II SA/Gl 845/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania za czasowe zajęcie nieruchomości w związku z realizacją inwestycji drogowej oddala skargę. Dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej "Budowa północnej obwodnicy P. – rejon projektowanego węzła drogowego DK [...] z DW [...]. Decyzją tą ograniczono korzystanie z działki o numerze ewidencyjnym [...], której właścicielem jest W. B., zam. w K., przy ul. [...]. Wnioskiem z dnia 24 czerwca 2013 r. W. B. zwrócił się do Wojewody [...] o ustalenie i wypłacenie odszkodowania za czasowe zajęcie działki, obniżenie jej wartości oraz wycięcie i usunięcie z niej drzew. W sprawie przeprowadzona została rozprawa administracyjna. Ostatecznie decyzją z dnia [...] r. Wojewoda określił odszkodowanie za szkody powstałe w wyniku ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oraz ze zmniejszenia jej wartości. W trakcie wspomnianej wyżej rozprawy administracyjnej wnioskodawca został poinformowany o braku możliwość ustalenia i wypłaty odszkodowania za czasowe nieruchomości, gdyż w rozpatrywanej sprawie do takiego nie doszło. Wnioskodawca podtrzymał swoje żądanie, w związku z czym, zgodnie z właściwością sprawa została przekazana Staroście [...]. Starosta [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] orzekł o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania za czasowe zajęcie ww. nieruchomości. Wskazał, iż czasowe zajęcie nieruchomości może nastąpić jedynie w razie spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 126 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, gdyż ograniczenie prawa własności nieruchomości skarżącego nastąpiło na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Wniosek o odszkodowanie za czasowe zajęcie nieruchomości w sytuacji, gdy do takiego zajęcia (w rozumieniu art. 126 ustawy) nie doszło, jest bezzasadny. Odwołanie od tej decyzji złożył W. B. W jego ocenie w sprawie doszło do faktycznego czasowego zajęcia nieruchomości, zatem odszkodowanie powinno zostać ustalone i wypłacone. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy w pełni podzielając stanowisko organu I instancji. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożył W. B. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji, zwolnienia z kosztów oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzucił Wojewodzie [...] brak uwzględnienia, iż jego działka została zajęta pod budowę drogi. W tym czasie nie mógł z niej korzystać. Zakwestionował prawidłowość sporządzonych w sprawie operatów. Wskazał ponadto, iż zajęcie jego nieruchomości było uzasadnione szczególnymi okolicznościami, gdyż istniało zagrożenie utraty środków przeznaczonych na budowę. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. W ocenie składu orzekającego organy administracji trafnie ustaliły, iż podstawą prawną ograniczenia prawa własności będącej przedmiotem postępowania były przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2031) oraz wydana na ich podstawie decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej "Budowa północnej obwodnicy P. – rejon projektowanego węzła drogowego DK [...] z DW [...]". Biorąc pod uwagę treść art. 11f ust. 1 pkt 8 lit i w związku z art. 11f ust. 2 wymienionej wyżej ustawy należy przyjąć, iż stosuje się do nich (odpowiednio) wyłącznie art. 124 ust. 4-7 i art. 124a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm.). W rozpatrywanej sprawie nie mogło zatem dojść do czasowego zajęcia nieruchomości. Niezależnie od tego takie zajęcie musiało by być poprzedzone decyzją Starosty [...], co miejsca nie miało. Brak zatem jakichkolwiek podstaw do uwzględnienia wniosku W. B. Całość jego roszczeń w odniesieniu do ograniczenia prawa własności, w trybie administracyjnoprawnym, została rozstrzygnięta decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując w takim zakresie sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszeń skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia. W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.