II SA/Gl 838/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Bonifacy Bronkowski po rozpoznaniu w dniu 22 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie ustalenia opłaty rocznej za zarząd nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa w kwestii wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi p o s t a n a w i a przywrócić skarżącej termin do wniesienia skargi. Decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] uchylono decyzję Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...] o odmowie uchylenia decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta i Gminy w P. z dnia [...] r., nr [...] o ustaleniu dla [...] Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w K. opłaty rocznej za zarząd nieruchomości państwowej położonej w C., w zakresie dotyczącym działki nr 1 i umorzono postępowanie w pierwszej instancji. Wskazana decyzja Wojewody [...] została doręczona K. K. – pełnomocnikowi A. S. - w dniu [...] r. w drodze tzw. doręczenia zastępczego uregulowanego w art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267). Przewiduje on, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 (a więc do rąk adresata, dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcy domu), operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. W takim przypadku zawiadamia się o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni. W przypadku niepodjęcia przesyłki w tym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu przechowywania pisma w placówce pocztowej. Wobec niezastania adresata – K. K. doręczyciel dokonał tzw. awizacji przesyłki w dniu [...]r., następnie wobec braku jej odbioru nastąpiła jej druga awizacja tj. dnia [...]r. W związku z nieodebraniem przedmiotowej przesyłki do dnia [...] r., w dniu [...] r. zwrócono ją nadawcy (tj. Wojewodzie [...]). W dniu [...]r. (data nadania w urzędzie pocztowym) A. S. reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego K. K.-A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na ww. decyzję Wojewody [...]. Jednocześnie złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniono, że pismem z dnia [...]r. skarżąca wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji. Pomimo upływu dwumiesięcznego terminu od złożenia tego odwołania, nie otrzymano rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. W [...]r. pełnomocnik skarżącej na podstawie rozmowy telefonicznej z pracownikiem organu ustalił, że w dniu [...] r. Wojewoda [...] wydał decyzję. Decyzja ta została doręczona wszystkim uczestnikom postępowania za wyjątkiem skarżącej. W aktach nie było wówczas zwrotnego potwierdzenia odbioru. W związku z powyższym pełnomocnik skarżącej wystąpił pismem z dnia [...] r. z wnioskiem o doręczenie odpisu ww. decyzji. W dniu [...] r. pełnomocnik ten otrzymał decyzję wraz z pismem przewodnim organu z dnia [...] r., z którego wynikało, że decyzja organu II instancji została doręczona skarżącej w trybie 44 kpa. Organ wyjaśnił, że przesyłka była dwukrotnie awizowana przez doręczyciela pocztowego i nie została odebrana przez pełnomocnika skarżącej. Zdaniem pełnomocnika skarżącej doręczenie zastępcze było dokonane wadliwie. Wbrew poczynionym przez organ ustaleniom, nie otrzymał on żadnego z dwóch zawiadomień doręczyciela, ani w dniu [...], ani też w dniu [...]r. Tym samym skoro nie wiedział o awizowaniu przesyłki, nie mógł jej odebrać z placówki pocztowej. Pełnomocnik skarżącej podniósł także, że jest profesjonalistą, prowadzi Kancelarię Prawną czynną od poniedziałku do piątku od godz. 9 do godz. 17. Ze względu na dużą ilość przesyłek pocztowych w firmie pełnomocnika funkcjonuje sekretariat z osobą odpowiedzialną za odbiór i wysyłanie korespondencji. Poza tym prowadzona jest ewidencja przesyłek za pomocą książki korespondencji i książek pocztowych. Dodatkowo wyjaśnił, że w dniu [...] r., a więc w dniu w którym rzekomo nie można było doręczyć decyzji i w którym nie zastano adresata, korespondencja była odbierana w sposób prawidłowy. Na dowód powyższego załączono kserokopię nadawczej książki pocztowej i dziennika korespondencyjnego, zawierających wpisy przesyłek nadanych i odebranych w dniu [...] r. Tym samym pełnomocnik skarżącej uznał za niewiarygodne twierdzenia, iż doręczenie przesyłki w tym dniu bezpośrednio adresatowi było niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności zdaniem pełnomocnika skarżącej uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez winy skarżącej. Strona o treści decyzji dowiedziała się dopiero w dniu [...]r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w okresie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie też z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Z tej regulacji prawnej wynika, iż przywrócenie terminu procesowego jest instytucją mającą na celu ochronę zainteresowanego przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności przez stronę. W powołanych wyżej przepisach zostały ustanowione przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, by wniosek mógł zostać uwzględniony. Samo złożenie wniosku przez zainteresowanego we wskazanym terminie oraz dokonanie czynności, dla której zakreślony był termin, nie jest jednak wystarczającą przesłanką przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej. Konieczne jest bowiem uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy w pierwszej kolejności wskazać należy, że wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi złożony został w ustawowym siedmiodniowym terminie. Sąd przyjął bowiem, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu [...]r., tj. z chwilą doręczenia jej pełnomocnikowi pisma organu z dnia [...] r. zawierającego odpis zaskarżonej decyzji. Dokonując z kolei analizy merytorycznej wniosku oraz całokształtu akt sprawy Sąd uznał, że wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi zasługuje na uwzględnienie. Okoliczności przedstawione we wniosku dostatecznie uprawdopodabniają, iż do uchybienia terminu do dokonania powyższej czynności doszło bez winy skarżącej w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a. Wskazać przede wszystkim należy, że dwukrotne awizowanie przesyłki, w sposób określony w art. 44 kpa uzasadnia przyjęcie domniemania faktycznego, że doszła ona do rąk adresata, a co za tym idzie, że dokonane w ten sposób doręczenie było skuteczne. Powyższe domniemanie jest wzruszalne z tym, że trybem właściwym do jego obalenia jest przywrócenie terminu. Celem postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu nie jest jednak zakwestionowanie faktu doręczenia, lecz uchylenie się od ujemnych skutków w zakresie upływu terminu, jakie wynikają dla strony z tego doręczenia. W tym miejscu zwrócić należy uwagę na wyrok Trybunału Konstytucyjnego 28 lutego 2006 r., sygn. P 13/05, oraz z dnia 15 października 2002 r., sygn. SK 6/02 w odniesieniu do tej samej kwestii w postępowaniu cywilnym. W wymienionych wyżej orzeczeniach Trybunał Konstytucyjny zwracał uwagę na problem związany z trudnościami w uprawdopodobnieniu okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, głównie na ograniczone środki dowodowe, jakimi dysponuje w tym zakresie strona. Trybunał wskazywał na czynniki, które zwiększają prawdopodobieństwo nieotrzymania awiza przez adresata i zaliczył do nich m.in. to, że poczta nie zawsze przestrzega standardów wyznaczonych przez prawo, co zmniejsza pewność dotarcia przesyłki. W rozpoznawanej sprawie skarżąca podjęła próbę uchylenia się od negatywnych skutków uznania za doręczoną zaskarżoną decyzję. Zdaniem Sądu wszystkie okoliczności wskazują, że zawiadomienia o nadejściu przesyłki skierowane przez pocztę do pełnomocnika skarżącej, mogły ulec zaginięciu. Argumentację przedstawiona przez pełnomocnika skarżącej uwiarygodniają załączone do wniosku kserokopie ksiąg korespondencyjnych, z których jednoznacznie wynika, że w dniu [...]r. miał miejsce odbiór innych przesyłek pocztowych. W tej sytuacji należy przyjąć, że skarżąca bez swojej winy uchybiła terminowi do wniesienia skargi, bowiem nie miała świadomości o wydaniu przez Wojewodę [...] zaskarżonej decyzji. W momencie kiedy powzięła wiadomość o powyższym fakcie natychmiast podjęła stosowne czynności procesowe. W świetle powyższych okoliczności oraz biorąc pod uwagę konstytucyjną zasadę prawa do sądu, należało na podstawie art. 86 § 1 ustawy orzec jak w sentencji postanowienia.