II SA/Gl 841/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. W piśmie z dnia 17 grudnia 2015 r. do Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] (dalej też jako PINB) O. H., M. K. oraz G. i E. małżonkowie Z. stwierdzili, że na terenie działki nr 1 i nr 2 w P. przy ul. [...], których są współwłaścicielami razem z D. M. zostały zlokalizowane garaż i budynki gospodarcze. Oni wystąpili o legalizację garaży przez nich zrealizowanych na działce nr 1. Inicjatywy takiej nie wykazuje natomiast D. M., który dodatkowo postawił bez ich zgody znacznie większy garaż na części ogrodowej działki nr 2. Twierdzi on, że "są to pomieszczenia gospodarcze i nie ma zamiaru tego faktu zgłaszać". W czasie przeprowadzonej w związku tym zawiadomieniem z dniu [...] r. kontroli PINB m.in. stwierdził, że na działce nr 2 został wykonany w 2013 r. przez D. M. bez pozwolenia blaszany garaż o wymiarach 4 x 6 m i wysokości 2,4 m (w najwyższym miejscu). Zgodnie z wypisem z rejestru gruntów działki nr 2 i nr 1 stanowią współwłasność O. H., M. K., D. M. oraz G. i E. małżonków Z. Po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania decyzją nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...], działając na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, nakazał D. M. wykonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego o konstrukcji stalowej na działce 2 w P. przy. ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że budynek ten został wykonany bez pozwolenia na budowę i zgłoszenia, ścianą o długości 6 m przy granicy z działką nr 3 oraz ścianą z bramą garażową i drzwiami przy granicy z działką nr 1. W czasie kontroli w budynku znajdowały się meble i narzędzia. Inwestorem był D. M.. Z uwagi na jego usytuowanie względem granic działki nie ma możliwości jego legalizacji. Narusza ono bowiem treść § 12 ust 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania (Dz. U. z 2016 r. poz. 1422, zwane dalej rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych). W odwołaniu od decyzji reprezentowany przez adwokata D. M. zarzucił, że objęty nakazem rozbiórki obiekt nie jest budynkiem, stanowi metalową konstrukcję wykonaną jako pomieszczenie gospodarcze, które nie jest trwale z gruntem związane, nie posiada fundamentu i dlatego też nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Nie jest też garażem. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako [...]WINB) w K. odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 83 pkt 2 ustawy a dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz, U. z 2016 r. poz. 290 ze zm. dalej zwanej dalej Prawem budowlanym) orzeczenie organu pierwszej instancji utrzymał w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdził, że w związku z wydaniem przez organ kwestionowanej decyzji na podstawie art. 48 Prawa budowlanego zasadniczą kwestią dla załatwienia sprawy jest ustalenie czy wykonane przez inwestora roboty podlegały reglamentacji tej ustawy. Bowiem zgodnie z jej art. 28 roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Definicja obiektu budowlanego została skonstruowana przy użyciu definicji budynku, budowli i obiektu małej architektury. Zgodnie z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego ilekroć mowa o obiekcie budowlanym, rozumie się przez to budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Za obiekt budowlany uznaje się także obiekty tymczasowe, przez które zgodnie z definicją należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Dalej [...]WINB stwierdził, że co prawda PINB dla Powiatu [...] nie przesądził charakteru związania z gruntem przedmiotowego obiektu, jednakże kwestia ta nie ma większego znaczenia dla prawidłowości rozstrzygnięcia, bowiem okolicznością bezsporną jest fakt braku pozwolenia na budowę, czy też dokonania skutecznego zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem tymczasowy obiekt budowlany nierozebrany lub nieprzeniesiony w inne miejsce przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu przestaje być obiektem budowlanym, którego budowa nie wymagała pozwolenia na budowę i taki obiekt budowlany należy uznać za postawiony bez wymaganego pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie przedmiotowy obiekt zgodnie z oświadczeniem właściciela istnieje od 2013 r., a zatem znacznie dłużej niż 120 dni. W odniesieniu do stanowiska PINB dla Powiatu [...], że objęty postępowaniem obiekt stanowi budynek gospodarczy organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z brzmieniem przepisu art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa Budowlanego, aktualnego w dacie wykonania obiektu, pozwolenia na budowę nie wymagała budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m², przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie mogła przekraczać dwóch na każde 500 m² powierzchni działki. Budowa taka wymagała jednakże dokonania uprzedniego zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej (art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego). [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył przy tym, iż w przypadku braku dokonania zgłoszenia takiego obiektu organ nadzoru budowlanego winien był przeprowadzić postępowanie w oparciu o tryb art. 49 b Prawa budowlanego. Działając jednak zarówno na podstawie art. 48, jak i 49 b Prawa budowlanego, organ nadzoru ma obowiązek zweryfikowania, czy istnieje w ogóle możliwość legalizacji, badając przedmiotowy obiekt pod kątem zgodności z przepisami warunków technicznych oraz przepisów planowania przestrzennego. Przesłanki legalizacji na podstawie art. 49 b Prawa budowlanego odpowiadają przesłankom legalizacji na podstawie art. 48 ust 2 tego aktu prawnego. Stan faktyczny rozpatrywanej sprawy wskazuje, iż przedmiotowy obiekt posiada wymiary 4,0 x 6,0 m oraz zlokalizowany jest na działce nr 2 przy granicy z działkami 3 - ścianą o długości 6,0 m oraz 1 ścianą z bramą garażową i drzwiami. Takie usytuowanie obiektu narusza przepisy § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, co w konsekwencji wyklucza możliwość legalizacji przedmiotowego obiektu zarówno w trybie art. 48, jak i 49 b Prawa budowlanego oraz wymusza wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu. Błędne powołanie podstawy prawnej decyzji lub jej niepowołanie w okolicznościach, gdy podstawa taka istnieje w przepisach prawa, a ponadto przesłanki do jej zastosowania zostały spełnione, nie może być uznane za istotne naruszenie prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję [...]WINB w K. reprezentowany przez adw. D. M. wniósł o jej uchylenie i zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Powtórzył zarzuty sformułowane wcześniej w odwołaniu i ich uzasadnienie. Dodatkowo dla uzasadnienia zarzutu wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7, art. 77 ust 1 i art. 80 Kpa polegającego na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy podniósł, że organy orzekające pominęły fakt, iż nazwana przez nie garażem konstrukcja przylega do większej od niej szklarni na działce sąsiedniej, całą długością ściany. Sąsiad wyraził przy tym zgodę na takie posadowienie tej konstrukcji. Nadto podniesiono, że wobec braku związania spornego obiektu z gruntem może być on przenoszony i tym samym możliwe jest jego inne usytuowanie. W odpowiedzi na skargę [...]WINB w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo stwierdził, że nakaz rozbiórki nie jest równoznaczny ze zniszczeniem budynku, który może być wzniesiony w innym miejscu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego brak jest podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do jej wzruszenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz 718 ze zm.). W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zasadnie stwierdziły organu orzekające, że objęty postępowaniem obiekt budowlany nie może być legalizowany, co powinno skutkować wydaniem nakazu jego rozbiórki. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że wbrew stanowisku skarżącego, związane z realizacją tego obiektu roboty budowlane podlegały reglamentacji prawa budowlanego, w sytuacji gdy należy go uznać za obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, a konkretnie za budynek o jakim mowa w art. 3 pkt 2 tego aktu. Jak wynika bowiem z fotografii sporządzonej w czasie przeprowadzonej w dniu [...] r. przez organ pierwszej instancji kontroli (karta 3 akt administracyjnych, fotografia nr 1) jego częścią jest wykonana z płyt betonowych usytuowana na gruncie posadzka, którą w odniesieniu do takiego obiektu należy uznać za fundament o jakim w tym przepisie mowa. Łącznie z tą posadzką obiekt ten z uwagi na jego konstrukcję i wysokość należy tu uznać za trwale związany z gruntem. Jego konstrukcja i posadowienie, na związanej przez swój ciężar z gruntem posadzce z płyt betonowych powoduje, że jest on w stanie opierać się siłom natury i pozostawać w miejscu, w którym jest usytuowany. Jego budowa wymagała zatem zgłoszenia na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego (z zalegającego w aktach adm. wydruku mapy wynika bowiem, że na działce nr 2 jest to jedyny budynek gospodarczy), którego skarżący jako inwestor nie dokonał. W konsekwencji budynek ten mógł zostać zalegalizowany jedynie, jak to prawidłowo przyjął organ odwoławczy, przy spełnieniu warunków określonych w art. 49 b pkt 2 Prawa budowlanego, tj. m.in. pod warunkiem zgodności jego usytuowania z przepisami techniczno-budowlanymi zawartymi w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych. Zgodność taka w odniesieniu do tego budynku jednak nie występuje i to z dwóch powodów. Po pierwsze brama wjazdowa i drzwi wejściowe do tego budynku usytuowane są w granicy z działką nr 1, a po drugie jest on usytuowany bezpośrednio przy granicy z działką budowlaną nr 3. Takie usytuowanie narusza treść §12 ust. 1 pkt 1 i 2 warunków technicznych. W sprawie nie zachodzi bowiem sytuacja o jakiej mowa w § 12 ust. 2 tego rozporządzenia, co prawidłowo ustaliły organy orzekające w oparciu o treść obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wbrew zarzutowi sformułowanemu w skardze w sprawie nie ma zastosowania treść § 12 ust 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z tego powodu (pomijając już kwestię uznania typowej szklarni za budynek o jakim w tym przepisie mowa), że jak to wynika w niebudzący wątpliwości sposób z fotografii nr 2 dołączonej do protokołu kontroli z dnia [...] r. (karta 3 akt adm.) nie przylega on w ogóle do szklarni na działce sąsiedniej. Obiekty te rozdziela bowiem płot pomiędzy działkami. Nawet gdyby przyjąć takowe przyleganie to ewidentnie nie ma ono miejsca w odniesieniu do całej powierzchni jego ściany. Nawet gdyby przyjąć, że przedmiotowy obiekt nie stanowi budynku to niewątpliwie z uwagi na jego wielkość, parametry użytkowe i trwałe związanie z gruntem co najmniej poprzez betonową posadzkę, na której został zrealizowany, należałoby go zakwalifikować do budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Ponieważ jest on w pełni wyodrębniony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych i dachu oraz wykorzystywany co najmniej do przechowywania różnych przedmiotów i sprzętów (vide fotografia nr 1), to niewątpliwie spełnia on funkcje użytkowe budynków. W konsekwencji również przy jego kwalifikacji jako budowli miałyby do niego zastosowanie wymogi określone w § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (w związku z treścią § 2 ust. 1 tego aktu prawnego), które jak ustalono w sprawie nie zostały spełnione. Wtedy zaś (przy kwalifikacji jako budowli) na jego wzniesienie wymagane byłoby nie zgłoszenie a pozwolenie, którym skarżący nie dysponuje, budowa takiego obiektu budowlanego nie została bowiem wymieniona w art. 29 ustawy, w konsekwencji legalizacja takiego obiektu byłaby możliwa po spełnieniu warunków z art. 48 ust 2 Prawa budowlanego, które jak to zasadnie stwierdził organ odwoławczy odpowiadają co do zasady warunkom o jakich mowa w art. 49 b ust. 2 tego aktu prawnego. Jak już wyżej wskazano z uwagi na swoje usytuowanie wymogów tych przedmiotowy obiekt nie spełnia. Treść art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego miałaby też zastosowanie gdyby przyjąć, zgodnie z twierdzeniami skarżącego, że sporny obiekt z uwagi na jego konstrukcję nie jest trwale związany z gruntem, ma tymczasowy charakter i może być bez problemów przeniesiony w inne miejsce. Jak to prawidłowo stwierdził [...]WINB ewentualny charakter obiektu tymczasowego w rozumieniu art. 3 pkt 5 i art. 29 ust 1 pkt 12 ustawy utraciłby on po upływie 120 dni od jego budowy, która jak twierdził skarżący miała miejsce w 2013 r. Później mógłby on istnieć jedynie w oparciu o pozwolenie na budowę, którego skarżący nie posiada. W takiej zaś sytuacji również miałby w sprawie zastosowanie art. 48 ust 2 Prawa budowlanego. Jak wynika z powyższych wywodów (pomijając już wymagane dla możliwości legalizacji prawo dysponowania przez skarżącego nieruchomością na cele budowlane), z uwagi na naruszenie usytuowaniem przedmiotowego budynku obowiązujących warunków technicznych, nie była możliwa jego legalizacja. Skierowany do skarżącego nakaz rozbiórki należało zatem uznać za zgodny z prawem. W tym zakresie, wbrew zarzutom skarżącego, sprawa została należycie wyjaśniona do końcowego jej załatwienia. Brak ustosunkowania się organów do kwestii ewentualnej zgodności usytuowania budynku z treścią § 12 ust 3 pkt 2 warunków technicznych nie mógł mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, co wynika z powyższych rozważań Sądu. W związku z treścią art. 30 ust 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust 1 pkt 2 prawa budowlanego podstawę wydanego nakazu rozbiórki tego budynku powinien stanowić art. 49 b ust 1 tego aktu prawnego. Wydanie go z powołaniem się na art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy nie stanowi przy tym naruszenia prawa mogącego mieć wpływ na wynik sprawy. Jak to zasadnie stwierdził [...]WINB w odpowiedzi na skargę nakaz rozbiórki budynku nie oznacza nakazu jego zniszczenia. Jeżeli skarżący uważa, że możliwe jest jego przeniesienie na inne miejsce to niewątpliwie może to zgodnie z obowiązującymi przepisami uczynić. Skarga jako nieuzasadniona podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. mr