II SA/Gl 83/15

WyrokWSA w Gliwicach2015-07-13

Skład orzekający: Rafał Wolnik, Maria Taniewska-Banacka, Artur Żurawik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wydał decyzję o sprzeciwie wobec zgłoszenia budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, powołując się na potencjalne naruszenie interesów osób trzecich i konieczność uzyskania pozwolenia na budowę, bez należytego rozpatrzenia zarzutów odwołania i zastosowania właściwych przepisów?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie rozpatrzył wszystkich zarzutów odwołania skarżącego, w szczególności dotyczących zastosowania §31 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zamiast tego, organ oparł się na argumentacji dotyczącej potencjalnego pogorszenia stanu środowiska, co nie było podstawą decyzji organu I instancji, a jednocześnie nie odniósł się do wszystkich przesłanek z art. 30 ust. 7 p.b. W związku z tym, decyzja organu odwoławczego została uznana za wadliwą i naruszającą przepisy postępowania, co skutkowało jej uchyleniem.
Stan faktyczny
Skarżący zgłosił zamiar budowy przydomowej oczyszczalni ścieków. Starosta wniósł sprzeciw, nakładając obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, powołując się na §31 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i potencjalne wykraczanie obszaru oddziaływania poza działkę. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty, argumentując złożoność inwestycji i konieczność ochrony interesów osób trzecich. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając organom nierzetelność i błędne stosowanie przepisów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz orzekł, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 520 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka,, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Aleksandra Gumuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2015 r. sprawy ze skargi B. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu od zgłoszenia robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kwotę 520 (pięćset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Starosta Z. decyzją z dnia [...] r., znak [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – dalej k.p.a.) w związku z art. 30 ust. 6 pkt 1 i ust. 7 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (j.t. Dz. U. 2013 r., poz. 1409 ze zm. – dalej p.b.), po rozpatrzeniu zgłoszenia Inwestora B. Z. dotyczącego budowy przydomowej oczyszczalni ścieków na dz. nr ewid. 1, 2, 3 w m. M., wniósł sprzeciw do realizacji w/w przedsięwzięcia i nałożył na Inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie robót budowlanych. W uzasadnieniu podał m. in., że wg §31 ust 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., nr 75, poz. 690 ze zm.), odległość studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, niewymagającej, zgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony ujęć i źródeł wodnych, ustanowienia strefy ochronnej, powinna wynosić - licząc od osi studni - co najmniej: do najbliższego przewodu rozsączającego kanalizacji indywidualnej, jeżeli odprowadzane są do niej ścieki oczyszczone biologicznie w stopniu określonym w przepisach dotyczących ochrony wód – 30 m. Z załączonego szkicu wynika, że obszar oddziaływania (teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu) wykracza poza granice działki Inwestora. Jeżeli obszar oddziaływania obiektu obejmuje działki sąsiednie, należy właścicielom tych działek zapewnić udział w postępowaniu na prawach strony. Jest to możliwe tylko w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. Dodatkowo przedmiotową inwestycję należy uzgodnić z administratorem sieci kanalizacyjnej przed wydaniem decyzji. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł B. Z. Podał m. in., że jej uzasadnienie jest nielogiczne i nie odnosi się do zgłoszenia. W zgłoszeniu nie ma mowy o instalacji rozsączającej i jest dokładnie opisana zasada działania oczyszczalni. Oczyszczalnia będzie obsługiwać domek letniskowy zamieszkały docelowo przez 2 osoby. Ścieki oczyszczone w części biologicznej zostaną skierowane na złoże roślinno-glebowe (oczyszczalnie hydroponiczne i hydrofitowe to jedne z najsprawniejszych i najszybciej rozwijających się oczyszczalni, są innowacyjne i przyjazne dla środowiska). Następnie oczyszczone ścieki będą skierowane do zbiornika PCV szczelnego i będą wykorzystywane do celów gospodarczych oraz oczka wodnego. Nie ma oddziaływania na sąsiednie działki, ani uciążliwości dla sąsiednich terenów, a przez to nie jest potrzebne pozwolenie. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]r., znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w związku z art. 30 ust. 7 pkt 4 i art. 82 ust. 3 p.b., po rozpatrzeniu odwołania B. Z. od decyzji Starosty Z. z dnia [...]r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W ocenie organu złożoność przedstawionego sposobu oczyszczania ścieków oraz konieczność jego właściwego dostosowania do panujących warunków w terenie w którym ma zostać zastosowany, wymaga sporządzenia projektu budowlanego oraz zapewnienia nadzoru jego wykonania przez odpowiednio wykwalifikowaną osobę, gdyż niewłaściwe dobranie poszczególnych członów oczyszczających lub niewłaściwe wykonanie oczyszczalni ścieków bytowych z wykorzystaniem stokowego złoża gruntowo-roślinnego, może spowodować wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich, poprzez przenikanie do gruntu nieoczyszczonych ścieków bytowych. Z uwagi na fakt, że obszar oddziaływania obiektu (przydomowej oczyszczalni ścieków) obejmuje działki sąsiednie, należy właścicielom tych działek zapewnić udział w postępowaniu na prawach strony, tym bardziej, że na terenie objętym inwestycją nie ma kanalizacji wodociągowej, ani sanitarnej, a działka objęta inwestycją położona jest w jednostce strukturalnej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oznaczonej symbolem MM - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i zagrodowej. W związku z powyższym, w wyniku realizacji zgłoszenia może dojść do naruszenia uzasadnionych interesów osób trzecich poprzez wprowadzenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla działek zlokalizowanych w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji. Ochrona interesów osób trzecich jest możliwa tylko w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. Skargę na decyzję Wojewody złożył B. Z.. Podał m. in., że oczyszczalnia ta specjalnie jest wymyślona dla obszarów górskich. Na żadnym etapie postępowania nie poproszono go o dostarczenie dodatkowych informacji czy opinii, bądź innych dokumentów. Pyta, na jakiej podstawie i kto dał prawo Urzędowi twierdzić, że nie ma odpowiedniej wiedzy, kwalifikacji i możliwości zbudowania oczyszczalni. W ocenie Urzędu projekt jest złożony, ale nie dla Skarżącego. Urząd z góry zakłada, że złoże będzie nieszczelne, co jest bezpodstawne. Urząd bezpodstawnie uważa, że Skarżący nie umie obsługiwać osadnika ścieków. Ścieki trafiając do środowiska na tym etapie są już oczyszczone przez dwa człony oczyszczalni: osadnik i pionowe złoże biologiczne zraszane. Urząd stwierdza, że na terenach objętych inwestycją nie ma kanalizacji wodociągowej ani sanitarnej, a Starosta każe uzgodnić budowę z administratorem sieci kanalizacyjnej (której nie ma). W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazało, że jest ono dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie. Zaskarżone rozstrzygnięcie narusza bowiem przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. skutkuje jego uchyleniem. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Prowadzą też postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) i powinny działać w sprawie wnikliwie (art. 12 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a.). Zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 pkt 3 p.b. (w brzmieniu na dzień wydawania decyzji) pozwolenia na budowę nie wymaga budowa indywidualnych przydomowych oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50 m3 na dobę. Stosownie do treści art. 30 ust. 1 pkt 1 p.b. zgłoszenia właściwemu organowi wymaga m. in. budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 3 p.b. Z kolei zgodnie z treścią art. 30 ust. 7 p.b. właściwy organ może nałożyć, w drodze decyzji, o której mowa w ust. 5, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub spowodować: 1) zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia; 2) pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków; 3) pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych; 4) wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. Jednocześnie, zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 października 2014 r., II SA/Po 732/14, który tut. Sąd podziela, dla zachowania trzydziestodniowego terminu z art. 30 ust. 5 p.b. konieczne jest wydanie i wysłanie przed jego upływem ewentualnego sprzeciwu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1899/10). Przesłanka ta została spełniona. W niniejszej sprawie problem w zasadzie dotyczy realizacji uprawnień właścicielskich co do nieruchomości. Prawo własności jest prawem chronionym konstytucyjnie, jednak nie oznacza to, że ochrona ma charakter nieograniczony, absolutny i właściciel może w sposób dowolny wykorzystywać swą nieruchomość. Jak każda wartość konstytucyjna prawo własności podlega ograniczeniom, niezbędnym dla ochrony różnorodnych innych wartości (zob. np. L. Garlicki, Komentarz do art. 31 Konstytucji, [w:] L. Garlicki [red.], Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, tom III, Warszawa 2003; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2008 r., II OSK 460/07). Z kolei związana z prawem własności zasada wolności budowlanej, znajdująca odzwierciedlenie także w art. 4 p.b., jako prawo do zabudowy, ma dwa aspekty: cywilnoprawny i publicznoprawny. W aspekcie cywilnoprawnym prawo zabudowy jest pochodną prawa własności nieruchomości (ewentualnie innego prawa majątkowego o charakterze rzeczowym lub nawet obligacyjnym, w którym mieści się "prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane"), można więc przyjąć, że pośrednio zakotwiczone jest w art. 64 Konstytucji (oraz 21 ust. 1), gwarantującym "prawo do własności, innych praw majątkowych oraz prawo dziedziczenia" (ust. 1), równą dla wszystkich ochronę prawną (ust. 2) oraz dopuszczającym ograniczenie własności "tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności" (ust. 3). Trybunał Konstytucyjny - trafnie zaznaczając, że prawo własności stanowi najszersze przedmiotowo i najsilniejsze prawo do rzeczy, skuteczne erga omnes, i powołując się na art. 140 k.c. - przyjmuje jednak klasyczną konstrukcję, że właściciel może czynić z rzeczą wszystko, z wyjątkiem tego, co zakazane; co jednak istotniejsze, twierdzi, że: "art. 140 Kodeksu cywilnego wymienia jedynie podstawowe uprawnienia składające się na prawo własności, które jednakże nie wyczerpują jego treści, obejmujące m. in. - w odniesieniu do nieruchomości - uprawnienie do jej zabudowania" (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. Kp 7/09; OTK-A 2011/3/26). W tym samym orzeczeniu TK zauważa również, że granice prawa własności wynikają zarówno z norm prawa cywilnego (stanowiącego część prawa prywatnego), jak i z prawa administracyjnego (stanowiącego część prawa publicznego). W odniesieniu do prawa zabudowy - składowej prawa własności nieruchomości - można wręcz stwierdzić, że kształtowane jest ono przede wszystkim przez prawo publiczne. Normy administracyjnoprawne wyznaczające granice prawa własności nieruchomości zawarte są głównie w przepisach z zakresu szeroko pojętego prawa budowlanego (wraz z przepisami techniczno-budowlanymi) oraz przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także w aktach prawnych dotyczących ochrony: przyrody, środowiska, gruntów rolnych i leśnych i zabytków, jak również w prawie wodnym, geologicznym i górniczym. Znaczna część tych przepisów odnosi się wyłącznie lub głównie do sposobu korzystania z prawa własności nieruchomości, ponieważ każde ograniczenie prawa zabudowy jest pośrednio ograniczeniem prawa własności nieruchomości. Nie ulega tu wątpliwości, że skorzystanie przez właściciela, ewentualnie np. użytkownika wieczystego nieruchomości z prawa zabudowy, może niekorzystnie oddziaływać na możliwość korzystania z nieruchomości należących do innych podmiotów i to nie tylko tych bezpośrednio graniczących z nieruchomością zabudowywaną. Oddziaływanie obiektu może mieć różny stopień uciążliwości i charakter. Ochrona praw osób trzecich, czyli przede wszystkim sąsiadów, do niezakłóconego korzystania z ich nieruchomości jest przejawem ochrony ich prawa własności. W toku realizacji inwestycji może zatem dojść, i z reguły dochodzi, do kolizji praw i interesów dysponenta nieruchomości zabudowywanej oraz dysponentów sąsiednich nieruchomości. Interesy tych osób powinny być zatem wyważane, pamiętając wszakże, iż prawo zabudowy terenu, jest uprawnieniem konstytucyjnym danego podmiotu, wiążącym się z prawem własności, a zatem ograniczenie tego prawa musi być rzeczywiście uzasadnione. Organ, mając na uwadze prawa osób trzecich, może zatem skorzystać np. z regulacji art. 30 ust. 7 p.b. Przepis ten jest podstawą do orzekania przez organ w ramach tzw. uznania administracyjnego, w sytuacji gdy zachodzi co najmniej jedna z powyższych przesłanek. Motywy, jakimi kierował się organ, nakładając obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętej decyzji o sprzeciwie. Uzasadnienie to powinno zatem stwarzać możliwość kontroli przez stronę, organ wyższego stopnia bądź też sąd administracyjny prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję i motywów rozstrzygnięcia, co ma podstawowe znaczenie dla prawidłowości decyzji administracyjnych o charakterze uznaniowym (zob. A. Kosicki, Komentarz do art. 30 p.b. – Lex-el.). Organ odwoławczy z kolei ma obowiązek odnieść się do zarzutów z odwołania, co wynika z konstytucyjnej zasady dwuinstancyjności (art. 78), doprecyzowanej w art. 15 k.p.a. Nie może mieć ona charakteru jedynie formalnego, wiążącego się z orzekaniem w sprawie przez dwa organy różnego stopnia, musi mieć bowiem także charakter materialny, oznaczając konieczność merytorycznego rozpatrzenia zarzutów wobec kontrolowanego rozstrzygnięcia (por. także art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a.). Organ odwoławczy nie rozpatrzył jednak wszystkich zarzutów odwołania Skarżącego i wszystkich aspektów podnoszonych w decyzji organu I instancji. Zauważyć należy, że Starosta w swojej decyzji przywołuje jako podstawę swego rozstrzygnięcia §31 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z tym przepisem odległość studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, niewymagającej, zgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony ujęć i źródeł wodnych, ustanowienia strefy ochronnej, powinna wynosić - licząc od osi studni - co najmniej: (...) do najbliższego przewodu rozsączającego kanalizacji indywidualnej, jeżeli odprowadzane są do niej ścieki oczyszczone biologicznie w stopniu określonym w przepisach dotyczących ochrony wód - 30 m. Z tego powodu organ I instancji wywodzi, że obszar oddziaływania obiektu wykracza poza granice działki (por. art. 3 pkt 20 p.b.), zatem właścicielom działek sąsiednich należy zagwarantować odpowiednie prawa. To jest możliwe tylko w ramach postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. W odwołaniu Inwestor wyraźnie kwestionuje stosowanie tego przepisu, jako że – jego zdaniem – nie zostały spełnione przesłanki tam określone i podnosi stosowną argumentację. Wojewoda tymczasem całkowicie pomija problem §31 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia i zarzutów odwołania odnoszących się do tego przepisu, zwracając uwagę, że złożoność przedstawionego sposobu oczyszczania ścieków oraz konieczność jego właściwego dostosowania do panujących warunków w terenie, w którym ma zostać zastosowany, wymaga sporządzenia projektu budowlanego oraz zapewnienia nadzoru jego wykonania przez odpowiednio wykwalifikowaną osobę, gdyż niewłaściwe dobranie poszczególnych członów oczyszczających lub niewłaściwe wykonanie oczyszczalni ścieków bytowych z wykorzystaniem stokowego złoża gruntowo-roślinnego, może spowodować wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich, poprzez przenikanie do gruntu nieoczyszczonych ścieków bytowych. Podstawą decyzji jest jednak nadal art. 30 ust. 7 pkt 4 p.b., mimo iż argumentacja faktycznie dotyczy innych przesłanek z art. 30 ust. 7 p.b. Organ odwoławczy prowadzi argumentację w kierunku ewentualnego pogorszenia stanu środowiska (pkt 2), aczkolwiek przezornie, by nie zmieniać podstawy prawnej rozstrzygnięcia, co mogłoby go narazić na zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności, nadal opiera się na przesłankach z art. 30 ust. 7 pkt 4 p.b. Nie zajmuje się jednak w swych analizach ani faktyczną, pełną treścią decyzji Starosty, ani zarzutami z odwołania. Wojewoda zatem nawet nie ustalił, czy będący podstawą sprzeciwu §31 rozporządzenia ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Każdy przepis wprowadzający ograniczenia zabudowy nieruchomości, ma zastosowanie tylko i wyłącznie w określonych sytuacjach. Ta konkretna regulacja dotyczy wyłącznie odległości od studni dostarczającej wodę i to przeznaczonej do spożycia przez ludzi, co nie zawsze będzie przecież możliwe. Nie można w sposób abstrakcyjny, oderwany od konkretnego stanu faktycznego stwierdzać, że skoro taka strefa ochronna została przewidziana, to zawsze należy się na nią powoływać, nawet jeśli takiej studni w sąsiedztwie jeszcze nie ma i – być może – nawet nie mogłaby tam powstać. Ustawodawca wprowadza też strefy dużo większe, np. 5 km w otoczeniu lotniska (por. art. 87 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze, j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 1393 ze zm.), zatem nawet potencjalna możliwość wybudowania w przyszłości takiego obiektu lotniczego na danym terenie (abstrahując od niniejszej sprawy), powodowałaby określone negatywne skutki prawne dla nieruchomości sąsiednich, a nawet dalszych, w zakresie prawa ich zabudowy. Takie automatyczne stosowanie przepisów o strefach ochronnych i odległościach, w szczególności co do obiektów, które jedynie w bardzo abstrakcyjnym rozumowaniu mogłyby być wybudowane na danym terenie, zdaniem Sądu jest nieuzasadnione. Wykluczałoby również niemal w każdym przypadku stosowanie przepisów dotyczących zgłoszenia, które z woli ustawodawcy miało uprościć procedury budowlane, powodując nadużywanie art. 30 ust. 7 pkt 4 p.b. Przy tym organ odwoławczy winien mieć na uwadze, że zgodnie z art. 152 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 1232 ze zm. – dalej p.o.ś.), instalacja, z której emisja nie wymaga pozwolenia, mogąca negatywnie oddziaływać na środowisko, podlega zgłoszeniu organowi ochrony środowiska. Prowadzący instalację, o której mowa w ust. 1, jest obowiązany do dokonania zgłoszenia przed rozpoczęciem jej eksploatacji (ust. 3). Do rozpoczęcia eksploatacji instalacji nowo zbudowanej lub zmienionej w sposób istotny można przystąpić, jeżeli organ właściwy do przyjęcia zgłoszenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji (ust. 4). Z kolei wg ust. 4a powołanego przepisu sprzeciw, o którym mowa w ust. 4, jest wnoszony, jeżeli eksploatacja instalacji objętej zgłoszeniem powodowałaby przekroczenie standardów emisyjnych lub standardów jakości środowiska, bądź instalacja nie spełnia określonych wymagań ochrony środowiska. Regulacja ta znajduje rozwinięcie w art. 153 p.o.ś. i przepisach wykonawczych. Tym samym przed rozpoczęciem eksploatacji przedmiotowej inwestycji będzie możliwość złożenia sprzeciwu, jeśli właściwy organ uzna, że instalacja została źle wykonana. Organ odwoławczy podjął zatem próbę wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia, jednak uczynił to w sposób wadliwy, przez co należy uznać jego decyzję za nieodpowiadającą prawu. Wszystkie te uchybienia przepisom postępowania stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien mieć na uwadze powyższe ustalenia, bacząc by nie naruszono reguł postępowania, w szczególności zasady dwuinstancyjności w rozumieniu materialnym. Winien w pełni odnieść się do zarzutów z odwołania i wnikliwie rozpatrzyć sprawę z uwzględnieniem powyższych uwag. Ostatecznego rozstrzygnięcia Sąd nie przesądza, gdyż nie może on zastępować organu drugoinstancyjnego w czynieniu ustaleń faktycznych, niezbędnych do wydania decyzji. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na podstawie art. 152 p.p.s.a. Stanowi ono obligatoryjny element każdego wyroku uwzględniającego skargę (tak A. Kabat, Komentarz do art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, [w:] B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2013, Lex-el, teza 2 i 3 oraz podana tam literatura i orzecznictwo; odmiennie: R. Sawuła, Stosowanie art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Państwo i Prawo z 2004 r., nr 8, s. 71 – 78; T. Woś, Komentarz do art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, [w:] T. Woś [red.], Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 775 - 778). W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, obejmujących wpis od skargi (500 zł) i zwrot kosztów dojazdu w obie strony przez Skarżącego z S. do Gliwic (20 zł), Sąd rozstrzygał w oparciu o przepisy art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło