II SA/Gl 842/16
WyrokWSA w Gliwicach2017-01-11
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Grzegorz Dobrowolski, Artur Żurawik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego jest zgodne z prawem, jeśli skarżący podnosi argumenty dotyczące legalności samego obowiązku rozbiórki, a nie procedury egzekucyjnej?Ratio decidendi
Sąd administracyjny w postępowaniu dotyczącym nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki nie bada legalności samego obowiązku rozbiórki, który został już prawomocnie orzeczony i potwierdzony przez sąd. Kontrola sądu ogranicza się do prawidłowości postępowania egzekucyjnego, w tym zasadności nałożenia grzywny i jej wysokości. W niniejszej sprawie, wobec braku realizacji obowiązku rozbiórki przez dwa lata od upomnienia, nałożenie grzywny było zasadne, a jej wysokość uznano za prawidłową.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanej utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu na L. B. grzywny w wysokości 8000 zł w celu przymuszenia do wykonania rozbiórki przyłącza wodociągowego. L. B. złożył skargę, podnosząc argumenty dotyczące krzywdzącego charakteru rozstrzygnięcia, braku możliwości finansowych zapłaty grzywny oraz korzystania z przyłącza przez inne gospodarstwa. Wcześniej wydano decyzję nakazującą rozbiórkę, która stała się ostateczna, a skarga na nią została oddalona przez WSA. Po upomnieniu, L. B. nie wykonał obowiązku rozbiórki, co skutkowało wystawieniem tytułu wykonawczego i nałożeniem grzywny.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 stycznia 2017 r. ze skargi L. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. nakazał R. B. i L. B. rozbiórkę przyłącza wodociągowego zlokalizowanego na działkach 1 i 2 przy ul. [...] w W. Decyzja ta stała się ostateczna na skutek utrzymania jej w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Skarga na tę ostatnią decyzję została oddalona wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 6 sierpnia 2014 r. sygn. II SA/Gl 356/14.
Dnia [...] r. PINB w C. upomniał L. B. (upomnienie nr [...]), że obowiązek nałożony przedmiotową decyzją nie został wykonany. Wezwał go do jego wykonania w terminie 7 dni. Pouczył również, iż brak odpowiedniej reakcji będzie skutkować wszczęciem postępowania egzekucyjnego.
Pismem z dnia 20 października 2014 r. (zatytułowanym "zażalenie") L. B. stwierdził, że upomnienie "jest bezzasadne bo mimo wysłania wniosku do Sądu Administracyjnego w Gliwicach nie otrzymałem Postanowienia ani Uzasadnienia". Poniósł także, że z przyłącza wodociągowego korzystają także inne gospodarstwa domowe.
Dnia 21 października 2014 r. L. B. skierował pismo do Starosty [...] wyjaśniające przyczyny dopuszczenia się samowoli budowlanej.
W związku z brakiem realizacji obowiązku wynikającego z decyzji PINB w C. z dnia [...] r. dnia [...] r. został wystawiony na L. B. tytuł wykonawczy nr [...], w którym określono obowiązek realizacji zobowiązania o charakterze niepieniężnym.
Postanowieniem z tego samego dnia i o tym samym numerze PINB w C. nałożył na L. B. grzywnę w wysokości 8000 zł z powodu uchylania się od obowiązku nałożonego tytułem wykonawczym. W uzasadnieniu przedstawił sprawę i wydane rozstrzygnięcia. W związku z tym, ze obowiązek nie został zrealizowany uznał, iż jedyną metodą przymuszenia do jego wykonania jest nałożenie grzywny. Podał również podstawy wyliczenia grzywny. Jednocześnie wezwał ukaranego do realizacji obowiązku rozbiórki przyłącza wodociągowego.
Zażalenie na to postanowienie złożył L. B. Podniósł, że rozstrzygnięcie organu jest krzywdzące. Wskazał, że przyłącze istnieje od lat, dokonano tylko wymiany jego rur. Wykonanie nakazu spowoduje, że straci możliwość zaopatrzenia w wodę. Wskazał wreszcie, że jego dochody w kwocie 858 zł uniemożliwiają mu zapłacenie grzywny.
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Uznał, że rozstrzygnięcie to odpowiada prawu a organ I instancji przed jego wydaniem przeprowadził, w sposób prawidłowy, postępowanie wyjaśniające. Podniósł także, że organ egzekucyjny nie jest władny badać prawidłowość nałożonego obowiązku rozbiórki.
Skargę na to postanowienie złożył do tutejszego Sądu L. B..
Domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji oraz wstrzymania ich wykonania, przytoczył argumentację tożsamą z podniesioną w zażaleniu na postanowienie organu I instancji.
Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie. Wskazał, iż podniesione w skardze argumenty dotyczą w istocie decyzji nakazującej rozbiórkę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź
niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.
Na początku należy zważyć, iż w toczącym postępowaniu Sąd dokonuje prawidłowości postępowania w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia
do wykonania nakazu rozbiórki orzeczonego ostateczną decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. Zatem poza zakresem orzekania pozostaje problem legalności przyłącza, którego dotyczy postępowanie, okoliczności jego wykonania, czy też kwestii zaopatrzenia w wodę budynków. Te kwestie zostały uprzednio rozstrzygnięte w dwóch instancjach przez organy nadzoru budowlanego, oraz wyrokiem tutejszego Sądu. Trafnie organ wskazał, iż zarzuty skargi odnoszą się w istocie do decyzji nakazującej rozbiórkę a nie samego postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.
W świetle art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm.) grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba
za zobowiązanego. Zgodnie zaś z art. 121 § 4 ustawy egzekucyjnej, w związku z art. 121 § 1 tego aktu, jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego
obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa i jeśli nie dotyczy budynku, jej wysokość nie może przekraczać 10 000 zł.
W rozpatrywanej sprawie organ administracji upomnieniem z dnia [...] r. poinformował skarżącego, że obowiązek nałożony przedmiotową decyzją nie został wykonany. Wezwał go do wykonania obowiązku w terminie 7 dni. Pouczył również, iż brak odpowiedniej reakcji będzie skutkować wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Dopiero jednak po dwóch latach (dnia [...] r.) został wystawiony tytuł egzekucyjny oraz wymierzona grzywna w celu przymuszenia. Skoro więc przez okres dwóch lat skarżący nie podjął żadnych czynności w celu realizacji nałożonego obowiązku, zasadne było nałożenie grzywny w celu przymuszenia. Jej wysokość, w ocenie Sądu jest prawidłowa. Winna ona zapewnić realizację obowiązku. Niezależnie od tego skład orzekający zwraca uwagę, iż wykonanie obowiązku może stanowić podstawę umorzenia grzywny.
Powyższe okoliczności wskazują, iż zarzuty podniesione w skardze są niezasadne na tym etapie realizacji obowiązku rozbiórki. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując w takim zakresie sprawę Sąd nie dopatrzył się innych naruszeń skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia.
W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło