II SA/Gl 836/04

Dnia 21 grudnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędziowie: NSA Bonifacy Bronkowski WSA Rafał Wolnik – spr. Protokolant: ref. Ewa Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2005 roku, sprawy ze skargi M.W. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] roku Nr [...] oraz orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości W wyniku przeprowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. postępowania, wszczętego na skutek interwencji skarżącego M.W. w sprawie wadliwych podłączeń pionów kominowych w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w K., organ ten decyzją z dnia [...] roku Nr [...] nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. [...] wykonanie, zgodnie z poz. 3 zaleceń nr [...] Spółdzielni Pracy Kominiarzy w S. z dnia [...] roku podłączeń do przewodów kominowych w pomieszczeniu łazienki mieszkania nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w K. Jednocześnie decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa). W uzasadnieniu wskazano, iż podczas oględzin stwierdzono, iż w przedmiotowym pomieszczeniu łazienki automat gazowo-kąpielowy jest przyłączony do niewłaściwego przewodu kominowego. Wskazano na powołane w sentencji decyzji zalecenia Spółdzielni Kominiarzy, w myśl których automat ten należy podłączyć do przewodu kominowego, do którego jest podłączona kratka wentylacyjna, a kratkę wentylacyjną należy podłączyć do przewodu kominowego, do którego jest obecnie podłączony automat gazowo-kąpielowy, czyli odwrotnie do stanu obecnego. Jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia wskazano art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2003 roku, Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.). W odwołaniu od tej decyzji skarżący wskazał, że jako współwłaściciel nieruchomości i właściciel lokalu mieszkalnego nr [...] nie został powiadomiony o zamianie kominów spalinowego z wentylacyjnym. Stwierdził, iż musiało to nastąpić kilka lat temu podczas prowadzonego w budynku remontu. Doszło wówczas do zamiany tych przewodów w lokalach nr [...] i [...] tj. w lokalach korzystających z tych samych pionów kominowych. Obecnie nałożone przez organ rozwiązanie jest w jego ocenie sprzeczne z projektem budynku, a ponadto z przepisami prawa budowlanego. Twierdził, ze to lokatorzy z lokali nr [...] i [...] samowolnie dokonali zamiany funkcji kominów, podczas, gdy w jego mieszkaniu są one wykorzystywane zgodnie z projektem. Wniósł o wydanie stosownego nakazu w stosunku do tychże lokatorów. Odwołał się do swojego pisma inicjującego postępowanie, w którym wskazał na skutki zdrowotne istniejącego stanu rzeczy. Rozpoznając to odwołanie, zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzja, Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, ze decyzja organu pierwszej instancji jest właściwa i trafnie skierowana. W przedmiotowym budynku powstała wspólnota mieszkaniowa, co powoduje w ocenie organu odwoławczego, że wszystkie zobowiązania oraz nakazy wynikające z przepisów Prawa budowlanego mogą być kierowane do przedstawicieli wspólnoty (zarządu bądź zarządcy). Decyzje takie są jednak kierowane do wspólnoty, a nie do poszczególnych użytkowników obiektu budowlanego, ponieważ dotyczą spraw wynikających z treści protokołów przeglądów stanu technicznej sprawności, których przeprowadzenie zleca albo zarząd wspólnoty albo zarządca. To, kogo zobowiąże zarząd i w jaki sposób obciąży kosztami prowadzonych robót jest sprawą cywilnoprawną, której rozstrzygnięcie nie może nastąpić w postępowaniu administracyjnym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący ponownie zarzucił brak powiadomienia zarówno jego, jak i zarządcy nieruchomości o zamianie pionów kominowych. Wskazał ponadto, że taka zmiana nastąpiła wyłącznie w pionie, w którym znajduje się jego łazienka, podczas, gdy w pozostałych pionach kominowych znajdujących się w przedmiotowym budynku piony są wykorzystywane w taki sposób, jak wynika to z pierwotnej dokumentacji. Dodatkowo skarżący przedłożył rysunki i fotografie na poparcie swoich twierdzeń w kwestii pierwotnego przeznaczenia kominów, oświadczając przy tym, iż brak jest technicznej dokumentacji budynku. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie są w ocenie składu orzekającego zgodne z prawem. Wydane zostały bowiem z naruszeniem art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, a ponadto z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, a naruszenie to w ocenie Sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim wskazać należy, że adresatem decyzji wydanej w oparciu o art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego może być wyłącznie właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Wynika to wprost z postanowień art. 61 – 65 Prawa budowlanego, które nakładają określone w tych przepisach obowiązki na te właśnie osoby. Przepis art. 66 daje natomiast właściwemu organowi możliwość wydania stosownej decyzji w sytuacji, gdy właściciel lub zarządca nie wykonują należycie tych obowiązków. W niniejszej sprawie decyzja wydana w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego skierowana została do Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. [...] w K. Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 roku o własności lokali (tekst jedn. Dz.U. z 2000 roku, Nr 80, poz. 903 z późn. zm.) ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana. Przepis ten daje zatem wspólnocie przymiot tzw. ułomnej osoby prawnej. W żadnym jednak razie nie wynika z tego przepisu, ani też z innych przepisów prawa, żeby wspólnota mieszkaniowa mogła być właścicielem lub zarządcą nieruchomości. Taki przymiot jej nie przysługuje. Skoro zatem decyzja nakazująca usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości wydana w oparciu o art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego może być skierowana wyłącznie do właściciela lub zarządcy, a wspólnota mieszkaniowa nie jest ani właścicielem, ani zarządcą, to taka decyzja skierowana do wspólnoty jest decyzją wadliwą i już z tego tylko powodu podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Niezależnie od powyższego Sad dokonując kontroli zaskarżonej decyzji dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania polegającego na nie wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Przede wszystkim organy nie odniosły się w żaden sposób do zarzutu skarżącego, który twierdził, że przewody kominowe zostały niewłaściwie podłączone w lokalach nr [...] i [...], podczas gdy w jego lokalu podłączenie jest prawidłowe. Pomimo, że skarżący przedstawiał twierdzenia na poparcie tego zarzutu ani organ pierwszej instancji, ani też organ odwoławczy nie zbadały tej kwestii, ani też nie odniosły się do treści zarzutu w podjętych rozstrzygnięciach. Organy ograniczyły się do oparcia tych rozstrzygnięć na ustaleniach Spółdzielni Kominiarzy. Ustalenia te jednak nie były wystarczające, albowiem dotyczyły wyłącznie jednego pomieszczenia w budynku wielomieszkaniowym, gdzie do tych samych przewodów kominowych są podłączone także inne lokale. Taki stan rzeczy powoduje, że decyzje organów obu instancji wydane zostały z naruszeniem art. 7 i 77 kpa, a naruszenie to w ocenie Sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę ponownie organ pierwszej instancji mając na uwadze powyższe rozważania ustali w pierwszej kolejności, kto powinien być adresatem decyzji. W tym celu ustalenia będzie wymagało, czy przedmiotowy obiekt budowlany ma zarządcę w rozumieniu art. 184 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2004 roku, Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.). Jeżeli zaś takiego zarządcy nie ustanowiono, to należy ustalić osoby właścicieli lub współwłaścicieli, które są zobowiązane do utrzymania obiektu w należytym stanie i wydać decyzję w stosunku do tych osób. Wydanie decyzji winno jednak zostać poprzedzone dokonaniem szczegółowych ustaleń co do prawidłowości wykorzystania pionów kominowych przez użytkowników pozostałych lokali korzystających z tych samych pionów. W razie wątpliwości należałoby przeprowadzić dowód z opinii rzeczoznawcy względnie z ekspertyzy technicznej sporządzonej do tego celu. Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, a ponadto nie zostały wyjaśnione istotne dla sprawy okoliczności, jak również nie znalazły one odzwierciedlenia w uzasadnieniu uchylonych decyzji, czym naruszono przepisy art. 7, 77 i 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, a to z kolei powoduje konieczność uchylenia decyzji obu instancji na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.– zwanej dalej p.s.a.). W kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.s.a. O kosztach postępowania nie orzeczono, a to wobec faktu, że skarżący na mocy postanowienia WSA w Gliwicach z dnia 19 stycznia 2005 roku zwolniony został z kosztów sądowych.