II SA/Gl 837/16
WyrokWSA w Gliwicach2016-11-08
Skład orzekający: Leszek Kiermaszek, Andrzej Matan, Maria Taniewska-Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania była uzasadniona naruszeniem przepisów postępowania, a w szczególności art. 138 § 2 k.p.a.?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja organu odwoławczego narusza art. 138 § 2 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ organ ten nie wykazał w sposób dostateczny konieczności ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji ani nie wskazał, jakie okoliczności faktyczne sprawy wymagają dalszych wyjaśnień. Ponadto, uzasadnienie decyzji jest niejasne i wewnętrznie sprzeczne, a organ odwoławczy błędnie połączył dwa odrębne postępowania i nie wykazał związku między ekspertyzą dotyczącą stanu technicznego jednego segmentu a postępowaniem w sprawie samowolnych robót budowlanych w drugim segmencie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła robót budowlanych wykonanych w budynku przy ul. [...] w G., które według zgłoszenia naruszały konstrukcję nośną zabudowy szeregowej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) umorzył postępowanie, uznając, że wykonane roboty (w tym zabudowa loggii) nie wymagały pozwolenia na budowę lub były zgodne z przepisami. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) uchylił decyzję PINB, zarzucając przedwczesność i naruszenie procedury, w szczególności bezkrytyczne oparcie się na opinii technicznej oraz brak zawiadomienia pełnomocnika strony. Skarżąca H.M. wniosła skargę do WSA, kwestionując zasadność uchylenia decyzji PINB i zarzucając naruszenie art. 138 § 2 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. i zasądza od organu na rzecz skarżącej kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2016 r. sprawy ze skargi H. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta G. umorzył postępowanie w sprawie wykonanych robót budowlanych w budynku przy ul. [...] w G.. Decyzja, jak wynika z jej części nagłówkowej, wydana została na podstawie art. 104 § 1 i 2 i art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j.: Dz. U. 2013, poz. 1409 z późn. zm., obecnie Dz. U. 2016, poz. 290).
W obszernym uzasadnieniu PINB wskazał, że w dniu [...] r. wpłynęło doń pismo E. C., której zdaniem przebudowa domu przy ul. [...] przez jego właścicielkę narusza konstrukcję nośną całej zabudowy szeregowej, a tym samym powoduje szkody w budynku przy ul. [...] .
W konsekwencji powyższego pisma organ wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wykonanych robót budowlanych w budynku przy ul. [...] w G..
W ramach czynności wyjaśniających ustalono, że przy ul. [...] usytuowane są budynki w zabudowie szeregowej, stanowiące zespół [...] bliźniaków. Budynek przy ul. [...] jest segmentem narożnym (ostatnim) i konstrukcyjnie stanowi całość z budynkiem przy ul. [...] Wybudowane budynki stanowiły obiekty eksperymentalne zrealizowane w systemie [...].
Nieruchomość przy ul. [...] w G. (działki nr [...]) stanowi własność E. i K.C.. Natomiast właścicielką nieruchomości przy ul. [...]w G. (działki nr [...]) jest H.M..
Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] r. na nieruchomościach przy ul. [...]w G., stwierdzono, że w segmencie nr występują liczne spękania i zarysowania zarówno elewacji jak i ścian wewnętrznych budynku. W ocenie małżonków C. wszystkie uszkodzenia powstały w wyniku przeprowadzonych robót budowlanych w budynku przy ul. [...] .
Na podstawie przeprowadzonych oględzin, a także dostarczonej w dniu [...] r. przez H. M. opinii technicznej autorstwa mgr inż. J.M. stwierdzono, że w budynku nr [...] wykonano szereg, wyliczonych przez organ w uzasadnieniu decyzji, robót. W ocenie PINB tylko jednak roboty związane z zabudową loggii, montażem nowych nadproży i zmianą układu okien oraz wykonaniem włazu dachowego stanowiąc przebudowę wymagały uzyskania przed ich wykonaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Pozostałe roboty stanowiły bieżącą konserwację, która nie jest regulowana przepisami ustawy Prawo budowlane.
W trakcie oględzin H. M. przedłożyła nadto zgłoszenie nr [...] z dnia [...] r., przyjęte przez organ administracji architektoniczno - budowlanej, na wykonanie robót budowlanych związanych z remontem i ociepleniem budynku.
W dalszym toku czynności wyjaśniających PINB stwierdził, że zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta G. teren, na którym znajduje się budynek mieszkalny przy ul. [...] jest oznaczony symbolem 6MN - Tereny mieszkaniowe o niskiej intensywności zabudowy - istniejące. Wobec powyższego, wykonanie przedmiotowych robót budowlanych polegających na zabudowie 3 loggii nie narusza ustaleń planu.
Kolejno PINB wskazał, że w przedłożonej przez H. M. opinii technicznej opracowanej dla budynku przy ul. [...] przez mgr inż. J.M., jej autor stwierdził, że roboty związane z zabudową loggii wykonano metodą tradycyjną (autor szczegółowo wyliczył poszczególne czynności). Wszystkie wykonane roboty autor ocenił pozytywnie oświadczając w opinii: "Roboty budowlane wykonano zgodnie ze sztuką budowlaną, aktualnie obowiązującymi normami i zasadami wiedzy technicznej. Użyte materiały budowlane i wykończeniowe posiadają aprobatę techniczną dopuszczającą do stosowania w obiektach i pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi. Prowadzone prace ograniczały się do terenu działki, na jakiej jest posadowiony budynek przy ul. [...]/.../. Charakter prowadzonych prac nie naruszał układu konstrukcyjnego budynku i nie miał wpływu na obiekty sąsiednie, w tym budynek nr przy ul. [...]".
W dalszym toku wywodów PINB wyjaśnił, że niezależnie od powyższego postępowania, dotyczącego robót w budynku przy ul. [...] nr , wszczął drugie, odrębne postępowanie administracyjne w sprawie złego stanu technicznego budynku przy ul. [...] , w toku którego została wydana decyzja nr [...] z dnia [...] r. nakładająca na E. i K. C. m.in. obowiązek przedstawienia stosownej ekspertyzy. W dniu [...] r. E. C.przedłożyła opracowanie "Ekspertyza budowlana dotycząca stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w G.", wykonane przez dr hab. inż. L.D..
W ww. ekspertyzie budowlanej jej autor odniósł się m.in. do opinii technicznej wykonanej przez mgr inż. J.M., zarzucając jej błędy i niezgodności ze stanem faktycznym. Bazując na oświadczeniach małżonków C. wskazał w ekspertyzie, że roboty budowlane wykonane w budynku przy ul. [...] w G. obejmowały rozbiórkę zarówno ścian zewnętrznych jak i elementów żelbetowych. Dokonano jego zdaniem znacznych zmian na elewacji budynku - zlikwidowano balkony, przebudowano otwory okienne, ponadto usunięto rygiel elementu ramowego prefabrykatu [...] Na strychu pod korytem odwadniającym zabudowano ścianę z bloczków z betonu komórkowego.
We wnioskach autor ekspertyzy wskazał, że przyczyną uszkodzeń budynku nr są "przemieszczenia i wychylenia prefabrykatów ściennych i dachowych [...] Wpływ na powstanie przemieszczeń miały zapewne prace remontowe i modernizacyjne prowadzone w budynku przy ul. [...] w G.. [...] Usunięcie połączeń klamrowych mogło doprowadzić do powstania przemieszczeń prefabrykatów, a jeszcze większe przemieszczenia wystąpiłyby w wyniku usunięcia jakiś elementów ściennych lub stropowych bez wykonania stosownych zabezpieczeń. [...] Być może przemieszczenia powodujące uszkodzenia powstały podczas prac remontowych i obecnie są one zablokowane przez wykonane murowane ściany".
Po zapoznaniu się z przedmiotową ekspertyzą w dniu [...] r. mgr inż. J.M. wskazał, że zamieszczony w ekspertyzie opis oraz pokazane na rysunkach elementy systemu [...] w ogóle nie dotyczą konstrukcji budynków nr i . Budynki przy ul. [...] zostały wzniesione z elementów żelbetowych, wykonanych metodą prasowania i połączonych złączami klamrowymi. Nadto ponownie przeanalizował wszystkie zarysowania i spękania budynku nr wykazując, że przyczyną ich powstania nie były roboty wykonane w budynku nr . Poinformował, że "odchylenia od pionu są zauważalne we wszystkich 3 bliźniakach przy ul. [...] i wynikają z technologii i sposobu robót wykonywanych w ramach budownictwa wielkopłytowego."
PINB wskazał następnie, że w przypadku stwierdzenia wykonywania robót budowlanych, innych niż budowa obiektu budowlanego, bez wymaganego pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia, organ nadzoru budowlanego prowadzi postępowanie w oparciu o procedury określone w art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane. Organ wyjaśnił w tej mierze, że zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym jeśli organ prowadzący postępowanie uzna, że wykonane roboty nie odpowiadają standardom prawa, w tym przepisom techniczno-budowlanym, wówczas na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakłada na inwestora obowiązek wykonania czynności i robót, tak aby doprowadzić je do zgodności ze standardami. Natomiast, gdy ustalenia faktyczne prowadzą do wniosku, że roboty takiego dostosowania nie wymagają, gdyż odpowiadają prawu, wówczas organ kończy postępowanie w sprawie samowoli budowlanej decyzją umarzającą postępowanie.
W ocenie PINB, z uwagi na wykazanie, iż roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi, należy stwierdzić brak podstaw do wydania decyzji w trybie art. 51 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, czyli do prowadzenia dalszej procedury naprawczej. Nie zachodzą też okoliczności do wydania decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1, tj. nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych, bądź rozbiórkę obiektu lub jego części bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Odwołanie od ww. decyzji PINB wnieśli E. C. i K.C., reprezentowani przez pełnomocnika J.C.. W uzasadnieniu odwołania skarżący zarzucili przedwczesność decyzji. Błędnie zakwalifikowano nadto wykonane prace budowlane bowiem, zdaniem odwołujących się, stanowiły one rozbudowę a nie przebudowę obiektu. W ocenie stron zabudowa balkonów i nadbudowa ścianki na poddaszu zwiększyły bowiem powierzchnię użytkową i kubaturę budynku. W konsekwencji organ miał obowiązek stosować procedury określone w art. 48-49 i 49b ustawy Prawo Budowlane, stosowanie bowiem w tym przypadku procedury naprawczej jest niedopuszczalne.
W odwołaniu podkreślono nadto pominięcie przedłożonej przez strony ekspertyzy budowlanej, co stanowiło istotne uchybienie proceduralne. Opinia bowiem przedłożona przez H. M. jest nierzetelna i stronnicza, a jej autor posiada w sprawie interes prawny. Zdaniem odwołujących się zaskarżona decyzja została wydana przez PINB w wyniku przeprowadzenia postępowania bez zachowania obiektywizmu, należytej staranności, wskutek złej interpretacji prawa budowlanego. Nadto organ nie powiadomił o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji, zignorował też art. 35 k.p.a. Zdaniem pełnomocnika odwołujących się należy:
połączyć dwa odrębnie prowadzone postępowania dotyczące budynków bliźniaczych położonych przy ulicy [...];
zlecić ponowną rzetelną inwentaryzację rozbudowy;
zlecić dokonanie stosownych odkrywek w budynkach przy ulicy [...]
Decyzją z dnia [...] r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił zaskarżoną doń decyzję PINB i przekazał sprawę organowi temu do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazał, że budynek jednorodzinny przy ul. [...] w G. co prawda stanowi w rozumieniu Prawa budowlanego część stanowiącego konstrukcyjną całość budynku składającego się z dwóch segmentów (wykonanych w odbiciu zwierciadlanym), jednakże po pionowym podziale całego budynku stanowi obecnie wraz z gruntem, na którym jest usytuowany, odrębną nieruchomość. To w tym segmencie wykonano szereg robót w warunkach samowoli budowlanej, a zatem całkowicie prawidłowo PINB wdrożył w stosunku do tego obiektu (segmentu) odrębne postępowanie. Prawidłowo też organ I instancji uznał, iż w tym przypadku nie mogą mieć zastosowania przepisy art. 48 i 49 Prawa budowlanego. Zarzuty odwołania dotyczące odstąpienia przez PINB od wdrożenia postępowania w ww. trybie są, zdaniem ŚWINB, pozbawione podstaw. Z rozbudową budynku mamy bowiem do czynienia, gdy zmianie ulegają jego szerokość, długość, powierzchnia zabudowy a w konsekwencji i kubatura, natomiast o nadbudowie może być mowa, gdy zwiększeniu ulega wysokość budynku i w związku z tym także jego kubatura. Zabudowa logii, czy innych przekrytych części zewnętrznych budynku nie powoduje zaś wzrostu kubatury budynku.
Zdaniem ŚWINB zaskarżona decyzja jest jednak przedwczesna albowiem PINB oparł się w głównej mierze nie na własnych ustaleniach, ale na przedłożonej przez właściciela obiektu opinii technicznej mgr inż. J.M.
a, bez jej krytycznej analizy. Organ nie może zaś ograniczać swego działania do powołania się na konkluzje opinii biegłego, lecz ma obowiązek zweryfikować poprawność opinii, oceniając jej wartość dowodową zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 80 k.p.a. Bezkrytyczne oparcie ustaleń faktycznych na opinii biegłego stanowi naruszenie zasad określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Nadto organ pierwszej instancji nie zawiadomił pełnomocnika E. i K.C. o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów (art. 10 k.p.a.), ani nie doręczył temu pełnomocnikowi końcowej decyzji, czym naruszył art. 40 k.p.a.
Zdaniem organu odwoławczego zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne rozstrzygnięcie sprawy, a w szczególności nie pozwala na orzeczenie o bezprzedmiotowości dalszego postępowania. Z przedłożonej przez skarżących ekspertyzy dr hab. inż. L.D. wynika bowiem, iż przyczyną uszkodzeń w budynku nr [...] są przemieszczenia i wychylenia prefabrykatów ściennych i dachowych, a wpływ na powstanie przemieszczeń miały roboty budowlane prowadzone w segmencie nr [...]. Te stwierdzenia, wskazujące na zagrożenie bezpieczeństwa obiektu należało, zdaniem [...] WINB, odpowiednio zweryfikować poprzez pogłębienie wyjaśnienia sprawy, tak by wyeliminować wszelkie wątpliwości co do możliwości wystąpienia dalszej destrukcji budynku.
Reasumując, w ocenie organu odwoławczego zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem zasad postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. [...] WINB wskazał w tej mierze konieczność przeprowadzenia ponownych oględzin budynku nr [...] z udziałem stron i obydwu autorów opinii.
Pismem z dnia [...] r. H. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. skargę na ww. decyzję zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 138 § 2 k.p.a. i wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżąca wskazała, że nie neguje faktu, iż roboty budowlane polegające na przebudowie części obiektu budowlanego zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej, wobec których należało przeprowadzić postępowanie naprawcze w trybie określonym przepisami art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane. Nie zgadza się natomiast z tezą o "przedwczesności" wydanego przez PINB rozstrzygnięcia. Wymogi proceduralne takie jak zapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu zostały dochowane. Małżonkowie C. czynnie brali udział na każdym etapie prowadzonego postępowania, a ponowne oględziny mieszkania skarżącej z udziałem strony skarżącej i autorów dołączonych do akt sprawy ocen technicznych, nie wniosą niczego nowego. Wobec braku przesłanek do wydania w drodze decyzji jakiegokolwiek nakazu określonego w art. 51 ust.1 pkt 1 lub 2 Prawa budowlanego, postępowanie jako bezprzedmiotowe należało umorzyć, co zresztą zgodne jest z utrwaloną linią orzeczniczą odnoszącą się do postępowań naprawczych dotyczących wykonanych robót budowlanych w warunkach samowoli budowlanej, w przypadkach gdy nie zachodzi konieczność wykonania zmian lub przeróbek w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z warunkami technicznymi lub sztuką budowlaną.
Skarżąca podkreśliła, że PINB wszczął dwa odrębne postępowania - pierwsze w sprawie robót budowlanych wykonanych w warunkach samowoli budowlanej w segmencie przy ul. [...] oraz drugie, niezależne, w sprawie stanu technicznego segmentu przy ul. [...] . Organ I instancji słusznie rozdzielił oba postępowania, ponieważ nawet gdyby ustalenia potwierdziły, że uszkodzenia segmentu nr [...] powstały wskutek przeprowadzonej przez skarżącą przebudowy, to brak jest podstaw na gruncie Prawa budowlanego do skierowania wobec sprawcy samowoli budowlanej nakazu naprawy uszkodzeń w obiekcie, który stanowi odrębną własność innych osób. W przypadku bowiem potwierdzenia istnienia związku przyczynowo-skutkowego, konsekwencją może być jedynie roszczenie odszkodowawcze na gruncie prawa cywilnego.
Skarga została wniesiona w terminie
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. 2014, poz. 1647 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2016, poz. 718 zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, musiała zostać uwzględniona. Zaskarżona decyzja narusza bowiem art. 138 § 2 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wskazać w tym miejscu należy, iż w myśl art. 138 § 1 k.p.a. organ odwoławczy w wyniku rozpoznania odwołania wydaje kończącą postępowanie w sprawie decyzję utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne, uchylającą zaskarżoną decyzję w całości lub w części i w tym zakresie orzekającą co do istoty sprawy, bądź uchylającą zaskarżoną decyzję i umarzającą postępowanie pierwszej instancji albo też umarzającą postępowanie odwoławcze. Zasadą jest zatem, iż organ drugoinstancyjny w sposób ostateczny załatwia sprawę administracyjną, która została mu przedłożona w wyniku wniesionego odwołania. Jako wyjątek traktować w konsekwencji należy przewidziane w § 2 przywołanego artykułu prawo i jednocześnie obowiązek organu drugiej instancji nie orzekania w sposób kończący sprawę i wydania jedynie decyzji kasacyjnej uchylającej rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Wybór takiego właśnie wyniku rozpoznania odwołania nie zależy od swobody uznaniowej organu. Możliwość ta, stosownie do przywołanego art. 138 § 2 k.p.a., ma bowiem zastosowanie jedynie w ściśle określonej sytuacji, a mianowicie gdy decyzja pierwszoinstancyjna została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W konsekwencji, dokonując wykładni a contrario, w sytuacji gdy materiał dowodowy został zebrany w sprawie w sposób wyczerpujący, bądź możliwy do uzupełnienia w trybie art. 136 k.p.a., uchylenie zaskarżonej w wyniku odwołania decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazanie sprawy organowi temu do ponownego rozpoznania nie jest dopuszczalne.
Podkreślenia wymaga też, że stosownie do przywołanego paragrafu przekazując sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania, organ drugoinstancyjny powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Uzasadnienie decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie wymogów tych zdaniem Sądu nie spełnia. Nie wykazuje bowiem w sposób dostateczny konieczności ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji, nie wskazuje też organowi temu jakie okoliczności faktyczne sprawy, istotne dla przedmiotu prowadzonego postępowania, wymagają dalszych wyjaśnień. Zawiera nadto niejasności i wewnętrzne sprzeczności.
Wskazać bowiem należy, że w sformułowanej przez organ II instancji części uzasadnienia (pierwsza obszerna część to przytoczenie in extenso uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej i treści odwołania) [...] WINB w pełni zgodził się z organem I instancji, iż w sprawie należało prowadzić odrębne postępowanie w przedmiocie stanu technicznego segmentu przy ul. [...] (będącego własnością małżonków C.) i odrębne postępowanie w przedmiocie samowolnych robót budowlanych wykonanych w segmencie przy ul. [...] (będącego własnością H. M.). [...] WINB w całej rozciągłości zgodził się także z tezą organu I instancji, że w sprawie stanowiącej przedmiot obecnego postępowania sądowego, związanej z samowolnymi robotami wykonanymi w segmencie H. M., nie mogą mieć zastosowania art. 48 i 49 Prawa budowlanego, akceptując tym samym w konsekwencji, iż PINB prowadził postępowanie w oparciu o art. 50-51 Prawa budowlanego.
Pomimo zaakceptowania faktu odrębnego prowadzenia przez PINB postępowań wobec poszczególnych segmentów, postępowań nadto w innym przedmiocie, organ odwoławczy, uzasadniając potrzebę uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej i skierowania sprawy do ponownego rozpoznania, de facto połączył jednak obydwa prowadzone przez PINB postępowania, czyniąc tym samym swoje rozważania i wnioski niejasnymi. Zarzucając bowiem organowi I instancji, iż nie uwzględnił w należyty sposób ekspertyzy budowlanej dr hab. inż. L.D. i bezkrytycznie zaakceptował wyłącznie opinię mgr inż. J.M. organ drugoinstancyjny pominął fakt, iż ww. ekspertyza budowlana sporządzona została na użytek innego postępowania, o innym przedmiocie (postępowania w sprawie stanu technicznego segmentu nr [...], nie zaś samowolnych robót w segmencie nr [...]). Ani jednym słowem nie wskazał dlaczego jego zdaniem celowym jest posłużenie się w sprawie tą właśnie ekspertyzą i jaki jest jej związek z postępowaniem opartym na art. 50-51 Prawa budowlanego, a tym samym jaki wpływ mogą mieć oceny dotyczące przyczyn uszkodzeń segmentu nr [...] na postępowanie w przedmiocie samowoli budowlanej w segmencie nr [...]. Podkreślenia wymaga w tym miejscu, że [...] WINB nie zakwestionował dokonanej przez organ I instancji oceny, iż przedmiotowe roboty, choć samowolne, wykonane zostały w zgodzie ze sztuką budowlaną. Tym samym dostrzegany przez [...] WINB związek ewentualnych uszkodzeń występujących w innym budynku ze sprawą samowoli budowlanej i postępowaniem prowadzonym w trybie art. 51 Prawa budowlanego jawi się co najmniej niejasno.
Notabene [...] WINB przywołując ekspertyzę dr hab. inż. L.D. błędnie wskazuje, że z ekspertyzy tej wynika, iż przyczyną uszkodzeń budynku nr [...] są przemieszczenia i wychylenia prefabrykatów ściennych i dachowych, a wpływ na powstanie przemieszczeń miały roboty budowlane prowadzone w budynku przy ul. [...] w G.. Te stwierdzenia, zdaniem [...] WINB wskazujące na zagrożenie bezpieczeństwa obiektu należy "odpowiednio zweryfikować poprzez pogłębienie wyjaśnienia sprawy, tak by wyeliminować wszelkie wątpliwości co do możliwości wystąpienia dalszej destrukcji budynku". W rzeczywistości przywoływana przez ŚWINB ekspertyza wskazuje jedynie oparte na pozyskanych od małżonków C. informacjach przypuszczenia autora, podkreślane zwrotami takimi jak "można przypuszczać", "zapewne" "mogło" itp. Autor podkreślił nadto, iż zakresu robót modernizacyjnych nie udało się odtworzyć albowiem nie dokonał oględzin segmentu nr [...]. Trudno też uznać, że organ I instancji, jak to zarzuca ŚWINB, nie dokonał oceny opinii mgr inż. J.M., skoro w pełni zaakceptował jej tezy obficie przytaczając je w uzasadnieniu decyzji jako właściwe. [...] WINB nie wskazał nadto, zalecając ponowne oględziny segmentu nr [...] z udziałem stron i obydwu autorów opinii, jakie okoliczności istotne dla postępowania opartego na art. 51 Prawa budowlanego miałyby zostać dodatkowo wyjaśnione.
Trafnie natomiast ŚWINB zauważa, że naruszając zasady procedury organ I instancji nie doręczył decyzji pełnomocnikowi małżonków C. lecz samym małżonkom. Pełnomocnika nie pouczono nadto o możliwości wypowiedzenia się o zebranych dowodach. Z uwagi jednak na aktywne uczestnictwo ww. pełnomocnika w całym toku postępowania pierwszoinstancyjnego, w tym składanie przezeń pism odnoszących się do zgromadzonych dowodów, a także fakt złożenia w terminie odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej trudno uznać, iż uchybienie to miało wpływ na uprawnienia małżonków C..
W konsekwencji, uwzględniając powyższe uwagi, organ II instancji winien ponownie rozpoznać wniesione odwołanie i ocenić czy istotnie w sprawie zachodzą przesłanki, wskazujące na potrzebę uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej w trybie art. 138 § 2 k.p.a. czy też okoliczności faktyczne i prawne sprawy powodują konieczność wydania innego spośród przewidzianych w art. 138 k.p.a. rozstrzygnięcia. Podjęte rozstrzygnięcie organ należycie uzasadni, odnosząc się także do sformułowanych w skardze tez i zarzutów skarżącej.
W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. O kosztach obejmujących wpis od skargi w kwocie 500,00 zł orzeczono na wniosek skarżącej na podstawie art. 200, 205 i 209 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło