uwagi na uwarunkowania techniczne i kolizję przewidywanego rowu z obecnym kanałem odprowadzającym do rzeki wody opadowe. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej wniosło o oddalenie skargi i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zaprezentowało w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych i w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) wykazała bowiem, że rozstrzygnięcie stanowiące jej przedmiot odpowiada wymogom prawa. Stosownie do postanowień art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., Nr 1302) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 wyżej wymienionej ustawy sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie podkreślić, że przedmiotowe postępowanie prowadzone było w ramach nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej, a mianowicie wznowienia postępowania administracyjnego. Okoliczność ta posiada istotne znaczenie dla oceny prawidłowości kontrolowanej decyzji. Nadto polu widzenia należy mieć to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach jak również Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedzieli się co do zgodności z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z [...] r. Tutejszy Sąd wyrokiem z 8 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/GI 876/17 oddalił skargę Gminy C., a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 30 października 2018 r. sygn. akt II OSK 1021/18 oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Z uwagi na powyższe przywołać należy treść art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z nim ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w prawomocnym orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Nadto przyjdzie dostrzec, że po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. b przywołanej powyżej ustawy sąd uwzględnia skargę w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Przywołanie powyższych regulacji prawnych jest o tyle istotne, że w skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca Gmina, powyższego argumentu nie podnosiła, natomiast przed orzekaniem przez ten Sąd pismem z 9 października poinformowano powyższy Sąd o zawieszeniu wznowionego postępowania administracyjnego jak również przedstawiono powód takiego działania organu administracji, a mianowicie sporządzoną opinię przez P. J. Oznacza to, że Naczelny Sad Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną miał w polu widzenia także i tę nową okoliczność podniesioną przez skarżącą Gminę. Rozpoznając przedmiotową skargę w polu widzenia należy mieć i to, że w rozpoznawanej sprawie nie mają zastosowania postanowienia art. 56 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ w sprawie tej wpierw została wniesiona skarga do sądu administracyjnego, a dopiero później został złożony wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego z powołaniem się na przesłankę przewidzianą treścią at. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, a mianowicie pojawienie się nowych okoliczności lub dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, a nie były znane organowi. Zasadnie zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej po wpłynięciu stosownego wniosku podjęło postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego, a następnie zawiesiło to postępowanie do czasu zakończenia postępowania przed sądem administracyjnym. Jak już zostało to zaznaczone Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną gminy od wyroku tutejszego Sądu i przy orzekaniu znał opinię P. J., ponieważ skarżąca Gmina powołała się na nią. W świetle powyższego przyjdzie uznać, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza U. z [...] r. w przedmiocie nałożenia na Gminę C. obowiązku wykonania urządzeń zapobiegających szkodom jest nie tylko ostateczna, ale także legitymuje się przymiotem prawomocności, ponieważ została dwukrotnie poddana sądowej kontroli. W tym miejscu przyjdzie dostrzec, że sąd pierwszej instancji dokonując jej kontroli miał w polu widzenia przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego, albowiem nie był związany granicami skargi. Odmiennie sytuacja przedstawiała się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, ponieważ Sąd ten rozpoznaje jedynie zarzuty sformułowane w skardze kasacyjnej. W stosunku do decyzji prawomocnej materialnie dopuszcza się możliwość uruchomienia trybu nadzwyczajnego weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej, jednakże musi w tym zakresie ujawnić się taka przesłanka, która w momencie orzekania przez sąd nie występowała i nie mogła być wzięta pod uwagę przy ocenie legalności kontrolowanej decyzji administracyjnej. Do takiej grupy przesłanek zaliczyć należy ujawnienie się nowych okoliczności istniejących w dniu wydania decyzji, a nie znanych organowi podejmującemu rozstrzygnięcie. W rozpoznawanej sprawie skarżąca Gmina wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego przywołaną powyżej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z [...] r. z uwagi na ujawnienie się nowej okoliczności istniejącej w dniu wydania decyzji, a nie znanej organowi, którą jest opinia sporządzona przez P. J. Zauważyć należy, że opinia ta sporządzona została dopiero w 2018 r. i dołączona została do wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego. Zasadnie organ administracji w poddanej kontroli decyzji wskazał, że nową okolicznością dla sprawy jest taka okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja, co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Chodzi zatem o okoliczności istotne w takim znaczeniu, że ich istnienie lub brak bezpośrednio wpływają na treść rozstrzygnięcia. Okoliczności te muszą być zatem prawotwórcze, z punktu widzenia znajdującego zastosowanie w sprawie przepisu prawa materialnego. W niniejszej sprawie z tego typu sytuacją organ administracji publicznej nie zetknął się, ponieważ skarżąca Gmina przedłożyła opinię co do możliwości wykonania nałożonego na nią obowiązku. Z opinii tej wynika, że nie jest to możliwe. W świetle powyższego rozważyć należy, czy faktycznie opinia taka jest nową okolicznością w sprawie. Podzielić należy w sprawie to, że stan faktyczny jest znany zarówno skarżącej Gminie jak również pozostałym stronom postępowania administracyjnego. Także okoliczności związane z zaleganiem na trasie projektowanego odprowadzania wody opadowej i roztopowej znajdują się sieci kablowe były wcześniej znane, zatem opinia ta nie wprowadza w tym zakresie żadnych nowych okoliczności. Nadto przyjdzie dostrzec, że przy podejmowaniu decyzji z [...] r. okoliczności te były w polu widzenia organów, co znalazło także odzwierciedlenie w uzasadnieniu wyroku tutejszego Sądu jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. W konsekwencji podzielić należy stanowisko organu administracji publicznej, że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła nowa okoliczność nie znana organowi w dniu podejmowania przez niego decyzji administracyjnej, a tym samym brak jest podstaw do uznania, że wyczerpana została przesłanka uzasadniająca uchylenie decyzji z [...] r. Na marginesie można zauważyć, że gdyby nawet uwzględnić żądanie skarżącej Gminy, to i tak w sprawie musiałaby zapaść analogiczna decyzja do tej, która została wydana [...] r. Przy ocenie prawidłowości zaskarżonej decyzji w polu widzenia należy mieć to, że decyzja ta posiada przymiot prawomocności i przesłanki jej weryfikacji w trybie nadzwyczajnym muszą być nadzwyczaj silne i mocno uargumentowane. W niniejszej sprawie jak zostało to zaznaczone, przywoływane okoliczności były znane organom wypowiadającym się w prawem przewidzianych rozstrzygnięciach i co więcej poddane zostały także ocenie i kontroli sądów administracyjnych. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.