II SA/Gl 846/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 20 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych p o s t a n a w i a: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych w całości skarżący wskazał w urzędowym formularzu druku PPF, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i dwójką dzieci w wieku szkolnym. Wnioskodawca zaznaczył, że jest jedynym żywicielem rodziny i uiszczenie przez niego wpisu sądowego od skargi w niniejszej sprawie, w której wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi ponad 17.000 zł spowoduje niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny. Wyjaśnił, że uzyskuje dochód z tytułu umowy o pracę w kwocie 1900 zł miesięcznie, zaś wydatki to: energia elektryczna 320 zł, woda 150 zł, żywność 800 zł, leki dla dzieci; 100 zł, opłata za internet i telewizję: 110 zł, wywóz śmieci: 60 zł, środki czystości: 70 zł. Skarżący nie posiada żadnych oszczędności, a w skład jego majątku wchodzi budynek mieszkalny o powierzchni 65 m2, w którym zamieszkuje z rodziną. Uzupełniając informacje zawarte we wniosku pełnomocnik skarżącego wskazał na dalsze obciążenia finansowe, takie jak podatek od nieruchomości: 649 zł rocznie oraz zakup odzieży: co najmniej 100 zł miesięcznie. Przedłożył dokumenty potwierdzające wysokość dochodu uzyskiwanego przez wnioskodawcę oraz wyjaśnił, że żona wnioskodawcy nie pracuję i nie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna, gdyż zajmuję się matką wnioskodawcy (wymagającą opieki ze względu na wiek – [...] lata i niepełnosprawność). Okoliczności te udokumentowane zostały zaświadczeniem z Powiatowego Urzędu Pracy w M. z dnia [...] r. odnośnie A. B. oraz orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności W. B.. Nadto, do Sądu nadesłane zostało zaświadczenie z Urzędu Skarbowego w M. wykazujące, że A. B. nie uzyskała w [...] r. żadnego dochodu. Dochód matki wnioskodawcy nie został zaś ujawniony z uwagi na brak zgody W. B. na udostępnienie Sądowi informacji w tym zakresie. Postanowieniem z dnia 9 września 2014 r. starszy referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na brak dostatecznych informacji na temat jego sytuacji materialnej, które umożliwiłyby wszechstronną ocenę możliwości finansowych wnioskodawcy. Zaakcentował przy tym brak informacji odnośnie dochodu W. B. oraz powodów dla których żona wnioskodawcy nie uzyskuje żadnego dochodu. Pełnomocnik skarżącego w ustawowym terminie wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. W jego uzasadnieniu ponownie zwrócił uwagę na wysokość dochodu skarżącego oraz wydatki związane z utrzymaniem rodziny, akcentując, że ich proporcja nie daje skarżącemu szans na zgromadzenie środków finansowych pozwalających na uiszczenie wpisu sądowego od skargi. Zaznaczył, że wnioskodawca wyraźnie wskazał powody ze względu na które jego małżonka nie uzyskuje żadnych dochód, tj. konieczność sprawowania stałej opieki nad matką wnioskodawcy w związku z poważnie ograniczoną możliwością jej samodzielnej egzystencji. Pełnomocnik wyjaśnił ponadto, że W. B. jest osobą starszą, cierpiącą na liczne choroby i nieufnie odnoszącą się do instytucji państwowych. Mimo próśb ze strony rodziny nie wyraża zgody na przedstawienie Sądowi wysokości jej dochodu. Zauważył przy tym, że dochody matki wnioskodawcy przeznaczane są na jej rehabilitację, leki, środki pielęgnacyjne oraz inne koszty związane z opieką. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej Ppsa, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Odnosząc się zatem do wniosku skarżącego, stwierdzić trzeba, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w świetle art. 245 § 3 Ppsa, obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przenosząc powyższą regulację na grunt rozpoznawanej sprawy, należy zauważyć, że powyższa przesłanka przyznania prawa pomocy została w stosunku do skarżącego spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego przez niego wniosku. Przede wszystkim trzeba podkreślić, że zgodnie z w/w ustawą wartość przedmiotu zaskarżenia, która w niniejszej sprawie wynosi 17.773 zł, jest podstawą do obliczenia kosztów sądowych. W oparciu o powyższe na obecnym etapie postępowania skarżący obowiązany jest do uiszczenia wpisu w wysokości 534 zł (stosownie do treści § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Nie ulega wątpliwości, że kwota ta jest znacznej wysokości i przekracza możliwości finansowe czteroosobowej rodziny skarżącego, która utrzymuje się z kwoty 1900 zł miesięcznie. Dochód ten musi wszak pokryć koszty związane z utrzymaniem zajmowanej nieruchomości oraz podstawowe wydatki na żywność, lekarstwa, środki czystości, pomoce szkolne, których orientacyjną wysokość skarżący przedstawił formularzu druku PPF. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że miesięczny dochód skarżącego nie pozwala mu na poniesienie pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy mieć na względzie że koszty sądowe w sprawie, oprócz przywołanego już wpisu od skargi, mogą obejmować także opłaty kancelaryjne oraz wpisy od ewentualnych środków odwoławczych. Podkreślić przy tym należy, że Sąd nie kwestionował wiarygodności oświadczenia skarżącego odnośnie jego sytuacji materialnej, w szczególności kwestii proporcji ponoszonych przez niego wydatków do osiąganego dochodu. Mimo, że nie przedstawił on żadnych dokumentów na potwierdzenie ponoszonych wydatków związanych z utrzymaniem się. Zauważyć wymaga, że strona składając oświadczenie o swoim stanie rodzinnym, majątkowym oraz dochodach, zgodnie z pkt 13 urzędowego formularza wniosku PPF, oświadcza, że znana jest jej treść art. 233 § 1 Kodeksu karnego o odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy. Zgodnie zaś z art. 249 Ppsa, przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Jednocześnie Sądu uznał za wystarczające wyjaśnienia wnioskodawcy odnoszące się do przyczyn braku pozyskiwania przez jego małżonkę dochodów, poparte dodatkowo stosownymi dokumentami. Nie można wszak kwestionować okoliczności, że A. B. nie podejmuje zatrudnienia, gdyż sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Nadto, należy zgodzić się z pełnomocnikiem skarżącego, że brak informacji odnośnie wysokości dochodu uzyskiwanego przez W. B. nie ma wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia. Sąd kierując się doświadczeniem życiowym był w stanie z urzędu ustalić, że niezależnie od wysokości świadczenia uzyskiwanego przez matkę wnioskodawcy, wysokość przeciętnych kosztów związanych ze sprawowaną nad nią opieką, z uwagi na podeszły wiek oraz stan zdrowia, nie wpływa w diametralny sposób na sytuację materialną rodziny wnioskodawcy. W świetle przeprowadzonych rozważań dotyczących stanu rodzinnego i majątkowego skarżącego, jak również jego możliwości finansowych, Sąd działając w trybie art. 260 Ppsa, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji.