II SA/Gl 835/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi A. D. na akt Starosty Powiatu [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty za wydanie karty pojazdu postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu kwotę 100,00 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu. Wnioskiem z dnia 8 lutego 2010 r. A. D. zwrócił się do Starosty [...] o zwrot kwoty 426,00 zł nadpłaconej za wydanie karty pojazdu marki [...] zarejestrowanego w dniu 8 czerwca 2004 r. pod nr rej. [...]. W uzasadnieniu przywołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. Pismem z dnia [...] r. nr [...] organ odmówił dokonania zwrotu żądanej kwoty. Wskazał, iż sam fakt uznania przez Trybunał Konstytucyjny § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310) przewidującego opłatę w wysokości 500,00 zł za sprzeczny z ustawą Prawo o ruchu drogowym i Konstytucją RP nie stanowi podstawy prawnej do dokonania żądanego zwrotu bez stosownego wyroku sądu administracyjnego. Pismem z dnia 23 lutego 2010 r. A. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na ww. akt Starosty [...]. W związku z pismem tut. Sądu z dnia 7 kwietnia 2010 r. wzywającym skarżącego do wskazania czy skargę poprzedził wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa A. D. pismem z dnia 17 kwietnia 2010 r. zwrócił się do Starosty [...] ze stosownym wezwaniem. W odpowiedzi organ podtrzymał odmowę zwrotu nadpłaconej przez stronę kwoty. Z uwagi na to, że skarżący nie poprzedził skargi wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa prawomocnym postanowieniem z dnia 7 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Gl 306/10 Sąd jego skargę odrzucił. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że strona skarżąca nie była pouczona o trybie wniesienia skargi. W konsekwencji poinformował skarżącego, że o ile nadal jego zamiarem będzie wniesienie skargi to winien on, wraz z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, złożyć do organu wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Upłynął już bowiem czternastodniowy termin do wniesienia wezwania. Pismem z dnia 23 maja 2010 r. A. D. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z wnioskiem cyt. "o podjęcie dalszych czynności i wydanie wyroku w sprawie dotyczącej niesłusznie pobranej opłaty za wydanie karty pojazdu" wskazując, że wyczerpał tryb przewidziany w art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pismem z dnia 2 lipca 2010 r. na wezwanie Sądu doprecyzował, że jego pismo z dnia 23 maja 2010 r. stanowi skargę na akt Starosty [...] z dnia [...] r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Dodatkowym pismem procesowym z dnia 4 sierpnia 2010 r. Naczelnik Starostwa Powiatowego w [...] poinformował Sąd, że skarżący nie wystąpił z wnioskiem o przywrócenie mu terminu do wniesienia wezwania. W trakcie rozprawy przed tut. Sądem w dniu 15 grudnia 2010 r. skarżący potwierdził, że wniosku takiego nie złożył. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. W odniesieniu do formalnej dopuszczalności wniesionej skargi rozważenia wymagało, czy mieści się ona we wskazanym wyżej zakresie przedmiotowym postępowania sądowoadministracyjnego. Wskazać jednak w tym miejscu należy, iż kwestia właściwości sądu administracyjnego do orzekania w sprawach dotyczących żądania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu była już przedmiotem uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07. W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jednocześnie, jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, przyjęcie takiego stanowiska nie oznacza, że tym samym jest niedopuszczalna droga sądowa przed sądem powszechnym dla dochodzenia roszczenia o zapłatę, którego podstawę stanowi nienależne pobranie opłaty za wydanie karty pojazdu. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił bowiem w tej mierze stanowisko wyrażone w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2007 r., sygn. akt III CZP 35/07, iż o dopuszczalności drogi sądowej przed sądem powszechnym decyduje przede wszystkim podstawa prawna wskazana przez powoda, a nie to czy określone roszczenie rzeczywiście istnieje. Stwierdzenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym, że określony obowiązek administracyjny strony istnieje lub nie istnieje w określonym zakresie, nie wyklucza zatem dochodzenia przez stronę roszczenia o zapłatę w zakresie dotyczącym tego obowiązku, jeżeli organ nie wykona świadczenia. Rozstrzygnięcie sądu administracyjnego o istnieniu lub nieistnieniu takiego obowiązku może mieć zatem zasadnicze znaczenie w toku rozpoznawania sprawy cywilnej o zapłatę. Pomimo powyższych uwag skargę z innych przyczyn uznać należy za niedopuszczalną. Wskazać bowiem w tym miejscu należy, iż prawomocnym postanowieniem z dnia 7 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Gl 306/10, odrzucającym po raz pierwszy wniesioną przez A. D. skargę na akt Starosty [...] z dnia [...] r. Sąd poinformował skarżącego, że chcąc ponownie wnieść skargę będzie musiał w pierwszej kolejności złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Pomimo pouczenia skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu, a tym samym termin do wniesienia do organu wezwania o usunięcie naruszenia prawa nie został mu przywrócony. Okoliczność ta jest bezsporna. Brak złożenia przez skarżącego wniosku o przywrócenie ww. terminu podniósł bowiem Naczelnik Starostwa Powiatowego w [...] w piśmie z dnia 4 sierpnia 2010 r., a fakt ten potwierdził sam A. D., który w odpowiedzi na postawione mu przez Sąd w trakcie rozprawy w dniu 15 grudnia 2010 r. pytanie oświadczył, że wniosku takiego nie złożył. W konsekwencji także ponowna skarga A. D. na akt Starosty [...] z dnia [...] r. musi zostać odrzucona jako niedopuszczalna. Skargę można bowiem wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich, a przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.). Jeżeli natomiast ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, a taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 p.p.s.a.). Wymogi te nie zostały przez skarżącego dochowane. Wniesiona skarga nie została bowiem poprzedzona wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa, złożonym w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu, bądź w terminie przywróconym na wniosek skarżącego przez organ. Skład orzekający podkreśla w tym miejscu, iż świadom jest rozbieżności w doktrynie i orzecznictwie odnośnie charakteru prawnego terminu do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa i dopuszczalności jego ewentualnego przywrócenia. Przypomnieć jednak w tym miejscu należy, że ocena prawna wyrażona w ww. prawomocnym postanowieniu z dnia 7 maja 2010 r. wedle której przywrócenie przez organ terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest dopuszczalne wiąże, stosownie do art. 153 p.p.s.a., zarówno obecny skład orzekający, jak też organ. W świetle powyższego skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na postawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. O zwrocie skarżącemu uiszczonego wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.