II SA/Gl 840/18

WyrokWSA w Gliwicach2019-01-18

Skład orzekający: Grzegorz Dobrowolski, Łucja Franiczek, Andrzej Matan

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zawieszenie postępowania w sprawie warunków zabudowy może zostać uchylone z powodu skierowania postanowienia do osób zmarłych, które nie zostały zastąpione przez następców prawnych, jeśli postępowanie merytoryczne jest zawieszone i osoby te mają jedynie interes refleksowy?
Ratio decidendi
Postanowienie o zawieszeniu postępowania nie rozstrzyga o prawach stron w sprawie głównej, dlatego skierowanie takiego postanowienia do osób zmarłych, które mają jedynie interes refleksowy, nie stanowi istotnego naruszenia prawa. Brak jest podstaw do uchylenia postanowienia zawieszającego, jeśli organ podejmuje czynności zmierzające do ustalenia następców prawnych stron i postępowanie merytoryczne jest zawieszone.
Stan faktyczny
Inwestor B. H. złożył wniosek o warunki zabudowy dla budowy boksów żelbetonowych na nieruchomości w B. Organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie z powodu trwających prac nad miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Postanowienie o zawieszeniu skierowano do dwóch osób zmarłych, uznanych za strony, bez uprzedniego ustalenia ich następców prawnych. Kolegium uchyliło postanowienie zawieszające, wskazując na naruszenia proceduralne. Inwestor zaskarżył postanowienie Kolegium, kwestionując m.in. legitymację stron zmarłych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej i zasądził od Kolegium na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi B. H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie warunków zabudowy terenu 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta B.(dalej: Prezydent), po rozpoznaniu wniosku B. H. – "A" B. H. (dalej: inwestor), postanowieniem z dnia [...] nr [...] zawiesił postępowanie w sprawie warunków zabudowy dla budowy boksów żelbetonowych pod składowanie kruszyw na nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] oznaczonej jako działki nr 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 i 8, obręb L. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, iż teren inwestycji objęty jest uchwałą Rady Miejskiej w B. Nr [...] podjętą w dniu [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów położonych przy ul. [...], w rejonie składowiska odpadów komunalnych w L.. Według informacji Biura Rozwoju Miasta B., prowadzącego prace projektowe na projektem planu, na obecnym etapie nie można jednoznacznie stwierdzić zgodności planowanej inwestycji z projektem planu. Okoliczność ta stanowiła przesłankę zwieszenia prowadzonego postępowania na podstawie art. 62 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.  W zażaleniu z dnia 20 lipca 2018 r. inwestor podnosi, iż nie zostały spełnione przesłanki do zawieszenia postępowania, bowiem ww. uchwała Rady Miejskiej w B. Nr [...] podjęta została w dniu [...] tj. po dacie złożenia wniosku inicjującego postępowanie w sprawie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji tj. 8 lutego 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej (dalej: Kolegium) postanowieniem z [...]. nr [...] uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Jak wynika z uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia, jeszcze przed wszczęciem postepowania zmarły dwie osoby uznane za strony. Organ I instancji mimo tego skierował do nich postanowienie o zawieszeniu, nie ustalając wcześniej ich następców prawnych. Tym samym zapewnił im możliwości czynnego udziału w sprawie. Stanowi to naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. i skutkuje wadliwością postanowienia, uzasadniającą jego wznowienie (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Powoduje to konieczność powtórzenia czynności procesowych składających się na postępowanie wyjaśniające. Jeśli uchybienie takie zostanie dostrzeżone przez organ II instancji na etapie postępowania odwoławczego, istnieje podstawa (art. 138 § 2 k.p.a.) do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2011 r. sygn. II OSK 1180/10). Ponadto, zapewnienie następcom prawnym stron zmarłych udziału w sprawie dopiero na etapie postępowania odwoławczego stanowiłoby o naruszeniu art. 15 k.p.a., który ustanawia zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, co z kolei uniemożliwia zastosowanie przez organ odwoławczy przepisu art. 136 k.p.a. W skardze z 17 września 2018 r. inwestor kwestionuje postanowienie Kolegium, podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym: 1/ art. 28 k.p.a., poprzez uznanie iż jako strona w postępowaniu powinni występować spadkobiercy zmarłych A. G. i S. G. (ostatnio zam. B., ul. [...]), których nieruchomość nie graniczy z działką gdzie planowana jest inwestycja, a wyłącznie z drogą dojazdową do tej działki; 2/ art. 138 § 2 w związku z art. 144 k.p.a., przez jego niewłaściwe zastosowanie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, wskazany przez organ II instancji, nie ma istotnego wpływu na jej rozstrzygnięcie, bowiem spadkobiercy ww. osób nie mogą w sprawie występować w charakterze strony. Na tej podstawie inwestor wnosi o uchylenie całości postanowienia Kolegium Jako podstawowy motyw skargi wskazuje to, że nieżyjące osoby, traktowane przez organ I instancji jako strony, w istocie nie miały w sprawie interesu prawnego bowiem należąca do nich nieruchomość – działka nr 5 - sąsiaduje wyłącznie z drogą wewnętrzną. Ponadto, od terenu inwestycji jest odległa o ok. 400 m. Z tego względu następcy prawni nie mogą być uznani za strony postępowania. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu kwestionowanego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje. Skarga jest uzasadniona, przy czym z innych względów, aniżeli w niej wskazane. Organ I instancji skierował postanowienie z dnia 11 lipca 2018 r. o zawieszeniu postępowania w sprawie warunków zabudowy do A. G. i S. G., podobnie jak i zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 20 marca 2018 r., na adres wskazany w rejestrze gruntów (k. 24 akt administracyjnych). Dane tam zawarte powinny mieć znamiona aktualności, stąd trudno zarzucić organowi niedbalstwo w tym względzie. Po zwrocie korespondecji z adnotacją o śmierci adresatów organ podjął czynności w celu ustalenia ich następców prawnych (por. pismo adresowane do wnioskodawcy oraz do stron postępowania z 5 września 2018r.). Zdaniem Sądu, postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania nie rozstrzyga sprawy administracyjnej, będącej przedmiotem postępowania, a więc w tym przypadku nie decydowało o ustaleniu bądź odmowie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie boksów żelbetonowych pod składowanie kruszyw na nieruchomości położonej w B. przy ul. [...]. Skierowanie w tej sytuacji postanowienia o zawieszeniu postępowania z przyczyn określonych w art. 62 u.p.z.p. do osób zmarłych, które zgodnie z danymi zamieszczonymi w ewidencji gruntów są właścicielami nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji, a więc mają jedynie interes "refleksowy" (decyzja w sprawie warunków zabudowy nie będzie rozstrzygała o ich prawach, a tylko pośrednio praw takich będzie dotyczyła), nie może być oceniane jako istotne naruszenie prawa bowiem w żaden sposób nie ma wpływu na końcowy wynik sprawy (decyzję o warunkach zabudowy). Zatem w sytuacji, w której postępowanie merytoryczne uległo zawieszeniu, a organ podjął czynności zmierzające do ustalenia następców prawnych stron "refleksowych" tego postępowania, brak jest podstaw do przyjęcia, iż doszło do naruszenia ich uprawnienia do czynnego udziału w postępowaniu. Dopiero w przypadku podjęcia zawieszonego postępowania i kontynowania go bez umożliwienia tym stronom udziału w postępowaniu mielibyśmy do czynienia z istotnym naruszeniem art. 10 k.p.a. Nie zachodziły zatem, wskazana przez Kolegium, podstawa do uchylenia postanowienia organu I instancji. W kontekście tych ustaleń nie znajdują uzasadnienia zarzuty podnoszone w skardze, bowiem to nie w tym postępowaniu incydentalnym ocenia się legitymację podmiotów uznanych za strony postępowania głównego. W istocie, jak wynika z treści skargi, ustaleń organów w tym zakresie ona dotyczy. W tym stanie rzeczy Sąd postanowił uchylić zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 211 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło