II SA/Gl 84/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.),, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant Sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi T. M. i M. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty T. nr [...] z dnia [...] roku; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Starosta T. decyzją nr [...] dnia [...] roku, powołując się na art. 194 § 3 kpa, po rozpatrzeniu wniosku T. i M. M., odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną Starosty T. nr [...] z dnia [...] roku w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia I. i L. S. pozwolenia na rozbudowę budynków "gospody" i "stodoły" przy ul. [...] w T. z przeznaczeniem na "dom weselny z pokojami gościnnymi". W uzasadnieniu organ I instancji podał, że T. i M. M. pismem z dnia [...] roku ( data wpływu do organu ) wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego decyzją dnia [...] roku twierdząc, że została ona wydana z pominięciem współwłaścicieli to jest wnioskodawców, a złożone przy wniosku o pozwolenie na budowę oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zawierało nieprawdę w części dotyczącej własności nieruchomości. Zdaniem organu orzekającego wnioskodawcy brali udział w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją i zostali zawiadomieni o wszczęciu postępowania w sprawie i doręczono im decyzję organu I instancji. Natomiast badanie prawdziwości oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy do właściwych organów ścigania w przypadku podejrzenia, że nie odpowiada ono prawu, a to wobec faktu, że jest ono składane pod rygorem odpowiedzialności karnej. W konsekwencji organ I instancji uznał, iż nie istnieją podstawy do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] roku. T. i M. M. w odwołaniu od wyżej opisanej decyzji podnieśli, iż dopiero z pisma organu z dnia [...] roku dowiedzieli się o fakcie nieujawnienia ich przez inwestorów w złożonym oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością, mimo bezspornego faktu, że działka [...] stanowi współwłasność inwestorów i odwołujących się. Przyznali, że o wszczęciu postępowania dowiedzieli się z pisma organu z dnia [...] roku, ale pismo to zostało skierowane do wszystkich sąsiadów, a nie tylko do nich, jako współwłaścicieli działki. Zdaniem odwołujących się wobec oczywistości nieprawdziwości oświadczenia co stwarza podejrzenie popełnienia przez inwestorów przestępstwa z art. 233 kk niezrozumiała jest odmowa wznowienia postępowania w sprawie. W konkluzji odwołania T. i M. M. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i wznowienie postępowania w sprawie. Wojewoda zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy uzasadnił go w sposób odmienny niż to uczynił organ I instancji. Odwołał się do art. 149 § 3 kpa i podał, że przewidziana tym przepisem decyzja może zostać wydana tylko wtedy, gdy we wniosku nie wskazano przesłanek określonych w art. 145 § 1 kpa bądź gdy nie został zachowany termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, przewidziany w art. 148 kpa. Odwołujący się brali udział w postępowaniu zakończonym wydaniem inkryminowanej decyzji. M. M. zapoznał się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji, a decyzja została doręczona T. M. w dniu [...] r. Przyjmując, że wnioskodawcy dowiedzieli się o niewykazaniu ich jako współwłaścicieli działki nr [...] w spornym oświadczeniu w dniu [...] roku, co wynika z podpisu M. M. na piśmie Starostwa Powiatowego w T.( akta administracyjne I instancji ) z dnia [...] roku a wniosek złożyli w dniu [...] r. ( data wpływu ) należy stwierdzić, że został on złożony z uchybieniem nieprzekraczalnego terminu jednego miesiąca. Uchybienie terminowi z art. 148 kpa czyni niedopuszczalnym wznowienie postępowania, a w następstwie rozważania dotyczące sugerowanych przez odwołujących się przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 lub 2 kpa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego T. i M. M. powtórzyli zarzuty zawarte w odwołaniu podkreślając zaistnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2. Stwierdzili, że spóźnienie strony ze złożeniem wniosku o wznowieniu postępowania nie niweczy obowiązku organu wynikającego z art. 147 kpa, jakim jest wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie wznowienia celem realizacji zasad określonych w art. 6 i 7 kpa. Skarżący domagali się uchylenia decyzji organów obu instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w decyzji ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem zarówno decyzja ostateczna, jak i decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 litera c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1271 z zm., dalej ppsa ). Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 149 § 3 kpa. Wydanie decyzji odmownej w oparciu o art. 149 § 3 kpa, jak zasadnie zauważył organ odwoławczy, jest możliwe jedynie w sytuacji, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 i § 2, a nie ma podstaw do jego przywrócenia i wniosek w tym przedmiocie nie został złożony. Ustaleniem faktycznym organu odwoławczego, utrzymującego w mocy decyzję organu I instancji o odmowie wznowienia postępowania, było uchybienie terminu do złożenia wniosku, przy czym to uchybienie terminu zostało odniesione do przesłanki z art. 145 § 1 i § 2 kpa. Oznacza to, że chodzi o uchybienie terminowi określonemu w art. 148 § 1 kpa, który wynosi jeden miesiąc od dnia w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Za zasługujące na uwzględnienie, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym, należy uznać twierdzenie organu odwoławczego, iż M. M. najpóźniej w dniu [...] roku uzyskał wiedzę o niewykazaniu w oświadczeniu inwestorów jako współwłaścicieli działki nr [...] skarżących. Oznacza to, że w dniu [...] roku rozpoczął bieg termin 1 miesiąca z art. 148 § 1 dla złożenia wniosku o wznowienie postępowania ( art. 57 § 1 kpa ). Ponieważ wniosek o wznowienie został sporządzony [...] roku, wpłynął do organu [...] roku, a nie znany jest sposób jego skierowania do organu, to nawet przy przyjęciu, że został on nadany w urzędzie pocztowym w dniu sporządzenia, jest on wnioskiem po terminie z art. 148 § 1 kpa. Organ odwoławczy ustalając powyższy fakt i jego konsekwencje prawne nie dostrzegł jednak, że te ustalenia dotyczą jedynie M. M. Natomiast wniosek o wznowienie postępowania został złożony także przez T. M. W przedmiocie ustalenia daty uzyskania przez T. M. wiedzy o treści spornego oświadczenia organ nie poczynił żadnych ustaleń i nie wykazał by była to data [...] roku. Mechaniczne przyjęcie, że T. M. także uchybiła terminowi z art. 148 § 1 kpa nie znajduje żadnego uzasadnienia w przepisach prawa. Nie było też przedmiotem rozważań organu. Ta okoliczność przesądza o wadliwości zaskarżonej decyzji. Nie odniósł się także organ odwoławczy do drugiej ze wskazywanych przez skarżących przesłanki wznowieniowej – z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Jest to o tyle istotne, że w przypadku tej przesłanki termin jest określony w art. 148 § 2 kpa i nie jest on identyczny z terminem z art. 148 § 1 kpa. Z kolei decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem art. 149 § 3 kpa w związku z art. 149 § 2 kpa. Artykuł 149 § 2 kpa wyłącza dopuszczalność wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania z powodu braku podstaw wznowienia postępowania, jak to właśnie uczynił organ I instancji. Ustalenie wystąpienia podstaw wznowienia postępowania może nastąpić wyłącznie w toku postępowania wznowionego, prowadzonego zgodnie z regułami prawa procesowego, o czym stanowi expressis verbis art. 149 § 2. ( por. wyrok NSA z 20 czerwca 1991 roku, IV SA 487/91 – ONSA 1991, nr 2, poz. 50). W postępowaniu ponownym organ I instancji w pierwszym rzędzie powinien ustalić zachowanie przez skarżących terminów wskazanych w art. 148 § 1 i § 2. W zależności od wyników tego postępowania podjąć decyzję z art. 149 § 3 kpa lub wydać postanowienie przewidziane art. 149 § 2 kpa. W tym ostatnim przypadku w dalszym postępowaniu, w zależności od jego wyniku, rodzaje decyzji określa art. 151 kpa. Mając na uwadze powyższą argumentację na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c w związku z art. 135 i art. 152 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.