II SA/Gl 833/18
WyrokWSA w Gliwicach2019-02-25
Skład orzekający: Artur Żurawik, Elżbieta Kaznowska, Andrzej Matan
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłata stała za usługi wodne w zakresie poboru wód powierzchniowych może być naliczana w sytuacji, gdy ujmowanie wody następuje wyłącznie w celu jej przerzutu do innego zbiornika, a nie do faktycznego zużycia przez użytkownika?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i informację roczną, uznając, że opłata stała za pobór wód powierzchniowych powinna być ponoszona tylko przez podmiot, który faktycznie "zużywa" wodę w sposób bezpowrotny, np. na cele spożywcze lub przemysłowe. Ujmowanie wody wyłącznie na potrzeby jej przerzutu do innego zbiornika nie stanowi usługi wodnej poboru wód powierzchniowych w rozumieniu przepisów Prawa wodnego, za którą można by naliczać opłatę stałą.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. została obciążona opłatą stałą za pobór wód powierzchniowych. Spółka zakwestionowała tę opłatę, argumentując, że ujmowanie wody służyło wyłącznie jej przerzutowi do innego zbiornika i nie stanowiło faktycznego poboru wód powierzchniowych w rozumieniu przepisów Prawa wodnego. Organ administracji utrzymał w mocy decyzję o naliczeniu opłaty, uznając przerzut za formę poboru. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz informację roczną Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarząd Zlewni w Z. i zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Andrzej Matan, Protokolant Specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2019 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w D. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty stałej za usługi wodne w zakresie poboru wód powierzchniowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz informację roczną Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarząd Zlewni w Z. z dnia [...] r. nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Z. na rzecz strony skarżącej kwotę 14.953 (czternaście tysięcy dziewięćset pięćdziesiąt trzy) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu 13 marca 2018 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w Z. na podstawie art. 271 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 2268 ze zm. – dalej p.w.) ustaliło, w formie informacji rocznej,"A" Sp. z o.o. z siedzibą w D. za okres [...] r. – [...] r. opłatę stałą w wysokości 821.250,00 złotych, w tym kwotę 821.250,00 złotych za pobór wód za pomocą istniejącego ujęcia powierzchniowego zlokalizowanego w km 0+750 rzeki [...] oraz przerzut wody z rzeki [...] do Zbiornika retencyjnego [...]
"A" Sp. z o.o. z siedzibą w D. złożyła reklamację odnoszącą się do ustalonej wysokości opłaty stałej za usługi wodne, kwestionując sposób jej naliczenia i wysokość. Podniesiono, że ujmowanie wody za pomocą urządzeń wodnych wyłącznie w celu jej przerzutu do Zbiornika [...], jako niemieszczące się w kategorii usług wodnych, nie powinno zostać objęte opłatą, o której mowa w art. 267 pkt 1 p.w.
Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w Z. decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. – dalej k.p.a.), art. 273 ust. 6 w związku z art. 271 ust. 3, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne określił "A" Sp. z o.o. z siedzibą w D., za okres [...] r. - [...] r. opłatę stałą w wysokości 413550,00 złotych, w tym:
1) 141.750,00 złotych za pobór wody za pomocą istniejącego ujęcia powierzchniowego zlokalizowanego w km 0+750 rzeki [...] w ilości: Qmaxh = 32.400 m3/h, Ośrd = 583.200 m3/d (od [...] r. do [...] r.);
2) 271.800,00 złotych za pobór wody za pomocą istniejącego ujęcia powierzchniowego zlokalizowanego w km 0+750 rzeki [...] w ilości: Qmaxh = 12.960 m3/h, Qśrd = 115.042 m3/d (od [...] r. do [...] r.).
W uzasadnieniu podano, że wysokość opłaty wynika m. in. z przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 w sprawie jednostkowych stawek za usługi wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2502). Organ administracyjny wydający pozwolenie wodnoprawne z dnia [...] r. oparł się na językowym znaczeniu pojęcia "ujmowanie", bowiem każde ujmowanie wody, nawet wyłącznie w celu jej przerzutu, związane jest z jej poborem z jednego zbiornika (w tym przypadku rzeki) i z przerzucaniem do innego tj. zbiornika retencyjnego. Z treści reklamacji wynika, że Użytkownik reklamuje całą wysokość opłaty. Pismem z dnia 2 marca 2018 r. Spółka wystąpiła o zmianę warunków pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...] r. na podstawie art. 562 p.w. Wniosek o zmianę ilości pobieranej wody wpłynął do PGW Wody Polskie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. w dniu 5 marca 2018 r., który Zarząd Zlewni w Z. uwzględnił przy rozpatrywaniu reklamacji.
Skargę na powyższą decyzję wniosło przez pełnomocnika "A" Sp. z o.o. z siedzibą w D. Zarzucono:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § k.p.a. w zw. art. 11 k.p.a. w zw. z art. 14 ust. 2 p.w., poprzez zaniechanie wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji konkretnych dowodów, na podstawie których Organ ustalił konkretne okoliczności faktyczne tam wskazane, w związku z czym utrudniona jest ocena prawidłowości poczynionych ustaleń faktycznych;
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 14 ust. 2 p.w., poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, nierozpatrzenie całego zgromadzonego materiału dowodowego i wadliwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnego oraz bezpodstawnego przyjęcia, że:
i. woda "pobierana" jest z rzeki [...] za pomocą istniejącego ujęcia w B., a następnie "transportowana" za pomocą systemu rurociągów do Zbiornika [...];
ii. ujmowanie przez Spółkę wody na rzece [...] uszczupla bezzwrotnie zasoby tej rzeki;
iii. przerzut wody z rzeki [...] do Zbiornika [...] nie stanowi przerzutu, ale pobór wody z rzeki i transport do Zbiornika [...], który nie jest posadowiony na wodach powierzchniowych;
3. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. art. 11 k.p.a. w zw. z art. 14 ust. 2 p.w., poprzez zaniechanie wskazania w komparycji zaskarżonej decyzji pełnej podstawy prawnej, w szczególności polegające na pominięciu art. 268 p.w., art. 270 p.w. oraz art. 298 p.w. z precyzyjnym wskazaniem konkretnych ustępów i punktów tych przepisów, a także ograniczenie się do powołania jedynie art. 271 ust. 3 p.w., który jednak nie dotyczy wskazania rodzaju naliczanej opłaty, a jedynie określenia sposobu jej wyliczania, co utrudnia jednoznaczne i niepozostawiające wątpliwości stwierdzenie co do rodzaju usługi wodnej, za którą w niniejszej sprawie nałożono opłatę stałą, podczas gdy jest to kluczowa kwestia dla niniejszej sprawy;
4. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 11 k.p.a., i art. 107 § 1 pkt 6) i § 3 k.p.a w zw. z art. 14 ust. 2 p.w., poprzez zaniechanie ustosunkowania się do wszystkich twierdzeń reklamacji Spółki, wobec czego nie sposób ocenić, czy zostały one przez Organ przeanalizowane i jakie jest stanowisko Organu w tym zakresie;
5. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy i które uzasadnia wznowienie postępowania administracyjnego, tj. art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 14 ust. 2 p.w., poprzez zaniechanie przez Organ zawiadomienia Spółki o zakończeniu postępowania dowodowego, co skutkowało niezapewnieniem Spółce czynnego udziału w postępowaniu i uniemożliwieniem Spółce wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, co nie pozwoliło Spółce przedstawić dodatkowych materiałów dowodowych załączonych do niniejszej skargi w postaci m. in. fragmentów pozycji naukowych dotyczących przerzutu wody z rzeki [...] do Zbiornika [...];
6. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 80 k.p.a. w zw. z art. 14 ust. 2 p.w., polegające na sprzeczności istotnych ustaleń faktycznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez przyjęcie, że wnioskując o zmianę pozwolenia wodnoprawnego na przerzut na podstawie art. 562 p.w. Spółka potwierdziła fakt korzystania z usługi wodnej w postaci poboru wód na ujęciu w B., podczas gdy działanie polegające na złożeniu wniosku o zmianę pozwolenia wodnoprawnego na przerzut było jedynie działaniem zapobiegawczym wobec ujawnionych Spółce planów wymierzenia opłaty za usługi wodne za pobór wód i nie stanowi jakiejkolwiek podstawy do przesądzania o tym, jakie jest stanowisko Spółki w tym zakresie;
7. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 16 pkt 45 p.w. w zw. z art. 34 pkt 7 p.w. w zw. z art. 35 ust. 1 p.w. w zw. 35 ust. 3 pkt 1 p.w. w zw. z art. 268 ust. 1 pkt 1 p.w. w zw. z art. 270 ust. 1 p.w., poprzez uznanie, że ujmowanie wody wyłącznie na potrzeby jej przerzutu stanowi usługę wodą poboru wód powierzchniowych w rozumieniu przepisów p.w., podczas gdy ujmowanie wód w ramach przerzutu wód jest szczególnym korzystaniem z wód, ale nie stanowi usługi wodnej poboru wód powierzchniowych, za którą pobierana jest opłata stała za usługi wodne, co skutkowało bezpodstawnym wydaniem Informacji Rocznej, a następnie decyzji Organu określających opłatę stałą za ujmowanie przez Spółkę wody powierzchniowej za pomocą ujęcia w B. na cele jej przerzutu do Zbiornika [...] jako usługi wodnej poboru wód powierzchniowych;
8. naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 298 pkt 1 p.w. w zw. z art. 35 ust. 1 p.w. i art. 35 ust. 3 pkt 1 p.w., poprzez bezpodstawne nałożenie obowiązku poniesienia opłaty stałej za usługi wodne poboru wód powierzchniowych w sytuacji, gdy na odcinku od ujęcia w B. do Zbiornika [...] Spółka nie korzysta z usługi wodnej poboru wody, a jedynie ujmuje wodę w ramach jej przerzutu do Zbiornika [...], natomiast usługa wodna poboru wód ujętych z rzeki [...] w B. powstaje dopiero w chwili poboru wody ze Zbiornika [...];
9. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 16 pkt 45 p.w., poprzez przyjęcie nieuprawnionej zawężającej interpretacji pojęcia "przerzut wód", polegającej na wskazaniu szeregu czynników, których niespełnienie wyklucza możliwość kwalifikacji danego działania jako "przerzut wód" (takich jak fakt uszczuplania bezzwrotnego zasobów wodnych, posiadanie uprawnienia do ujmowania wody z rzeki przez jeden tylko podmiot, kwestia braku własności publicznej Zbiornika [...], kwestia pełnienia funkcji zbiornika magazynowego, kwestia przerzutu wody z cieku do cieku czyli z jednej zlewni do drugiej (s. 4 zaskarżonej decyzji), co skutkowało błędnym przyjęciem, że w sprawie nie dochodzi do "przerzutu wód" w rozumieniu art. 16 pkt 45 p.w. tylko do niezdefiniowanego w p.w. "transportu wód";
10. naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 9 ust. 1 p.w. w zw. z art. 16 pkt 65 p.w., poprzez zaniechanie kwalifikacji poszczególnych elementów infrastruktury przerzutu B. – [...] w skład którego wchodzi ujęcie wody i budowla jazu w B., instalacja przerzutowa oraz Zbiornik [...] jako jednego urządzenia wodnego służącego realizacji wspólnego celu społeczno-gospodarczego, w zakresie gospodarowania wodami, a w konsekwencji błędne przyjęcie, iż na tym odcinku nie dochodzi do przerzutu wody, ale do jej poboru z rzeki [...] i transportu do Zbiornika [...].
Mając na względzie wskazane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Skarga okazała się zasadna. Wejście w życie, z dniem 1 stycznia 2018 r., ustawy - Prawo wodne z 2017 r. było wynikiem realizacji spoczywającego na Polsce obowiązku implementacji do krajowego porządku prawnego Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22 grudnia 2000, s. 1 – 73 ze zm. – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, s. 275 – 346), zwanej "Ramową Dyrektywą Wodną". W uzasadnieniu do projektu tej ustawy wskazano, że Ramowa Dyrektywa Wodna podkreśla konieczność zastosowania instrumentów ekonomicznych w celu racjonalizacji użytkowania zasobów i wynikających z tego strat w środowisku. Zgodnie z art. 5, art. 9 ust. 1 oraz załącznikiem III do Ramowej Dyrektywy Wodnej, kraje członkowskie Unii Europejskiej są zobowiązane do opracowania analiz ekonomicznych korzystania z wody dla każdego obszaru dorzecza z uwzględnieniem zwrotu kosztów usług wodnych, który opiera się w szczególności na zasadzie "zanieczyszczający płaci"/"użytkownik płaci". Analiza zwrotu kosztów wymaga również uwzględnienia kosztów środowiskowych oraz zasobowych (Druk nr 1529; Rządowy projekt ustawy - Prawo wodne).
Z art. 9 Ramowej Dyrektywy Wodnej wynika postulat wprowadzenia systemowego rozwiązania zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi poprzez zbudowanie systemu usług wodnych opartego na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych i korzystaniu z wód poza zwykłym lub powszechnym korzystaniem. Zasadę tę ujęto w art. 9 ust. 3 ustawy - Prawo wodne z 20 lipca 2017 r., zgodnie z którym gospodarowanie wodami opiera się na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, uwzględniających koszty środowiskowe i koszty zasobowe oraz analizę ekonomiczną.
Skoro tak, to nie można dokonywać interpretacji przepisów w taki sposób, by doszło do nadmiernego obciążenia podmiotu obowiązanego do uiszczenia należności.
Podkreślić także należy, że zgodnie z jedną z podstawowych dyrektyw wykładni - zasadą harmonizowania kontekstów, w sytuacjach trudnych, o złożonym kontekście systemowym lub funkcjonalnym ustalając znaczenie językowe przepisu należy brać pod uwagę również dyrektywy wykładni systemowej i funkcjonalnej, a więc na przykład inne przepisy prawne, wolę prawodawcy oraz cel regulacji prawnej (szerzej. L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010 r., s. 82).
Należy przy tym podnieść, że w stosunku do opłat wynikających z ustawy Prawo wodne należy stosować reguły wykładni charakterystyczne dla prawa podatkowego, gdyż ciężary wynikające z tej ustawy mają charakter danin publicznych. Za daniny publiczne uważa się bowiem świadczenia powszechne, przymusowe, bezzwrotne, ustalane jednostronnie w drodze ustawy i pobierane na rzecz podmiotu prawa publicznego w celu realizacji zadań publicznych (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 marca 2010 r., K 24/08, opubl. OTK-A 2010/3/22). Jest to zatem świadczenie zależne nie od woli osoby, lecz od zakresu podmiotowego i przedmiotowego ustawy podatkowej (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 czerwca 2004 r., SK 22/03, publ. OTK-A 2004/6/59). Ponadto opłaty za usługi wodne, chociaż nie są tak powszechną daniną publiczną jak podatki, to jednak należy zaliczyć je do tej samej grupy ciężarów i świadczeń publicznych stanowiących źródła dochodów państwa lub podmiotów publicznych. Klasyfikację tą potwierdza art. 300 p.w., który z woli ustawodawcy nakazuje do ponoszenia opłat za usługi wodne stosować odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej, z wyjątkami określonymi we wskazanych przepisach. W związku z tym przepisy regulujące problematykę danin publicznych i ich stosowanie musi być zgodne z całokształtem obowiązujących norm i zasad konstytucyjnych. Na gruncie prawa podatkowego Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 lipca 2013r., SK 18/09 (publ. OTK-A 2013/6/80) wskazywał natomiast, że organy administracji publicznej powinny - zgodnie z zasadą in dubio pro tributario - rozstrzygać wątpliwości interpretacyjne na korzyść podatnika. W państwie demokratycznym podatnik nie może ponosić negatywnych konsekwencji nieprecyzyjnego określenia jego obowiązków w ustawie. Jeżeli w danej sytuacji, przez wzgląd na brzmienie przepisów prawa możliwe jest różne ich rozumienie i każda z wersji interpretacyjnych jest uzasadniona, istniejącą wątpliwość należy rozstrzygnąć w ten sposób, że przy ocenie konsekwencji prawnych zachowania podmiotu przyjmuje się takie rozumienie przepisów, które jest dla niego najkorzystniejsze. W ten sposób nie dochodzi do przerzucenia na niego odpowiedzialności za niedoskonałości regulacji prawnej. Władczość państwa jako źródło obowiązku opłat za usługi wodne oraz minimalny lub żaden wpływ jednostki na treść tego stosunku prawnego wymagają ścisłego, zgodnego z zakładanym celem ustawy, stosowania przepisów określających ten obowiązek.
Podkreślić należy jeszcze raz, że system opłat za usługi wodne został, zgodnie z przepisami Dyrektywy ramowej, oparty na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych (art. 9 ust. 3 p.w.), co oznacza, że ma za zadanie wyłącznie zapewnienie państwu dochodów umożliwiających pokrycie kosztów tych usług, z których korzystają podmioty. Charakter opłat za usługi wodne, jako danin publicznych, wymaga od organu uwzględnienia tej specyfiki przy wykładni przepisów określających obowiązek ich uiszczania, a w konsekwencji prowadzi do wykładni zawężającej ingerencję w uprawnienia jednostki.
W świetle art. 35 ust. 3 pkt 1 p.w. usługi wodne obejmują m. in. pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych. Jednocześnie Sąd zgadza się ze stanowiskiem wyrażonym w prawomocnym wyroku tut. Sądu z dnia 16 listopada 2018 r., sygn. II SA/Gl 659/18, gdzie stwierdzono, że "(...) opłatę stałą za pobór wód powierzchniowych winien ponieść tylko ten podmiot, który «zużywa» taką wodę bezpowrotnie. Dotyczy to przypadku, gdy pobrana woda zostanie spożytkowana na potrzeby zaopatrzenia ludności w wodę na cele spożywcze oraz na cele przemysłowe. Jedynie wówczas taka woda traci charakter wód powierzchniowych, gdyż nie powraca do środowiska w stanie pierwotnym" (por. też wyrok WSA w Gliwicach z 10 grudnia 2018 r., sygn. II SA/Gl 698/18).
Nadto, w decyzji z [...] r., w pozwoleniu wodnoprawnym, wskazano przy tym ilość "przerzutu" wody za pomocą dwóch parametrów: m3/h (ilość maksymalna) i m3/d (ilość średnia). Wynika to także z zaskarżonej decyzji. Zatem problem w sprawie sprowadza się do ustalenia, jak obliczyć opłatę w oparciu o tak skonstruowane wskaźniki.
Charakter opłat za usługi wodne jako danin publicznych wymaga od organu uwzględnienia tego przy wykładni przepisów określających sposób ich obliczania. Interpretacja przepisów prawa może powodować trudności, natomiast nie usprawiedliwia to rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść strony, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Dokonanie bowiem obliczeń według wskaźnika 32.400 m3/h (przeliczonego na sekundy) prowadzi do przekroczenia drugiego ustalonego urzędowo wskaźnika, tj. dziennego. Nie wskazano też, czy fizycznie możliwy jest taki "pobór" (używając określeń z zaskarżonej decyzji) za jaki dokonano obciążenia opłatą, z uwagi na ilość dostępnej wody w miejscu wykonywania swej działalności przez Spółkę.
Istotne znaczenie przy wykładni ww. przepisów miał bowiem również art. 7a § 1 k.p.a., wprowadzający w zasadę in dubio pro libertate, która ma na celu ograniczenie ryzyka obciążenia strony skutkami niejasności przepisów. Organ w swojej decyzji nie przedstawił szerszych motywów sposobu wyboru określonej wykładni przepisów, a opłatę obliczył w najwyższej możliwej do uzyskania wysokości, co w świetle reguły wynikającej z art. 7a § 1 k.p.a. nie może być uznane za prawidłowe. Dodatkowo, poprzez nieprzedstawienie argumentów prowadzących do takiego wyboru interpretacji spornego i niejasnego przepisu naruszył art. 107 § 3 k.p.a., albowiem w tej sytuacji uzasadnienie prawne decyzji nie zawiera pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej.
Prawodawca, wprowadzając regulacje dotyczące sposobu ustalania (obliczania) wysokości opłat stałych, nie przewidział procedury odpowiedniego dostosowania treści znajdujących się już w obrocie prawnym pozwoleń wodnoprawnych tak, by nie dochodziło do nieuprawnionego naliczania stawek opłat, w oparciu o wydawane w poprzednim stanie prawnym pozwolenia, które mogą nie być w pełni adekwatne do obecnych zasad naliczania opłat. Przedsiębiorcy nie mogą jednak ponosić negatywnych konsekwencji takiego stanu rzeczy i niedoskonałości prawodawstwa.
Wszystkie te uchybienia ww. przepisom postępowania oraz dodatkowo art. 7, 11, 107 §3 k.p.a. stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz informacji rocznej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. Już te uchybienia były wystarczającą podstawą do wydania rozstrzygnięcia sądowego, zgodnego z wnioskami skargi.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien mieć na uwadze powyższe ustalenia, bacząc by nie naruszono reguł postępowania oraz by rozstrzygnięcie odpowiadało prawu materialnemu. Ewentualnie naliczona opłata winna być należna i nie może być kwotą przekraczającą wartość usługi wodnej. Stronie należy zapewnić w toku postępowania należyty udział (art. 10 §1 k.p.a.), odnosząc się do jej argumentacji i twierdzeń.
W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, obejmujących wpis od skargi (4.136 zł) i koszty zastępstwa procesowego (10.817 zł, wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa), Sąd rozstrzygał w oparciu o przepisy art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a.
Na marginesie można dodać, że jeśli organ ustanowił pełnomocnika, to rzeczą tego pełnomocnika było dotrzeć na rozprawę w terminie. Trudności z dojazdem, sygnalizowane telefonicznie, nie mogą stanowić żadnego usprawiedliwienia. Pełnomocnik skarżącej Spółki dojechał na rozprawę z W. już dzień wcześniej, nocując w pobliżu Sądu. Zatem wniosek o odroczenie rozprawy był całkowicie niezasadny.
Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło