II SA/Gl 840/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędzia WSA Iwona Bogucka, Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Protokolant st. ref. Magdalena Jankowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 maja 2006 r. sprawy ze skargi H. K. i S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzupełnienia decyzji w sprawie odszkodowania z tytułu spadku wartości nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r. nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżących solidarnie kwotę [...]zł /[...] złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wójt Gminy P. decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 36 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. nr 80, poz. 717 ze zm./, po rozpatrzeniu wniosku H. i S. K. – odmówił wypłat odszkodowania z tytułu spadku wartości nieruchomości, wykupienia działki, dokonania zamiany działki. W uzasadnieniu decyzji podkreślono, że Gmina P. nie posiada od 1 stycznia 2004r. planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu obejmującego działkę nr A, będącą własnością wnioskodawców. Natomiast podstawą do wypłaty żądanego odszkodowania jest art. 36 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który wiąże się z konsekwencjami uchwalenia nowe planu. Nadto wskazano, że powoływany przez strony art. 63 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie może być podstawą do żądania odszkodowania od gminy. Decyzja została doręczona stronom w dniu [...] r., a w dniu [...] r. wpłynęło do siedziby organu I instancji pismo H. i S. K., w którym powołując się na art. 111 kodeksu postępowania administracyjnego zażądali uzupełnienia wydanej decyzji. Podkreślili, że wydana dla sąsiedniej działki decyzja o ustaleniu warunków zabudowy narusza przepisy art. 61 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i wywołuje skutki, o których mowa w art. 36 ust. 3 tej ustawy. Zatem skoro Wójt Gminy P. nie stwierdził zaistnienia skutków z w/w art. 36 ust. 3 to – zdaniem stron – powinien wskazać dowody na których opiera swe stanowisko. Poza tym strony wskazały, że podstawę ich roszczeń stanowi art. 63 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a nie jak błędnie stwierdzono okoliczność zmiany planu miejscowego. W wyniku tak sprecyzowanego pisma Wójt Gminy P. decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówił uzupełnienia swojej decyzji z dnia [...] r. powołując się na art. 111 Kodeksu postępowania administracyjnego /t.j. Dz.U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm./. W motywach rozstrzygnięcia zacytowano art. 36 ust. 1 i art. 63 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i wskazano, że brak jest podstaw do uzupełnienia decyzji. Od decyzji tej odwołanie wnieśli H. i S. K., którzy zakwestionowali prawidłowość decyzji podkreślając, że podstawą roszczeń jest art. 63 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Dlatego też Wójt Gminy P. powinien zobowiązać inwestora do wypłaty odszkodowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji tej organ odwoławczy stwierdził, że skoro rozstrzygnięciem z dnia [...]r. Wójt Gminy P. w całości załatwił sprawę to brak było podstaw do uzupełnienia tej decyzji w trybie art. 111 kodeksu postępowania administracyjnego. Z takim rozstrzygnięciem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. nie zgodzili się H. i S. K., którzy wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, zasądzenia odszkodowania i naliczenia odsetek za zwłokę. W motywach skargi powołali argumenty przytoczone na uzasadnienie swoich żądań. Wskazując art. 63 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym podkreślili spadek wartości ich działki wobec planowanej na sąsiedniej działce inwestycji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia [...] r. strony ponownie przedstawiły stan faktyczny i prawny sprawy i zaznaczyły, że we wszystkich swoich dotychczasowych pismach podnosiły jeden argument na poparcie roszczeń tj. art. 36 ust. 3 z uwzględnieniem ich przypadku, który mieści się w art. 63 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Natomiast w żadnej wydanej do tej pory decyzji nie zawarto uzasadnienia na odmowę zgłaszanych roszczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje : Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem przedmiotową sprawę należało stwierdzić, że wniesiona skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] r. nr [...]. Na wstępie należy przede wszystkim podnieść, iż uprawnienia orzecznicze sądów administracyjnych mają wyłącznie charakter kasacyjny. Nie mogą więc one rozstrzygnąć co do istoty sprawy, stanowiącej przedmiot zaskarżonego aktu. Mogą jedynie utrzymać zaskarżony akt w mocy albo wyeliminować go z obrotu prawnego, jeżeli jest on sprzeczny z prawem. Dlatego też niemożliwym jest wydanie wyroku zasądzającego żądane odszkodowanie i naliczenie odsetek za zwłokę, gdyż nie mieści się to w kompetencjach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Sąd ten uprawniony jest wyłącznie do zbadania legalności oraz usunięcia stwierdzonego naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przechodząc do oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji skład orzekający Sądu stwierdził, że wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzji nastąpiło z pominięciem naczelnych zasad procesowych ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego /t.j. Dz. U. z 2000r. nr 98, poz.1071 ze zm. – zwany dalej kpa/, co w konsekwencji mogło mieć wpływ na końcowy wynik sprawy. Niekwestionowanym jest w sprawie, że strony po otrzymaniu decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie odmowy wypłaty odszkodowania z tytułu spadku wartości nieruchomości, wykupienia działki lub dokonania zamiany działki złożyły wniosek z powołaniem się na art. 111 kpa. Jednakże z treści wniesionego pisma wynikało, że H. i S. K. podważają prawidłowość wydanego w sprawie rozstrzygnięcia i nie zgadzają się z takim stanowiskiem organu I instancji. Zatem tak sformułowane zarzuty powinny stanowić podstawę do powzięcia wątpliwości przez organ czym jest przedmiotowe pismo. W konsekwencji powyższego organ zobowiązany był zwrócić się do stron o sprecyzowanie stanowiska w zakresie złożonego pisma: czy należy traktować je zgodnie z powołaną w nim normą z art. 111 kpa jako wniosek o uzupełnienie decyzji, czy też mając na uwadze termin w jakim zostało złożone i wyrażone w nim niezadowolenie z wydanej decyzji stanowi ono odwołanie. Wskazać także należy, że w takim wezwaniu stron do sprecyzowania stanowiska w zakresie pisma z dnia [...]r. organ winien zawrzeć stosowne pouczenie o skutkach prawnych, które zaistnieją w sytuacji gdy strony zrezygnują z zakwalifikowania swego pisma jako odwołania, podtrzymując żądanie uzupełnienia decyzji w trybie art. 111 kpa. Podkreślić również należy, że zgodnie z art. 128 kpa odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wskazanie w odwołaniu zarzutów wobec decyzji nie jest konieczne w świetle komentowanego przepisu - strona może podnosić w dalszym toku sprawy zarzuty, których nie podnosiła w odwołaniu. Koniecznym natomiast warunkiem uznania pisma za odwołanie od decyzji jest stwierdzenie, że w piśmie tym strona wyraża swoje niezadowolenie z wydanej decyzji. Tak więc każde pismo strony wniesione do organu odwoławczego w ustawowym terminie do złożenia odwołania i wyrażające niezadowolenie z decyzji nieostatecznej podlega rozpatrzeniu jako odwołanie od decyzji (vide: wyrok NSA z 26 listopada 1999 r., IV SA 1512/98; wyrok SN z 20 czerwca 1996 r., III ARN 14/96). Wskazać należy, że zasady wyrażone w art. 8 i art. 9 kpa nakładają na organy administracji publicznej obowiązki należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Funkcją tej zasady jest nie tylko zapobieżenie, możliwej wskutek nieznajomości prawa, szkodzie, lecz również udzielenie stronom wszechstronnej pomocy. Zatem wobec braku wezwania stron o jednoznaczne wskazanie charakteru złożonego w dniu [...] r. pisma, nie pouczeniu ich o konsekwencjach prawnych w/w pisma – skład orzekający Sądu – stwierdził naruszenie przepisów art. 8 i art. 9 kpa, które mogło mieć wpływ na końcowy wynik sprawy. Uchylenie zaś zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] r. nakłada na Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. obowiązek wezwania stron do sprecyzowania stanowiska w kwestii charakteru pisma z dnia [...] r. z jednoczesnym stosownym pouczeniem. Natomiast zasadność zgłoszonego przez strony roszczenia o wypłatę odszkodowania będzie przedmiotem merytorycznej oceny Kolegium w trakcie ewentualnego postępowania odwoławczego, jeśli strony zakwalifikują swe pismo jako odwołanie. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. " c" i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...]r. Sąd po myśli art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Koszty postępowania zasądzono stosownie do postanowień art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 powyższej ustawy .