II SA/Gl 834/08
PostanowienieWSA w Gliwicach2008-09-26
Skład orzekający: Referendarz sądowy Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu powinien zostać uwzględniony w całości, czy częściowo, biorąc pod uwagę sytuację materialną wnioskodawcy?Ratio decidendi
Sąd częściowo uwzględnił wniosek o przyznanie prawa pomocy, zwalniając skarżącego z wpisu od skargi, ale oddalił wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Uzasadniono to tym, że choć sytuacja materialna rodziny skarżącego nie jest wyjątkowo ciężka i pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb, to wysokość wpisu od skargi stanowiłaby istotne obciążenie dla budżetu domowego. Jednocześnie, dochód rodziny nie był na tyle niski, aby uzasadnić przyznanie pomocy w pełnym zakresie, w tym ustanowienie adwokata z urzędu.Stan faktyczny
Skarżąca M. M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Wnioskodawczyni przedstawiła szczegółowe dane dotyczące dochodów i wydatków sześcioosobowej rodziny, wskazując na miesięczny dochód w wysokości około [...] zł i wydatki na poziomie około [...] zł, co pozostawiało około [...] zł do dyspozycji rodziny. Na wezwanie referendarza sądowego przedłożono dokumenty potwierdzające te okoliczności.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącego z wpisu od skargi, 2) oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 26 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego z wpisu od skargi, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie
Przy piśmie procesowym z dnia [...] r. wskazującym wartość przedmiotu zaskarżenia, M. M. nadesłał wypełniony druk urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazując, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Z zawartych we wniosku informacji wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z małżonką, dwójką swoich dzieci oraz swoimi rodzicami. W skład majątku rodziny wnioskodawcy wchodzi budynek mieszkalny o pow. [...] m2 oraz [...] o pow. [...] ha. Źródłem utrzymania się jest wynagrodzenie za pracę uzyskiwane przez skarżącego w wysokości [...] zł netto miesięcznie, emerytury jego rodziców – łączna kwota [...] zł, stypendium studiującej córki – [...] zł oraz zasiłek rodzinny w kwocie [...] zł. Wydatki obejmują zaś opłaty za energię elektryczną (łącznie około [...] zł miesięcznie), bilety miesięczne dla dzieci skarżącego ( w sumie [...] zł), spłatę zaciągniętego kredytu (rata wynosi [...] zł), podatek rolny (w przeliczeniu [...] zł na miesiąc), świadczenie KRUS zony skarżącego – [...]zł miesięcznie. W sumie do dyspozycji sześcioosobowej rodziny wnioskodawcy, po odjęciu wydatków pozostaje kwota około [...]zł co w przeliczeniu na osobę daje około [...] zł. Na wezwanie referendarza sądowego M. M. przedłożył dokumenty potwierdzające opisane wyżej okoliczności.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Na wstępie zaznaczyć trzeba, że obowiązujące przepisy ustanawiają zasadę odpłatności postępowania sądowego - art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Przedstawione przez skarżącego okoliczności dotyczące stanu majątkowego jego rodziny w zestawieniu z treścią przywołanych wyżej przepisów nie pozwoliły stwierdzić, że jej sytuacja jest wyjątkowo ciężka, co uzasadniałoby przyznanie mu prawa pomocy w pełnym, wnioskowanym zakresie. Nie mniej jednak, badanie sytuacji materialnej M. M. pozwoliło stwierdzić, że zasługuje on na zwolnienie z wpisu od skargi, który ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia wyniósłby 331 zł - § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).
Rodzina skarżącego dysponuje stałym, miesięcznym dochodem pozwalającym na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Analiza przedstawionych dokumentów pozwoliła ustalić, że stałe, miesięczne wydatki kształtują się na poziomie około [...] zł. Zestawiając tę kwotę z wysokością uzyskiwanego dochodu nie można stwierdzić, iż skarżący po jej uiszczeniu nie będzie dysponował jakimikolwiek środkami pieniężnymi. Przeciwnie, pozostaje mu kwota około [...] zł, która w przeliczeniu na członka rodziny daje około [...] zł. Nie jest to rzecz jasna dochód wysoki, nie mniej jednak niepodobna stwierdzić, że w takiej sytuacji spełnione są wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący, po odjęciu wydatków ma określone środki pieniężne, gdy tymczasem intencją ustawodawcy było umożliwienie udzielenia prawa pomocy osobie, która nie ma jakichkolwiek środków do życia. Przychylenie się do wniosku skarżącego w całości okazało się w związku z tym niemożliwe. Nie mniej jednak, biorąc pod uwagę wysokość wymaganego w niniejszej sprawie wpisu od skargi i zestawiając ją z wysokością wspomnianego dochodu należało uwzględnić wniosek M. M. w części i zwolnić go z wpisu od skargi, będącego zarazem zasadniczym wydatkiem na tym etapie postępowania. Kwota [...] zł, nie jest co prawda sumą wysoką, nie mniej jednak z punktu widzenia wydatków ponoszonych w rodzinie wnioskodawcy, jej uiszczenie mogłoby w negatywny sposób istotnie wpłynąć na ich budżet domowy. Z tego też względu wypadało przychylić się do wniosku skarżącego w tym zakresie.
Całokształt wskazanych wyżej okoliczności sprawił, że, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło