II SA/Gl 833/07
PostanowienieWSA w Gliwicach2007-12-12
Skład orzekający: Referendarz sądowy Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która sprzedała nieruchomość i uzyskała znaczną kwotę, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, mimo posiadania innych składników majątku i ponoszenia wydatków na telewizję satelitarną i nowe pożyczki?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, gdy strona, mimo posiadania świadczeń emerytalno-rentowych i zasiłku pielęgnacyjnego, dysponuje znaczną kwotą pochodzącą ze sprzedaży nieruchomości, która nie została w całości rozdysponowana na niezbędne wydatki. Ponadto, ponoszenie wydatków na usługi niebędące niezbędnymi (jak telewizja satelitarna) oraz zaciąganie nowych pożyczek, a także posiadanie nieruchomości rolnej, podważa twierdzenie o braku możliwości poniesienia kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący F. J. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dotyczącą jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Wniósł jednocześnie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na podeszły wiek, zły stan zdrowia swój i małżonki, niskie dochody z emerytur i zasiłku pielęgnacyjnego, a także wysokie koszty leczenia i rehabilitacji. W trakcie postępowania przed sądem wykazał, że sprzedał nieruchomość za znaczną kwotę, która została częściowo rozdysponowana na spłatę pożyczek, koszty leczenia i remontu, wynagrodzenie za opiekę, zaliczki na usługi budowlane oraz ocieplenie elewacji. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku i przedstawienia dowodów dotyczących rozdysponowania środków.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi F. J. (J.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
W skardze z dnia [...] r. F. J. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych ze względu na podeszły wiek i zły stan zdrowia samego skarżącego i jego małżonki. Do skargi dołączone zostały kserokopie decyzji organów emerytalno – rentowych, z których wynika, że skarżący uzyskuje świadczenie w kwocie [...] zł netto miesięcznie, zaś jego małżonka w kwocie [...] zł netto miesięcznie. Oprócz tego, wnioskodawca wraz z małżonką otrzymują zasiłek pielęgnacyjny w łącznej kwocie [...] zł miesięcznie.
Na skutek wezwania Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony został w przewidzianej przepisami formie tj. na urzędowym formularzu. Wynika z niego, że wnioskodawca wraz z małżonką przeznaczają około [...] zł miesięcznie na wykup niezbędnych lekarstw, zaś koszty rehabilitacji i opłacenie pomocy osób trzecich kosztuje ich dodatkowo około [...] zł miesięcznie. W skład ich majątku wchodzi dom o pow. [...] m2 oraz nieruchomość rolna o pow. [...] ha.
Na skutek wezwania referendarza sądowego , F. J. przedstawił dokumenty stanowiące dowód rozdysponowania kwoty jaką uzyskał z tytułu sprzedaży należącej doń nieruchomości oraz obrazujących wysokość kwot przeznaczanych na wykup niezbędnych lekarstw.
Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono co następuje:
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych nie zasługiwał na uwzględnienie.
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Ocena wszystkich okoliczności związanych ze stanem majątkowym skarżącego prowadzi do wniosku, iż nie sposób uznać go za osobę, której sytuacja materialna spełniałaby kryteria wskazane w przywołanym wyżej przepisie.
F. J. zbył należącą do niego nieruchomość za kwotę [...] zł (vide znajdujący się w aktach sprawy odpis aktu notarialnego Rep. A nr [...] w dniu [...] r. Część wspomnianej sumy została mu wypłacona w dniu zawarcia umowy ([...] zł), zaś pozostała kwota ([...] zł) przekazana została w czterech ratach do dnia [...] r.
Z przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentów wynika, że wspomniany dochód został rozdysponowany w następujący sposób:
[...] r. - [...] zł – spłata pożyczki zaciągniętej w [...],
[...] r. – [...] zł – spłata pożyczki zaciągniętej w Banku [...].,
[...] r. – [...] zł – zwrot kosztów leczenia oraz kosztów remontu domu w [...] r. na rzecz J. K.
[...] r. – [...] zł – wynagrodzenie za pomoc i opiekę nad rodzicami dla A. K.
[...] r. – [...] zł – zwrot kosztów leczenia na rzecz T. K.,
[...] r. – [...] zł – zaliczka na poczet usługi – montaż stolarki okiennej,
[...] r. – [...] zł - spłata zadłużenia z tytułu umowy z [...],
[...] r. – [...] zł – zaliczka na usługę – montaż stolarki okiennej,
[...] r. – [...] zł – zapłata za usługę – montaż stolarki okiennej,
[...] r. – [...] zł – opłata za wykonanie usługi – ocieplenie elewacji budynku.
[...] r. – [...] zł – spłata pożyczki zaciągniętej w [...] w W.
Łącznie na w/w cele przeznaczone zostało [...] zł. Oznacza to, że przy uwzględnieniu kwoty uzyskanej z tytułu sprzedaży nieruchomości do dyspozycji F. J. nadal pozostaje [...] zł ([...] zł - [...] zł.).
Zauważyć wypada, że skarżący nie wskazał na co przeznaczona została wspomniana wyżej kwota tj. [...] zł co pozwala przyjąć, iż pozostaje ona do jego dyspozycji. Wziąwszy zaś pod uwagę wysokość wpisu w niniejszej sprawie, będącego na obecnym etapie postępowania sądowego zasadniczym wydatkiem, nie sposób stwierdzić, że w kontekście przywołanych wyżej okoliczności skarżący będzie miał jakiekolwiek problemy z jego uiszczeniem. Uwzględniwszy bowiem wartość przedmiotu zaskarżenia wskazaną przez F. J., tj. [...] zł wpis od skargi wyniesie [...] zł – stosownie do treści § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Jest to zatem kwota, której uiszczenie nie wywrze negatywnych skutków na sytuacji majątkowej wnioskodawcy, co mogłoby stanowić ewentualną przesłankę przemawiająca za przychyleniem się do złożonego wniosku.
Poczynione wyżej uwagi należy uzupełnić o spostrzeżenia nasuwające się po analizie pozostałego, zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
W pierwszej kolejności zaznaczyć wypada, że skarżący wraz z małżonką rzeczywiście przeznaczają znaczne sumy na wykup niezbędnych lekarstw. Fakt ten został bardzo dobrze udokumentowany i nie budzi zastrzeżeń. Nie mniej jednak powstają wątpliwości co do pozostałych wydatków oraz uzyskiwanych dochodów.
Z przedłożonych wyciągów z rachunków bankowych wynika, że wnioskodawca opłaca usługi telewizji satelitarnej [...] w kwocie [...] zł. Trudno tego rodzaju wydatek uznać za niezbędny, zwłaszcza przy uwzględnieniu, że skarżący ubiega się o zwolnienie go od należnych Budżetowi Państwa dochodów. Dalej wskazać przyjdzie, że F. J. zaciągnął kolejną pożyczkę bankową w kwocie [...] zł, której miesięczna rata wynosi [...] zł. Z przedłożonych dokumentów nie wynika powód, dla którego zobowiązanie to zostało zaciągnięte zwłaszcza, że w dniu [...] r. skarżący wypłacił ze swojego rachunku [...] zł. Powstaje zatem pytanie o przeznaczenie tej kwoty, tym bardziej, że w tej dacie toczyło się już postępowanie sądowe. Skarżący powinien był liczyć się z koniecznością poniesienia jego kosztów i zawczasu przedsięwziąć kroki zmierzające do zabezpieczenia środków na ten cel. Dodatkowe wątpliwości co do rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawcy budzi przelew dokonany przez J. K. w dniu [...] r. na kwotę [...] zł tytułem "[...]". Tego rodzaju tytuł pozwala jedynie domniemywać, iż osoba ta partycypuje w kosztach utrzymania skarżącego i jego małżonki, co oznacza, iż dochód pozostający w ich dyspozycji jest pomniejszony o tego rodzaju wydatki.
Na koniec wreszcie zauważyć przyjdzie, że wnioskodawca jest właścicielem nieruchomości o pow. [...] ha, która jest uprawiana. Posiadanie tego rodzaju składnika majątku nie pozwala stwierdzić, że nie ma on możliwości poszukiwania źródeł dochodu w swoim majątku. Skarżący wskazuje bowiem na swój zły stan zdrowia, co oznacza, że nie prowadzi działalności na wspomnianej nieruchomości. To zaś pozwala stwierdzić, że albo nieruchomość ta została wydzierżawiona osobie trzeciej i z tego tytułu osiągany jest określony dochód, albo też nie jest ona uprawiana, co pod znakiem zapytania stawia zasadność utrzymywania w swoim majątku tego rodzaju składnika.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło