II SA/Gl 839/12
WyrokWSA w Gliwicach2013-01-28
Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Elżbieta Kaznowska, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta, mimo deklaracji o zamiarze powrotu i pozostawienia części ruchomości w lokalu, faktycznie nie zamieszkuje w nim od ponad dwóch lat, a jej pobyt poza lokalem jest związany z pracą partnerki?Ratio decidendi
Organ administracyjny prawidłowo orzekł o wymeldowaniu, jeśli osoba faktycznie opuściła miejsce pobytu stałego na okres dłuższy niż trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Dobrowolność opuszczenia lokalu, rozumiana jako zamiar stałego przebywania, jest kluczowa, a pozostawienie części ruchomości lub krótkotrwałe pobyty nie zmieniają charakteru opuszczenia lokalu, jeśli nie wyrażają woli stałego przebywania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. B. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Organ I instancji ustalił, że skarżący nie zamieszkuje w lokalu od co najmniej dwóch lat. Skarżący odwoływał się, twierdząc, że mieszka w lokalu od 2001 roku, a jego nieobecność wynika z pracy partnerki i że pozostawił w lokalu swoje rzeczy. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, wskazując na faktyczne nie zamieszkiwanie w lokalu. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc krzywdzące skutki decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska,, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta G. na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (w decyzji powołano t. jedn. Dz. U. z 2001 r. nr 87, poz. 960 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, orzekł o wymeldowaniu M. B. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w G. Organ wydający decyzję wskazał, że co najmniej od dwóch lat (poprzedzających wydanie decyzji, a więc co najmniej od roku 2010) skarżący nie zamieszkuje w spornym lokalu.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący (aktualny) twierdził, że zamieszkuje sporny lokal od 2001 roku, na skutek porozumienia z byłą żoną, która wyraziła zgodę na jego zameldowanie w tym lokalu na stałe. Lokal był zadłużony, ale fakt ten powstał na skutek braku środków finansowych. Natomiast fakt, że nie przebywa on w spornym lokalu nie został uzasadniony tym bardziej, że w lokalu tym przebywał przez 10 dni na przełomie roku 2010 i 2011, a także przez 5 dni w okresie Świąt Wielkanocnych w 2012 roku. Skarżący wskazywał także na znajdujące się w spornym lokalu jego rzeczy osobiste oraz podkreślał, że toczy się sprawa o podział majątku wspólnego między nim i jego byłą żoną (w skład tego majątku wchodzi sporny lokal), co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.
Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją z [...] roku utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej tej decyzji powołał art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2006 roku, nr 139, poz. 993 ze zm., dalej powoływana jako "ustawa").
W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania i wskazał bezsporny fakt, że skarżący nie zamieszkuje w spornym lokalu i mimo zamiaru powrotu do tego lokalu w dniu 5 listopada 2011 roku do lokalu tego nie powrócił.
Ponieważ zdaniem organu odwoławczego przepisy ustawy nie przewidują "utrzymania zameldowania" w sytuacji – potwierdzonej w sprawie – faktycznego nie zamieszkiwania w lokalu organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Skargę na powyższą decyzję ostateczną złożył M. B. podnosząc, że decyzja ostateczna orzekająca o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] roku jest dla niego krzywdząca bo skutkuje tym, że mając prawie 64 lata został pozbawiony prawa "do stałego zamieszkania i gromadzenia dotychczasowego życiowego dobytku".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy organ wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązków wymeldowania się.
W niniejszej sprawie, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że jest ona zgodna z art. 15 ust. 2 ustawy a poprzedzające ją postępowanie odpowiada wymogom kpa.
W rozpoznawanej sprawie organ meldunkowy ustalił, że skarżący od ponad dwóch lat nie zamieszkuje w spornym lokalu (od 2010 roku), nie nocuje w nim, nie stołuje się. Okoliczność tą przyznał sam skarżący stwierdzając w piśmie z dnia 18 kwietnia 2011 roku, że "obecnie z uwagi na pracę swojej partnerki przebywa na terenie województwa zachodniopomorskiego" i "mniej więcej raz na trzy miesiące wraca na parę dni do lokalu i znowu wyjeżdża". Jak wynika z zeznań partnerki skarżącego od dnia 1 maja 2010 roku skarżący mieszka w K., w którym posiada zameldowanie na pobyt tymczasowy. Fakt nie zamieszkiwania w sposób ciągły w spornym lokalu potwierdzili przesłuchani świadkowie, z których część wskazała, że sporny lokal nie stwarza warunków do zamieszkania (brak prądu), co skutkowało pobytem (nocleg) skarżącego u znajomych (świadek R. B.). Skoro skarżący mimo deklaracji, że powróci do lokalu po 5 listopada 2011 roku tego nie dotrzymał, to biorąc pod uwagę fakt, że w przedmiotowym lokalu nie zamieszkuje co najmniej od połowy 2010 roku orzeczenie o jego wymeldowaniu – należy uznać za zgodne z prawem.
Na stwierdzenie wystąpienia przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji nie ma bowiem wpływu fakt dokonania w okresie niezamieszkania remontów, ani fakt pozostawienia części ruchomości w lokalu z którego skarżący został wymeldowany. Jedyną bowiem przesłanką wymeldowania, jak już była mowa wyżej jest opuszczenie miejsca pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku wymeldowania. Opuszczenie to, jak wielokrotnie wyjaśniał Naczelny Sąd Administracyjny musi mieć charakter dobrowolny.
Spór w niniejszej sprawie nie sprowadza się jednak do dobrowolności opuszczenia spornego lokalu, ale do samego jego opuszczenia. Skarżący bowiem w trakcie całego postępowania oraz w skardze kwestionował właśnie to "opuszczenie" stojąc na stanowisku, że jego pobyt w północnej części Polski był związany głównie z pracą jego partnerki.
Należy podzielić stanowisko skarżącego – nie w pełni wyartykułowane – iż o zamiarze opuszczenia lokalu przesądza zamiar osoby (w tym przypadku wymeldowanego).
Biorąc pod uwagę stan faktyczny ustalony przez organy, któremu nie przeczą oświadczenia skarżącego (zawarte w odwołaniu, pismach oraz skardze) zasadnie – zdaniem Sądu – organ przyjął, że opuszczenie przedmiotowego lokalu przez skarżącego w połowie 2010 roku miała charakter dobrowolny oraz trwały i tego faktu nie zmienia pozostawienie w lokalu części ruchomości czy krótkotrwałe pobyty w święta. Nie jest bowiem tak, że powyższe okoliczności mogą uzasadniać powtórne zameldowanie czy też jego "utrzymanie".
Trzeba też wziąć pod uwagę, że rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny (oświadczenie woli), ale także w sposób domniemany – poprzez zachowanie, które nie wyraża woli stałego przebywania w miejscu, w którym dotychczas koncentrowały się sprawy życiowe danej osoby.
W konsekwencji, należy stwierdzić że każda sprawa meldunkowa wymaga indywidualnego podejścia do okoliczności związanych z opuszczeniem lokalu.
W niniejszej sprawie Sąd podzielił ocenę organu odwoławczego, że skarżący opuścił miejsca dotychczasowego pobytu w sposób uzasadniający wydanie decyzji przewidzianej w art. 15 ust. 2 ustawy. Decyzja jest zgodna z prawem, a zarzuty skargi odwołujące się w istocie do moralności i praw skarżącego wywodzonych z jego wieku i sytuacji życiowej nieuzasadnione.
Trzeba bowiem w tym miejscu podkreślić, że przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych tak ukształtowały instytucje zameldowania, że ma ona służyć wyłącznie celom ewidencyjnym i ma potwierdzać fakt pobytu w danym lokalu. Skoro zatem osoba nie przebywa w lokalu to utrzymanie jej zameldowania w tym lokalu stanowiłoby w istocie fikcję prawną. Natomiast orzeczenie o wymeldowaniu pozostaje bez wpływu na uprawnienia skarżącego wywodzące się z majątku dorobkowego.
Niezależnie od powyższego zwrócić należy uwagę skarżącego, że o ile zamieszka w spornym lokalu (legalnie) będzie uprawniony do ubiegania się o zameldowanie w tym lokalu.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270) oddalił skargę.
sw
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło