II SA/Gl 837/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk ( spr.) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi K. M. i P. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę. Decyzją z dnia [...] roku nr [...] Prezydent Miasta R. – po rozpatrzeniu wniosku "A" sp. z o.o. – zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę pawilonu handlowego, zjazdu z ul. A oraz przyłączy na działkach położonych w R. oznaczonych nr A, B, C, D, E F, G, H, I. W podstawie prawnej decyzji organ I instancji powołał art. 28 ust. 1, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. nr 207, poz. 2016 z 2003 roku z zm.). Odwołanie od powyższej decyzji złożyli K. i P. M., byli właściciele działki nr J, którzy mimo żądania potraktowania ich w przedmiotowej sprawie jako strony, zgłoszonego w piśmie z dnia [...] r., nie zostali uznani za strony postępowania (pismo Urzędu Miasta R. z [...] r.), a organ I instancji nie doręczył im wydanej decyzji. W odwołaniu K. i P. M. domagali się przede wszystkim uznania ich za strony postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę dla "A". Są oni bowiem byłymi właścicielami działki J, która została nabyta przez Skarb Państwa aktem notarialnym z [...] roku w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Działka ta uległa w [...] roku podziałowi na działki K i A, na których zgodnie z decyzją organu I instancji ma zostać zrealizowana projektowana inwestycja. Zdaniem odwołujących się skoro działka nr J została wywłaszczona pod budowę bloków mieszkalnych to wobec niewykorzystania jej na ten cel umowa użytkowania wieczystego powinna zostać rozwiązana, a odwołującym się będzie przysługiwało roszczenie o zwrot działki, co uzasadnia ich interes prawny w sprawie. Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa w związku z art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu stwierdził, że stronami w sprawie o pozwolenie na budowę zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane (t.j. Dz. U. nr 207 z 2003 roku) są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Odwołujący się nie są właścicielami, użytkownikami wieczystymi, ani zarządcami nieruchomości znajdujących się w strefie oddziaływania obiektu, więc nie są żadnym z podmiotów wymienionych w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Przymiot strony w sprawie o pozwolenie na budowę nie może być wywodzony w świetle tego przepisu z faktu, iż inwestor legitymuje się tytułem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a nieruchomość ta została w przeszłości wywłaszczona. W skardze do sądu administracyjnego K. i P. M. powtórzyli zarzuty naruszenia zaskarżoną decyzją art. 138 i 105 kpa, a także art. 28 Prawa budowlanego. Zdaniem skarżących przymiot strony przysługuje im z uwagi na fakt, że toczy się postępowanie o zwrot nieruchomości oznaczonej pierwotnie nr J będącej w przeszłości ich własnością. Natomiast poza sporem pozostaje, że działka nr J znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji "A". Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, zgodnie z którym skarżący nie posiadają przymiotu strony w niniejszym postępowaniu. Organ odwoławczy podał także, że postępowanie o zwrot nieruchomości nr J zostało zakończone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 czerwca 2005 roku sygn. akt II SA/Ka 2244/03 oddalającym skargę K. i P. M.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 roku (t.j. Dz. U. nr 207, poz. 2016 z zm.) stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Powyższy przepis jest przepisem procesowym, będącym w myśl uzasadnienia rządowego projektu nowelizacji (druk sejmowy nr 493 z 15 maja 2002 r., str. 41) – przepisem szczególnym wobec art. 28 kpa. Oznacza to, że pojęcie strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę przestało być uzależnione od posiadania interesu prawnego w tej sprawie, a kryterium decydującym o uzyskaniu statusu stron w tym postępowaniu jest bycie właścicielem, użytkownikiem wieczystym albo zarządcą nieruchomości znajdującej się w "obszarze oddziaływania obiektu". Artykuł 28 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi zatem lex specialis w stosunku do art. 28 kpa, zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W związku z tym regulacja ogólna zawarta w art. 28 kpa ma ograniczone zastosowanie w sprawach o wydanie pozwolenia na budowę, a przyjęcie, że art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego jest przepisem szczególnym prowadzi do nadania mu wykładni zwężającej. W świetle powyższej wykładni art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego skarżącym nie przysługiwał przymiot strony w niniejszym postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Skarżący nie są bowiem właścicielami, użytkownikami wieczystymi ani zarządcami nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu. Fakt bycia wywłaszczonym właścicielem, a w związku z tym ewentualne posiadanie roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie tworzy uprawnień bycia stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Zasadnie zatem organ odwoławczy stwierdził, że skarżący wnoszący odwołanie od decyzji organu I instancji nie są stronami w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, postępowania w którym decyzja ta została wydana. Konsekwencją braku przymiotu strony musiało być umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa w związku z art. 105 § 1 kpa. Skład orzekający nie dopatrzył się podstaw do zawieszenia postępowania sądowego w sprawie na podstawie art. 56 ppsa. Przepis ten bowiem przewiduje zawieszenie postępowania sądowego, jeżeli skarga została wniesiona do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania. W sprawie udzielonego pozwolenia na budowę decyzją Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r. nie doszło do wznowienia postępowania. W sprawie nie wydano bowiem postanowienia o którym mowa w art. 149 § 1 kpa, ale decyzję o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa), którą organ odwoławczy decyzją z dnia [...] r. uchylił i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji (decyzja Wojewody [...] nr [...]). Mając na uwadze powyższą argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.) oddalił skargę.