II SA/Gl 842/17

WyrokWSA w Gliwicach2017-11-30

Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Grzegorz Dobrowolski, Elżbieta Kaznowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie stwierdzonych przeciwwskazań zdrowotnych jest dopuszczalne, gdy wcześniej uprawnienia te zostały cofnięte na innej podstawie prawnej (wyrok karny)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nie doszło do naruszenia zasady powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), ponieważ decyzje cofające uprawnienia do kierowania pojazdami zostały wydane na zupełnie różnych podstawach prawnych. Pierwsza decyzja wynikała z wyroku karnego, natomiast druga opierała się na stwierdzonych przeciwwskazaniach zdrowotnych zgodnie z ustawą o kierujących pojazdami. Ponadto, sąd uznał, że nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności było uzasadnione ze względu na ochronę bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Stan faktyczny
K. S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., która utrzymała w mocy decyzję Starosty o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kat. B. Cofnięcie uprawnień nastąpiło na podstawie orzeczenia lekarskiego stwierdzającego przeciwwskazania zdrowotne. Skarżący podniósł zarzut naruszenia zasady powagi rzeczy osądzonej, wskazując, że uprawnienia zostały już wcześniej cofnięte decyzją Starosty wydaną na innej podstawie prawnej (wyrok karny). Zarzucił również wadliwe zastosowanie przepisów ustawy o kierujących pojazdami, błąd w ustaleniach faktycznych, niekompletne postępowanie wyjaśniające oraz nieprawidłowe nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2017 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. W związku z wyrokiem nakazowym z dnia [...] r. sygn. akt [...]wydanym przez Sąd Rejonowy w B. Starosta [...] decyzją z dnia [...] r. cofnął K. S. zam. w J. uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B na okres 10 miesięcy – od [...] r. W dniu [...]r Starosta [...] działając na podstawie art.135a ustawy o kierujących pojazdami skierował K. S. na badanie lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy oraz na badanie psychologiczne w związku z kierowaniem pojazdem w stanie po użyciu alkoholu. W dniu [...]r. do Starosty wpłynęło wydane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy - Wojewódzka Poradnia dla Kierowców w S., orzeczenie lekarskie Nr [...] z dnia [...]r. stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi przez Pana K. S. w zakresie kat. B prawa jazdy do dnia [...]r. W związku z tym zostało wszczęte postępowanie w sprawie i decyzją dnia [...]r. nr [...] organ cofnął K. S. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie kat. B prawa jazdy w związku ze stwierdzeniem na podstawie orzeczenia lekarskiego nr [...] istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi i nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Odwołanie od tej decyzji złożył K. S. Podniósł w nim przede wszystkim, że decyzja z dnia [...]r. rozstrzyga o kwestii już rozstrzygniętej decyzją Starosty [...] z dnia [...]r. (cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami). Stąd w sprawie dopatruje się naruszenia 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Poza tym podniósł, iż brak w sprawie przesłanek do cofnięcia mu uprawnień do kierowania pojazdami, brak przeprowadzenia odpowiedniego postępowania wyjaśniającego – co w konsekwencji skutkowało naruszeniem art.103 ust. 1 pkt 1 lit a i b ustawy o kierujących pojazdami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. skarżoną decyzją utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazało, iż cofnięcie uprawnień decyzją z dnia [...] r. nastąpiło na innej podstawie prawnej. Uznało, że zarówno ustalenia organu I instancji, jak i wywiedzione z nich skutki prawne są prawidłowe. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożył K. S. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzucił Samorządowemu Koegium Odwoławczemu w B.: 1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia tj. art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a, b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami poprzez jego wadliwe zastosowanie w sprawie oraz przyjęcie za prawidłowe rozstrzygnięcie o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B prawa jazdy, 2) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, które miało istotny wpływ na jego treść poprzez wadliwe uznanie, iż w stosunku do skarżącego zachodzą przeciwskazania zdrowotne uzasadniające cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B prawa jazdy, 3.) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 7 kpa, art. 77 kpa oraz art. 80 kpa poprzez zebranie materiału dowodowego w sposób niekompletny i niewyczerpujący oraz niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w szczególności brak weryfikacji prawidłowości orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów mechanicznych, 4) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 108 § 1 kpa poprzez nieprawidłowe uznanie za prawidłowe rozstrzygnięcie o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. 5) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji Starosty [...] z dnia [...]r. W uzasadnieniu skargi zaakcentowano przede wszystkim wystąpienie w sprawie res iudicata. Nieprawidłowe było cofnięcie skarżącemu uprawnień decyzją z dnia [...]r., podczas gdy w w/w dacie skarżący uprawnień tych już nie posiadał albowiem zostały one cofnięte na mocy decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. Zdaniem skarżącego powyższe skutkowało wydaniem wadliwej decyzji. Faktem jest, iż pierwsza z powyżej wskazanych decyzji prowadziła do cofnięcia uprawnień skarżącego w sposób terminowy tj. do dnia [...]r. Jednakże decyzja z dnia [...] r. w określonym zakresie pokrywała się z decyzją z dnia [...]r. W konsekwencji, zawarte w decyzji dnia [...]r. rozstrzygnięcie o cofnięciu skarżącemu uprawnień do dnia [...] r. było w powyższym zakresie niewykonalne i bezprzedmiotowe, a wydana decyzja wadliwa. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wskazał także, iż decyzja organu II instancji zapadła w chwili, gdy okres cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami (wprowadzony decyzją z dnia [...]r.) upłynął. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Na początku należy odnieść się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia zakazu res iudicata, czyli rozstrzygnięcia w sprawie już uprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Otóż w ocenie Sądu nie doszło tu do naruszenia wyżej wspomnianej reguły. Decyzje cofające uprawnienia do kierowania pojazdami skarżącemu zostały wydane na zupełnie różnych podstawach prawnych. Pierwsza, z dnia [...]r. była wynikiem orzeczenia sądu karnego o cofnięciu uprawnień w związku z tym, że K. S. kierował pojazdem pod wpływem alkoholu. Zupełnie inaczej wygląda sytuacja w przypadku decyzji z dnia [...]r. Tu postawą cofnięcia uprawnień był art. 103 ust. 1 pkt 1 lit a i b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r. poz. 978). Zgodnie z tym przepisem "starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia [...] na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, [...] na podstawie orzeczenia psychologicznego istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Zatem cofnięcie uprawnień w powyższych dwóch decyzjach, mimo że wywiera taki sam skutek miało zupełnie inny charakter. Nie sposób więc twierdzić, iż organ I instancji naruszył powagę rzeczy osądzonej. Niezależnie od tego przekonująca jest przedstawiona przez organ II instancji argumentacja, że wydanie decyzji przez organ odwoławczy nastąpiło dnia [...]r. kiedy cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami rzeczone decyzją z dnia [...] r. utraciło moc dnia [...]r. W ocenie Sądu pozostałe zarzuty skargi są nieuzasadnione. Nie jest przede wszystkim zrozumiałe, na czym miało by polegać naruszenie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a i b ustawy o kierujących pojazdami. Jak wyżej wskazano, organy administracji były nie tylko uprawnione ale i zobowiązane do cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami w sytuacji, gdy uprawniona jednostka orzecznicza uznała, że istnieją przeciwwskazania do kierowania pojazdami przez K. S. W tym samym kontekście należy rozważyć zarzut drugi, dotyczący tego, że organy popełniły błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, które miało istotny wpływ na jego treść poprzez wadliwe uznanie, iż w stosunku do skarżącego zachodzą przeciwwskazania zdrowotne uzasadniające cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B prawa jazdy. Przeciwskazania takie zostały wykazane orzeczeniem lekarskim Nr [...]a organy administracji prawidłowości takiego orzeczenia oceniać nie mogą. Z tego punktu widzenia nieuzasadniony jest zarzut oznaczony nr 3 – polegający na naruszeniu przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 7 kpa, art. 77 kpa oraz art. 80 kpa poprzez zebranie materiału dowodowego w sposób niekompletny i niewyczerpujący oraz niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w szczególności brak weryfikacji prawidłowości orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Organ administracji, co wyżej wskazano, nie posiada ani uprawnień ani wiedzy specjalistycznej by w jakikolwiek sposób weryfikować ustalenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie zasadne było nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a. "decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia". Zatem w sytuacji, gdy u skarżącego stwierdzono przeciwwskazania do kierowania pojazdami, zaistniał ważny interes społeczny aby taki rygor nadać. Nie można było bowiem, ze względu na bezpieczeństwo ruchu drogowego, dopuścić aby pojazdami kierowała osoba, której stan zdrowia na to nie pozwala. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując w takim zakresie sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszeń skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło