II SA/Gl 843/11

PostanowienieWSA w Gliwicach2012-02-27

Skład orzekający: Sędzia WSA Maria Taniewska - Banacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony pomimo wcześniejszego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy, jeśli strona uzupełniła dokumentację potwierdzającą jej sytuację materialną?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może zmienić postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy, nawet jeśli stało się ono prawomocne, jeżeli zmieniły się okoliczności sprawy. W przypadku uzupełnienia przez stronę dokumentacji potwierdzającej jej trudną sytuację materialną, która uniemożliwia poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony.
Stan faktyczny
Skarżący R.B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej wymeldowania. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy z powodu nieuzupełnienia przez stronę dokumentów źródłowych potwierdzających jej sytuację majątkową. Po uprawomocnieniu się postanowienia, skarżący uzupełnił wniosek o dokumenty potwierdzające jego status bezrobotnego, stan zdrowia oraz dochody z emerytury matki, a także wysokość wydatków. Sąd rozpoznał ponownie wniosek, uwzględniając nowe dowody.
Rozstrzygnięcie
Zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 5 stycznia 2012 r. poprzez zwolnienie skarżącego R.B. od kosztów sądowych w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Taniewska - Banacka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.B. i R. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania w kwestii wniosku R.B. o zmianę postanowienia referendarza sądowego z dnia 5 stycznia 2012 r. w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 5 stycznia 2012 r. poprzez zwolnienie skarżącego R.B. od kosztów sądowych w całości. Postanowieniem z dnia 5 stycznia 2012 r. Referendarz sądowy odmówił skarżącemu R.B. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W motywach tego rozstrzygnięcia zwrócono przede wszystkim uwagę na fakt, że strona, pomimo wezwania Referendarza do nadesłania dokumentów źródłowych potwierdzających dane o sytuacji majątkowej skarżącego podane w formularzu, nie uzupełniła wniosku. W wyniku uprawomocnienia się tego orzeczenia, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 2 lutego 2012 r., wezwano R.B. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] złotych, stosownie do treści § 2 ust. 3 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm.). W terminie do uiszczenia wpisu wpłynęły do Sądu wymagane uprzednio przez referendarza dokumenty źródłowe: potwierdzenie statusu bezrobotnego, dane dotyczące wydatków związanych z kosztami utrzymania się oraz zaświadczenie o wysokości świadczenia emerytalnego uzyskiwanego przez M.B., zamieszkującą wspólnie ze skarżącym w gospodarstwie domowym, a nadto nadesłano dokumenty potwierdzające zły stan zdrowia skarżącego. Z analizy tych materiałów wynika, że gospodarstwo domowe, które skarżący prowadzi wraz z matką, uzyskuje dochody wyłącznie z tytułu emerytury, której wysokość kształtuje się na poziomie około [...]złotych, natomiast stałe, miesięczne wydatki wynoszą około [...]złotych. Jak wynika z formularza PPF R.B. jest właścicielem działki [...] wraz z altanką, natomiast M.B. - współwłaścicielem nieruchomości położonej w T. ([...]). Nadto oświadczono, że wnioskodawca nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych, jak również przedmiotów, których wartość przekraczałaby trzy tysiące euro, a stan jego zdrowia nie pozwala mu na znalezienie odpowiedniej pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Wniosek okazał się zasadny, gdyż okoliczności dotyczące stanu majątkowego skarżącego przemawiają za zwolnieniem go od kosztów sądowych w całości. Przystępując do rozpoznania wniosku złożonego w niniejszym postępowaniu w pierwszej kolejności trzeba zwrócić uwagę, że w jego toku wydano już postanowienie w przedmiocie prawa pomocy, które do chwili obecnej zachowało swą prawną moc. W myśl jednak art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm. - zwana dalej p.p.s.a.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Odstąpienie od oceny powziętej we wcześniejszym postanowieniu może zatem wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. W tym miejscu podkreślić należy, że przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Strona winna uprawdopodobnić, że samodzielnie nie może zdobyć lub wygospodarować środków, które umożliwiłyby jej poniesienie wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Oceniając ponownie sytuację materialną skarżącego wskazać trzeba, że jest on osobą bezrobotną i schorowaną. W toku rozpoznania tego wniosku wzięto pod uwagę dokumentację źródłową nadesłaną w dniu [...] r. Przyjęto, że miesięczny dochód gospodarstwa domowego wynosi [...] złotych, a koszty utrzymania się – [...] złotych, co udokumentowano już po wydaniu poprzedniego rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy. Z przedstawionych informacji wynika nadto, że stan zdrowia skarżącego może utrudniać mu podjęcie pracy zarobkowej. Analiza dokumentów nadesłanych na tym etapie postępowania sądowego pozwala na odstąpienie od podjętego uprzednio rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy, przy czym należy tu wyraźnie zaznaczyć, że zasadniczym powodem, dla którego odmówiono skarżącemu poprzednio zwolnienia od kosztów sądowych było nieudokumentowanie podnoszonych przez niego okoliczności faktycznych. W oparciu o powyższe dane Sąd stwierdził, że wnioskodawca wykazał w sposób wystarczający, że konieczność uiszczenia kosztów postępowania byłaby dla niego nadmiernym obciążeniem, wiążącym się z uszczerbkiem dla jego utrzymania. W tej sytuacji uznać należy, że zachodzą podstawy do zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych. Sąd wziął również pod uwagę okoliczność, że prowadząca wspólnie z skarżącym gospodarstwo domowe M.B., występująca w niniejszym postępowaniu jako strona skarżąca, uiściła należny wpis w wymaganym terminie. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 165 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło